İtirazın iptali davası: Trafik kazasında sürücü belgesiz araç kullanımından doğan, sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödediği hasarın rücuen tahsili.
Özet: Trafik kazasında sigortalı aracın ehliyetsiz sürücüsü nedeniyle üçüncü kişiye 18.433,00 TL ödeme yapan sigorta şirketi, sürücünün ehliyetsizliğinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarını ihlal ettiğini ve bu sebeple sigortalısına rücu hakkı doğduğunu iddia ederek, alacağının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı istemiyle dava açmıştır.

T.C.

İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/597 Esas
KARAR NO : 2026/588
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/04/2025
KARAR TARİHİ : 26/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle;11.04.2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki, (malikinin davalı şirket olduğu) davacıdan sigortalı ... plaka sayılı araç, ters yönden geçmek istediği esnada aracının sol ön far kısımları ile sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu trafik kazası esnasında sigortalı aracın sürücüsü ...'un sürücü belgesinin bulunmadığının tespiti ile “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının” B.4.-B maddesinin ihlal edildiğini, ilgili maddenin ihlali ile müvekkili sigorta şirketinin sigortalı davalıya rücu hakkının doğduğunu, trafik kazası neticesinde oluşan 18.433,00 TL zararın müvekkili şirket tarafından karşı tarafa ödendiğini, bunun üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalının süresi içerisindeki itirazı ile takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
.... Tüketici Mahkemesi'nin 28/07/2025 tarihli 2025/.... 2025/... K. Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın 13/08/2025 tarihinde Mahkememizin 2025/597 Esas sıra sayısını aldığı görülmüştür.
.... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 18.433,00-TL asıl alacak ve 1.769,57-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.202,57-TL borcun ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02/08/2026 tarihinde icra takibine itiraz ettiği görülmüştür.
Makine mühendisi bilirkişisinin 16/03/2026 tarihli raporunda özetle; Sürücü belgesi alma yaş şartlarına göre davalı ...
Limited Şirketi’nin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...’un kaza
tarihinde 20 yaşında olduğu görüldüğünden, kaza tarihi itibariyle normal şartlarda kullanmış
olduğu araç için yeterli sürücü belgesini alabilecekken almamış olduğu ve sürücü belgesiz olarak
araç kullanmış olduğu, Davacı Sigorta şirketinin ZMSS Sigortalısı Davalı ...
Limited Şirketi Adına Tescilli ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un; 11.04.2024
tarihli yaralamalı, çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, asli ve tam kusurlu
olduğu, kusur oranınının %100 (Yüzdeyüz) olduğu; Dava Konusu Trafik Kazasına Karışan Dava Dışı ... ... Adına Tescilli Dava
Konusu ... Plakalı Aracın Sürücüsü Dava Dışı ...’un; 11.04.2024 tarihli
yaralamalı, çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, Atfı Kabil Kusurunun olmadığı ve
KUSURSUZ olduğu; Dosya kapsamında yer alan belgelerden, davacı sigorta şirketi tarafından dava konusu ... plakalı aracın maliki ... ... vekili ... ... adına 10.09.2024 işlem tarihli
18.433,00TL ödemenin yapıldığına dair banka ödeme belgesinin bulunduğu görülmekte olup, tarafımca
işbu rapor tarihindeki araştırmalar ile hesaplanmış olan 17.500,00TL değer kaybı tutarının yapılan ödemeye
yakın bir tutar olduğu görülmekte olup, farklı zamanlarda yapılan araştırmalarda farklı tutarların da
hesaplanabileceği bilindiğinden, kaza tarihine yakın tarihte yapılmış değerlendirme ile ödenmiş olan
18.433,00-TL Değer kaybı tutarının tarafımca da kabulünün makul olacağı, işbu tutarın dava konusu
... plakalı aracın değer kaybı için kadri maruf olacağı kanaatine varılmış olup, hukuki
takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olacağı,
bildirilmiştir.
DELİLLER:
- .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas Sayılı icra dosyası
-Bilirkişi raporu.
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, sigortalı aracın sürücüsünün kaza tarihinde sürücü belgesiz olması nedeniyle sigortalısına karşı sahip olduğunu ileri sürdüğü rücu alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; davacı sigorta şirketinin, dava konusu trafik kazası nedeniyle üçüncü kişiye yaptığı ödemenin, kaza tarihinde sigortalı aracı sevk ve idare eden sürücünün sürücü belgesiz olması sebebiyle davalı sigortalıya rücu edilip edilemeyeceği ile icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığına ilişkin olduğu, davalının cevap dilekçesi sunmayarak tüm hususları inkar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi uyarınca motorlu araç işletenlerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların zorunlu mali sorumluluk sigortası ile teminat altına alınması zorunludur. Aynı Kanun’un 95. maddesi uyarınca sigortacı, zarar görene karşı poliçeden doğan sorumluluğunu yerine getirdikten sonra, sigorta sözleşmesi ve ilgili mevzuatta öngörülen hâllerde sigortalıya rücu etme hakkına sahiptir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.b maddesinde, tazminatı gerektiren olayın, aracı sevk ve idare eden kişinin gerekli sürücü belgesine sahip olmaksızın aracı kullanması sonucunda meydana gelmesi hâlinde sigortacının, zarar görene yaptığı ödeme oranında sigortalıya rücu edebileceği açıkça düzenlenmiştir. Anılan düzenleme gereğince sigortacının rücu hakkının doğabilmesi için; sürücünün gerekli sürücü belgesine sahip olmaması, meydana gelen zararın poliçe kapsamında zarar görene ödenmiş bulunması ve sürücü belgesiz araç kullanımı ile meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, ödeme belgeleri, nüfus kayıtları, sürücü belgesi kayıtları ile mahkememizce hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirket adına kayıtlı ve davacı nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın, 11.04.2024 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken ters yönden geçiş yapmak suretiyle ... plakalı araç ile çarpıştığı, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...’un %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, karşı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda ayrıca, araç sürücüsü ...’un kaza tarihi itibarıyla 20 yaşında olduğu, kullanmış olduğu araç sınıfına ilişkin sürücü belgesini almasına hukuken herhangi bir engel bulunmamasına rağmen gerekli sürücü belgesini almaksızın aracı sevk ve idare ettiği tespit edilmiştir. Dosyada mevcut resmi kayıtlar da bu tespiti doğrulamaktadır. Bu durumda kazanın, gerekli sürücü belgesine sahip olmayan sürücünün aracı sevk ve idare etmesi sırasında meydana geldiği sabittir.
Diğer taraftan dosya kapsamındaki banka ödeme dekontundan, davacı sigorta şirketince zarar gören üçüncü kişi adına 10.09.2024 tarihinde 18.433,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan teknik incelemede de ödenen tutarın dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı ile uyumlu ve makul olduğu, yapılan ödemenin kadri maruf bulunduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce de bilirkişi raporunun dosya kapsamındaki delillerle uyumlu, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş, rapora itibar edilmiştir. Bu hâliyle; davacı sigorta şirketinin zarar görene poliçe kapsamında ödeme yaptığı, kazanın gerekli sürücü belgesi bulunmayan sürücünün tam kusurlu davranışı sonucu meydana geldiği ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.b maddesinde düzenlenen rücu koşullarının somut olayda gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının yaptığı ödeme kadar davalı sigortalıya rücu etme hakkı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından süresi içerisinde yapılan itirazın, açıklanan nedenlerle haksız olduğu anlaşıldığından, davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin ödeme emrindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf icra inkâr tazminatı talebinde bulunmuş ise de; takip konusu alacak, sigorta şirketince yapılan ödemenin hukuki sebebinin ve rücu şartlarının yargılama sırasında yapılacak delil değerlendirmesi ile bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenebilmesi mümkün olan, haksız fiil ve sigortadan kaynaklanan bir alacak niteliğinde olup takip tarihi itibarıyla miktarı borçlu tarafından tek başına hesaplanabilir, belirli ve likit bir alacak niteliğinde değildir. Bu nedenle 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 67. maddesinde düzenlenen icra inkâr tazminatı koşulları oluşmadığından, davacının icra inkâr tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin ödeme emrindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Haksız fiile dayalı alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 1....,03-TL harcın, peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 764,63-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvurma harcının ve 615,40-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.927,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 20.202,57-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.140,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. 26/06/2026
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır