Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının, davacı tarafın feragat etmesi nedeniyle reddine dair gerekçeli karar.
Özet: Bir şirket, vekaletname ile banka hesaplarından çektiği ancak geri ödemediği iddia edilen paraların tahsili amacıyla eski temsilcisine karşı belirsiz alacak davası açmış; davalı taraf zamanaşımı, arabuluculuk zorunluluğu ve görevini eksiksiz yerine getirdiğini savunurken, davacı şirket yöneticilerinden birinin davadan feragat etmesi üzerine ilk derece mahkemesince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ve bu karar istinaf yoluyla Bölge Adliye Mahkemesince incelenmiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ...VEKİLİ : KAYYIM : FERİ MÜDAHİL : ... - ... -...DAVA : Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ..., davacı ... Nak.Ltd.Şti.'nin başta bankalardan para çekme olmak üzere ayrıntılı olarak vekalet verdiği, tarafların yakın akraba olmaları ve aralarındaki güven ilişkisi nedeniyle davacı şirketçe davalı ...'e, Konya .Noterliğince 03.08.2012 gün ... yevmiye nolu ile vermiş olduğu bir para çekme, satış ve temsil vs yetkilerini içerir vekaletnamesi bulunduğunu, bu vekaletname dışında da davacı şirket hatırlamadığı vekalet/vekaletnameler vermiş olup bu vekalet bilgilerine ulaşamadığını, onun için biz davacı taraf olarak Konya Noterler Odasına yada Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak davacı şirketin, davalıya vermiş olduğu vekaletnamelerin istenmesini, davacı taraf yazılı vekalet yada diğer vekaletleri azilname ile sonlandırdığını, dava konusu olan çekilen ve geri ödenmeyen paraların dava tarihi itibariyle hesaplanacak güncel değerine karşılık fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve işbu davamıza belirsiz alacak davası olarak bakılmak ve alacak belirli olunca alacağı belirleme dilekçesi vermek ve eksik harcı tamamlamak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacı şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu işlemlerin ticari işlemler olduğunu, ticari işlerde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı olduğunu, vekalet sözleşmesine dayanan alacaklarda zamanaşımının 5 yıl olduğunu, davacı tarafın müvekkilini Konya . Noterliği 13. 07.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu azilname ile vekaletten azlettiğini, banka hesap hareketleri, para çekme ve yatırma işlemlerinin net tutarları kapsadığı için belirsiz alacak davasının açılamayacağını, davacının sermaye şirketi olduğunu, zarar bilançosu veya zararla ilgili bir genel kurul kararı sunmadığını, davacının aynı vekaletle banka hesaplarına para yatırma işlemini kabul edip çekme işlemini reddetmesinin TBK m.387'ye aykırı olduğunu, davalının özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacının şirketin banka hesaplarından yapılan para çekme ve yatırma işlemlerinden haberdar olmadığını ileri sürmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı müvekkilinin davacıların kardeşi ve oğlu aynı zamanda şirketin en geniş temsilcisi olduğunu belirterek görevsizlik kararı verilerek dosyanın ticaret mahkemesine gönderilmesini, dava şartı yokluğundan davanın reddine, zaman aşımı yönünden davanın reddine, davanın tazminat talebinin ve bilcümle taleplerin tümüyle reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin lehlerine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.İSTİNAF ÖNCESİ DELİLLER VE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP ortamından gönderildiği, incelemesinde; alacaklı ... Bankası A.Ş. Tarafından borçlu ... aleyhine 72.804,19 TL toplam alacak bedelli icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP ortamından gönderildiği, incelemesinde; alacaklı ... Bankası A.Ş. Tarafından borçlu ... aleyhine 11.368,77 TL toplam alacak bedelli icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.İSTİNAF ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava: Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "...Davacı şirket yetkilisi ... ' in 12/06/2023 tarihli dilekçesinde; davadan feragat ettiğini, feragat doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir. Feragatin kayıtsız ve şartsız olduğu, feragatin hükmün kesinleşmesine kadar her zaman için yapılabileceği gibi yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı, keza yapılan feragatin mahkememizin ya da karşı tarafın muvafakatına bağlı olmadığı anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nın 307 ve 311. maddeleri gereğince vaki feragat nedeni ile davanın reddine," gerekçesi ile karar verilmiştir.Konya . Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 13/06/2023 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 25/10/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla; "Dava vekili hesap verme yükümlüğünden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.Davacı şirket müdürlerinden ...'in vekaletnamesine istinaden davacılar vekili tarafından ikame edilen alacak davasında şirketin diğer müdürü olan dava dışı ... davadan feragat dilekçesi ibraz etmesi üzerine mahkemece davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 307. maddesinde '' Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. '' , 309/2 maddesinde '' Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. '', 310. maddesinde ''Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. '', 311. maddesinde de '' Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir.'' hükümleri düzenlenmiştir. Davacının davasından feragat etmesi ile dava konusu uyuşmazlık sona erer, kesin hükmün hukuksal sonuçlarını doğurur. Bu nedenle, mahkeme henüz feragat nedeniyle davanın reddine karar vermemiş olsa bile davacı feragattan rücu edemez, feragat ile bağlıdır. Ancak, feragatle ortaya çıkan sonucun buna sebep olan rızayı ifsat eden bir nedenle malul olduğu kanıtlanırsa, doğurduğu netice bakımından hileye, hataya maruz kalan kimseye talep hakkı bahşedeceği kuşkusuzdur. Öte yandan, diğer maddi hukuk işlemlerinde olduğu gibi hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatın feshi (iptali) için dava açılabileceği gibi feragatın hata, hile veya ikrah nedeniyle geçersiz olduğu aynı davada da savunma yoluyla ileri sürebilir.Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; davacı şirketin ortakları olan ... ve ... şirketin müdürleri olup şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili oldukları anlaşılmıştır.Bu durum karşısında, davacı şirketi tek başına temsile yetkili müdürler arasında davanın sürdürülüp sürdürülmemesi konusunda görüş ayrılığı oluşmuş bulunmaktadır. Hal böyle olunca davadan feragat beyanında bulunan davacı şirket temsilcisi aynı zamanda davalı şirketin de yetkili temsilcisi olduğundan menfaat çatışması bulunduğu nazara alınarak, mahkemece davacı şirketi münhasıran bu davada temsil etmek üzere bir temsil kayyumu atanması ve kayyumun davadan feragata dair verilen dilekçeye karşı beyanı alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. ( Emsal Yargıtay . HD'nin 10.02.2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ) Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. Maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına.." gerekçeleri ile kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya Konya . Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olup ... Esasına kaydı yapıldıktan sonra, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin faaliyete geçirilmesi ve dosyaların devredilmesi neticesinde Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya ... Esas üzerinden devam olunmuştur.İSTİNAF SONRASI DELİLLER VE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP ortamından gönderildiği, incelemesinde; 19/02/2025 tarihli gerekçeli karar ile "1-DAVANIN KABULÜ ile Çumra Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ticaret sicil sırasında kayıtlı, davalı ...'ni, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasında temsil etmek üzere, Konya Barosu avukatlarından ... T.C. Kimlik Nolu ...'ın TEMSİL KAYYIMI OLARAK ATANMASINA," şeklinde karar verildiği, hükmün, 18/03/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Atanan temsil kayyımının taraf kaydı sağlanarak, davaya ilişkin ekli davetiye tebliğ edilmekle taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/03/2026 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. GEREKÇE:Dava, davacı şirket tarafından davalı aleyhine açılan ve hukuki niteliği itibariyle "vekilin hesap verme yükümlülüğünden kaynaklanan alacak" istemine ilişkindir.Davacı taraf, davalıya verilen vekaletname kapsamında davalının şirket banka hesaplarından çeşitli tarihlerde para çekme işlemleri gerçekleştirdiğini, ancak çekilen paraların şirkete teslim edilmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur.Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle davanın hukuki niteliği ile görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmiştir.Dosya kapsamındaki ilgili vekaletname incelendiğinde, davalıya şirket adına bankacılık ve çeşitli mali işlemleri yürütme konusunda bir kısım yetkiler verildiği anlaşılmaktadır. Ancak uyuşmazlığın özü, davalının ticari işlem yapıp yapmadığı değil; vekil sıfatıyla tahsil ettiği para ve değerlerin akıbetine ilişkin olarak vekalet verene hesap verme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğidir.6098 sayılı TBK'nun 506. Maddesi uyarınca vekil, vekalet borcunu sadakat ve özenle ifa etmekle yükümlü olup, aynı kanunun 508. Maddesi gereğince vekalet ilişkisi kapsamında aldığı şeyleri vekalet verene verme ve hesap verme borcu altındadır.Somut uyuşmazlıkta ileri sürülen iddia; ticari sözleşmenin ihlali, ticari işletmeler arası ticari ilişki, cari hesap, ticari satış, şirketler hukuku uyuşmazlığı niteliğinde olmayıp; doğrudan doğruya vekalet ilişkisinden kaynaklanan hesap verme ve iade yükümlülüğüne dayanmaktadır.Her ne kadar davacı şirket tacir olup, vekaletname kapsamındaki işlemler banka hesapları ve şirket malvarlığı ile ilgili ise de; uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için yalnızca işlemin ticari işletmeye ilişkin olması yeterli olmayıp, uyuşmazlığın esas itibariyle ticari iş niteliğinde bulunması gerekir.Oysa eldeki davada uyuşmazlık; vekilin sadakat borcu, hesap verme yükümlülüğü ve vekalet ilişkisine aykırılık çerçevesinde değerlendirilmesi gereken şahsi nitelikte bir borç ilişkisinden doğmaktadır.Nitekim Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında da vekilin hesap verme yükümlülüğüne dayalı uyuşmazlıkların genel hükümler çerçevesinde çözümlendiği ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kabul edilmektedir.Öte yandan somut dosyada Konya BAM . HD ... E. ... K. Sayılı ilamında da uyuşmazlık açıkça; "vekilin hesap verme yükümlülüğünden kaynaklanan alacak istemi" olarak nitelendirilmiştir.Anılan BAM kararında ilk derece mahkemesince verilen karar kaldırılarak dosyanın yeniden Konya . Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, görev yönünden herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmesi zorunlu olduğundan; Bölge Adliye Mahkemesince dosyanın yeniden Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olması da uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanında değerlendirildiğini göstermektedir.Bu itibarla karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE HMK'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddesi gereğince; açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-Daha önceden görevsizlik kararı veren KONYA . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,3-Mahkememiz ile adı geçen mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dolayı işbu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde GÖREV UYUŞMAZLIĞININ ÇÖZÜMÜ (MERCİ TAYİNİ) İÇİN DOSYANIN KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA RESEN GÖNDERİLMESİNE,4-Harç ve yargılama giderleri hususunun görevli mahkemece karara bağlanmasına, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 16/04/2026Katip ... Hakim ...