istanbul 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, kira sözleşmesi devir protokolüne vakıflar onayı alınamaması üzerine davalıca başlatılan haksız icra takibine karşı açılan ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davası.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kira sözleşmesi devir protokolüne Vakıflar onayı alınamaması üzerine davalıca başlatılan haksız icra takibine karşı açılan ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davası.

Özet: Bu menfi tespit davası, kira sözleşmesi devrine ilişkin taraflar arasında akdedilen protokol gereği, vakıf onayının davalı sorumluluğunda olmasına ve devir gerçekleşmezse davalının bedel iadesi talep edemeyeceğinin kararlaştırılmasına rağmen, devir onayının alınamaması üzerine davalı tarafından 1.700.000 TLlik icra takibi başlatılan davacı şirketin, davalıya borçlu olmadığının tespiti talebiyle açılmış; davalı ise davacının sözleşmeye aykırı ve kötü niyetli davrandığını, müvekkilini zarara uğrattığını iddia ederek davanın reddini savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/246

KARAR NO : 2026/383

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/04/2023

KARAR TARİHİ : 11/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 27/01/2022 tarihli protokol akdedildiğini, söz konusu protokol ile ... adresinde mülkiyeti ... Müdürlüğüne ait ve müvekkilinin kiracı olarak kullandığı dükkan üzerindeki kira ilişkisinin davalı ...'a devri hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin Vakıflar tarafından verilecek devir onayı sürecinde üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyi ve davalı ile işbirliği içerisinde hareket etmeyi üstlendiğini, davalı tarafından... ödeneceği kararlaştırılan müvekkiline ait birikmiş kira borçları ve diğer borçlar, imza tarihinden sonraki kira borçları ile davadan feragat kapsamında ödenmesi gereken tüm borçlara karşılık, 1.700.000,00 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiğini, ... tarafından kira sözleşmesinin devrine onay verilmemesi sebebiyle bu tutarın müvekkili şirketten tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından ... 35.İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilinin haberi olmadan takibin kesinleştiğini ve haciz işlemlerine başlanıldığını beyan ederek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın kötü niyetli olduğunu, sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilse bile davacı tarafın sözleşme gereği ahde vefa ilkesine aykırı bir şekilde aynı yeri başkasına fiili olarak teslim ettiğini ve kiralamaya çalıştığını, davacının güven ilişkisini ortadan kaldıran ve sözleşmelere aykırı bir şekilde davranışlarda bulunduğunu, söz konusu otellerin 3 yıllığına kiralandığını, ancak davacı taraf iş bu otellere ilişkin ödemeleri da aldıktan sonra kira sözleşmesinden kaçındığını, davacı iş bu davayı açmakta haksız olduğu gibi müvekkili kasten zarara uğrattığını, yapılan protokollere aykırı davrandığını dürüstlük kuralını hiç saydığını ve haksız kazanç elde ettiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Uyuşmazlığın, davacının ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasında takip nedeni ile takip tarihi itibari ile davalılara borçlu olup olmadığının, borçlu olmadığı tutarın tespiti hususunda bilirkişi incelemesine karar verilmiştir. Mahkememizce atanan bilirkişi heyetinin 06/04/2025 tarihli raporunda "davacı şirkete ait 2022 ve 2023 yılları ticari defterleri ibraz edilmiş olup incelenen ticari defterlerde davalı ... ile olan herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığı, Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: taraflar arasında adi yazılı şekilde 27.01.2022 tarihinde “Protokol” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; davalının dava dışı ...'nden kiraladığı (... adresindeki) dükkâna ilişkin kira sözleşmesinden doğan tüm alacak ve borçların davalı (devralan) ...'a devredilmesi hususunda anlaşmaya varıldığı; taraflar arasında 27.01.2022 tarihinde imzalanan “Protokol'ün 2.2 maddesinde devir işleminin tamamlanabilmesi için dava dışı ...'nden onay alınması gerektiğinin ve bu onayın alınması halinde kira sözleşmesinin devrinin mümkün olabileceğinin, 3.1 maddesinde “Protokol”ün imza tarihine kadar birikmiş borçların faizi ile birlikte derhal ve her halükârda 3 gün içinde davalı tarafından dava dışı ...Müdürlüğü'ne ödeneceğinin, 3.2 maddesinde “Protokol”ün imza tarihinden dava dışı ...'nden onay alınana kadarki borçların da davalı tarafından dava dışı ...'ne ödeneceğinin, il davacı tarafından ... 14. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ikame edilen ...E. sayılı davadan davacının feragat edeceğinin, feragat nedeniyle ödenecek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafından ödeneceğinin, 34 maddesinde dava dışı ...'nden onay alınmasının tamamen davalının sorumluluğunda olduğunun, herhangi bir sebeple devir işleminin tamamlanamaması halinde devralan davalının bedel iadesi ve zararın tazmini talebinde bulunamayacağının, 3.6 maddesinde tarafların işbirliği içerisinde hareket edeceğinin, davalının davacının dava dışı ...'ne karşı borçlarının faiziyle birlikte tamamını üstlendiğinin; “Protokol'ün imza tarihinden itibaren davalının, dava dışı ... Müdürlüğü'ne kira bedellerini ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, cevabi yazısında özetle taşınmazın ... alanında kalması nedeniyle devir işleminin uygun bulunmadığının beyan edildiği, Davalı ... tarafından davacı aleyhine İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde 1.700.000TL.nin ödenmesinin talep edildiği; “borcun sebebi” olarak “27.01.2022 tarihli protokol gereğince menfi zarar, sebepsiz zenginleşme ve diğer ücret alacaklarının gösterildiği, davacı şirketin, davalı tarafından ...35. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosya ile başlatılan icra takibi yönünden borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği; dava dışı ... Müdürlüğü'nün ...tarihli, ... numaralı cevabi yazısında devir işleminin uygun bulunmadığının beyan edilmiş olsa da davacı ile davalı arasında imzalanan “Protokol'ün 3.4 maddesinde dava dışı ...Müdürlüğü'nden onay alınmasının tamamen davalının sorumluluğunda — olduğunun, herhangi bir sebeple devir işleminin tamamlanamaması halinde devralan davalının bedel iadesi ve zararın tazmini talebinde bulunamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalının, dava dışı ...Genel Müdürlüğü'ne ödediği kira bedelleri ve uğradığını iddia ettiği zararlar yönünden davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği; zira “Protokol”ün 3.4 devir için onayın alınamaması halinde devralan sfatını haiz davalı tarafından bedel iadesinin veya uğradığını iddia ettiği zararın tazminini davacıdan talep etmeyeceğini açık bir şekilde sözleşme özgürlüğünce kabul ettiği; dolayısıyla davacının icra takibine konu edilen tutar yönünden borçlu olmadığı kanaatine varıldığı" şeklinde görüş belirtmişlerdir.

Bilirkişi heyet raporunun taraflara tebliği sonrasında davacı vekilinin ve davalı vekilinin ayrı ayrı sundukları itiraz ve beyan dilekçeleri sonrasında bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu 15/10/2025 tarihli raporda "kök raporlarında varılan sonuçlardan dönmeyi gerektirecek herhangi bir yeni durumun mevcut olmadığı" yönünde kanaatte bulunmuşlardır.

Somut olay, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.4. numaralı maddesinde, devir işleminin gerçekleşmemesi halinde devralan davalının bedel iadesi ve zararın tazminini talebinde bulunamayacağının açıkça kararlaştırıldığı görülmektedir. Anılan sözleşmenin aksine taraflarca imzalanmış yeni bir belge ya da bir teamül oluşmadığı ticari defter ve kayıtların incelenmesi sonucu anlaşılmıştır. Davalının tacir olduğu ve hataya düşürüldüğüne dair ispata yarar herhangi bir delil, belge sunulmadığı anlaşıldığından davalının anılan ödemeleri talep etmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı yararına kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için davalı alacaklının takibe geçmekte kötü niyetli olduğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerekmekte olup, somut olayda davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulüne,

Davacının ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası kapsamında davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

2-Harçlar Kanunun gereğince alınması gereken 116.127,00-TL harçtan, peşin alınan 29.031,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 87.095,25 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından harcanan 29.031,75 TL peşin harç ile 179,90 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 309,40-TL, bilirkişi ücreti 45.000,00-TL'den oluşan 45.309,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafından harcanan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 256.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2026

Başkan ...

e-imzalı

Üye ...

e-imzalı

Üye ...

e-imzalı

Katip ...

e-imzalı