İcra ihalesiyle satılan yat gemisinin teslim öncesi hasarları nedeniyle icra dairesinin yediemin atama ihmali ve zararın tazmini üzerine hukuki inceleme.
Özet: İcra yoluyla açık artırmadan satın alınan yatın teslim sırasında hasarlı ve eksik olduğunun belirlenmesi üzerine, davacı, bu zararların yediemin sorumluluğunda ve icra dairesinin ihmaliyle meydana geldiğini ileri sürerek tazminat talep etmiş; ancak ilk derece ve istinaf mahkemeleri, iddia edilen zararla icra dairesi işlemleri arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı ve davalı bakanlığın İİK 5. madde uyarınca sorumluluğunun oluşmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacı ise yediemin atanmasa dahi icra dairesinin malın eksiksiz ve hasarsız tesliminden sorumlu olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
3. Hukuk Dairesi         2025/4983 E.  ,  2026/2901 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/579 E., 2025/1673 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 32. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/321 E., 2024/29 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; İstanbul Anadolu 8. İcra dairesi tarafından haczedilen ve İstanbul 4. İcra Dairesi tarafından satışa çıkarılan ... isimli yat gemisinin ihalesinin İstanbul 14. İcra Dairesinin 2020/21 talimat sayılı icra dosyası kapsamında açık artırmayla müvekkilinin şirketi üzerinde kalmış olduğunu, geminin müvekkilinin şirketi adına tescilinin 06.06.2023 tarihinde yapıldığını, söz konusu yat gemisinin taraflarına teslimi amacıyla İstanbul 14. İcra Dairesi memurları ile geminin bulunduğu Yat İskelesine 08.06.2023 tarihinde gidildiğini, teslim işlemi sırasında yapılan incelemede yatın ön ve yan camlarının kırık giriş merdiveni pasarellasının kökten kırık olduğunun, navigasyon kutusunun boş olduğunun ve çalışmadığının tespit edildiğini, açık artırma ilanında söz konusu geminin navigasyon ve iletişim cihazlarının yerlerinde ve kullanılabilir durumda olduğunun belirtildiğini, diğer hasarlardan bahsedilmediğini, yat gemisinin satışa çıkarılmadan önce icra dairesince atanan dava dışı ....'ye teslim edildiğini, belirtilen hasar ve eksikliklerin .... sorumluluğunda olduğu zaman diliminde gerçekleştiğini ileri sürerek; geminin idarenin sorumluluğu altında uğramış olduğu hasar ve eksikliklerin tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacının oluştuğunu iddia ettiği zarar ile icra memurunun işlemi arasında bir illiyet bağı bulunmadığını, davalı Bakanlığın yedieminin eylem ve işlemlerinden sorumlu bulunmadığını, alacaklı vekilinin fiili haciz ve kıymet takdiri talebi doğrultusunda fiili haciz yapılarak geminin yediemin olarak ...' ya bırakıldığını, İstanbul 14. İcra Dairesinin 2020/21 Talimat sayılı dosyasına satış talimatı gönderildiğini, talimat sonrasında borçlu ... Turizm ve Yat İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı ... isimli geminin davacı şirkete 7.010,000,00 TL bedel ile satıldığını, satış sonrasında ihale bedelinin 27.03.2023 tarihinde müdürlük esas dosyasına gönderildiğini, ...'nun istifasından sonra yeni bir yediemin görevlendirilmediğini, 08.06.2023 tarihli haciz tutanağında ....'nin beyanında tarafların ihale satışından sonra yanına gelerek kaptan atanana kadar gemiye bakmasını söylediklerini beyan ettiğini, davacı tarafça geminin .... adlı kişiye teslim edildiğinin beyan edildiği, davacı tarafın meydana geldiğini iddia ettikleri zararda Bakanlığa yüklenecek bir sorumluluğun bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 2034 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 5. maddesi uyarınca davacının iddia ettiği zarar sebebiyle davalı Bakanlığın sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ihale ile alınan malın eksik veya ayıplı teslimi nedeniyle uğranıldığı belirtilen zarar ile icra dairesinin işlemleri arasında illiyet bağının bulunmadığı, iddia edilen zararın ilk yedieminin istifasından sonra yeniden yediemin görevlendirilmemiş olması şeklindeki işlemin sonucu olduğu, zararın icra dairesi görevlilerin bu olumsuz işlemi nedeniyle meydana geldiği, Kanunun aradığı anlamda uygun illiyet bağı bulunduğunun ispat edilemediği, aksi durumun şart nazariyesine göre sorumluluğun benimsendiği anlamına geleceği, tazminat hukukunda şart nazariyesinin kabul edilmediği, davalının zarardan sorumlu tutulabilmesi için eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağının arandığı, davacının uğranıldığını ileri sürdüğü zarar yönünden İİK'nın 5. Maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; hasarsız ve eksiksiz olarak satışa çıkarılan yat gemisinin, taraflarınca teslim alındığı 08.06.2023 tarihinden önce hasara uğramış olduğunu, Mahkemece talimat dosyası celp edilmeden karar verildiğini, mevcut dosya ve delil durumundan anlaşılacağı üzere icra dairesi görevlilerince yediemin ...'nun istifasından sonra resmi olarak herhangi bir yediemin görevlendirmesi yapılmadığını, cebri icra yoluyla satışa çıkarılan bir taşınırın teslim ve tescil aşamasına kadar hasarsız ve eksiksiz olarak tesliminden icra ve iflas dairesi görevlilerinin sorumlu olduğunu, icra dairelerinin hasarsız ve eksiksiz olarak satışa çıkarılan yatın yine hasarsız ve eksiksiz olarak satılıp teslim edilmesi aşamasında kusurlu davranarak hasara uğramasına ve birtakım eksikliklerin ortaya çıkmasına sebebiyet verdiklerini, yatın mevcut durumunu korumak amacıyla gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemiş olması sebebiyle davalı Bakanlığın oluşan zarardan sorumluluğu bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, İİK'nın 5. maddesi kapsamında icra memurunun işleminden kaynaklandığı ileri sürülen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararın dayandığı bilgi ve belgelere, ihale ile alınan gemide meydana geldiği ileri sürerek, zarar kalemlerine yönelik tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede, ilk yedieminin istifasından sonra zararın oluştuğuna dair iddianın bulunmadığı, icra memurunun kusurlu olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.