Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, 500.000 TLlik çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla açılan menfi tespit davasında davacının şahsi ciro veya aval sorumluluğunun bulunmadığı tespiti.
Özet: Davacı, kendisine finansman sağlanmadığı veya mal/hizmet teslim edilmediği gerekçesiyle bedelsiz kaldığını iddia ettiği 500.000 TL bedelli bir çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; yapılan incelemede, davacının çek üzerinde şahsi cirosunun veya aval imzasının bulunmadığı, davacıya karşı şahsi olarak başlatılmış bir icra takibi veya alacak davası da olmadığı anlaşıldığından, davacının çekten kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/555 EsasKARAR NO : 2026/673DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 20/06/2026KARAR TARİHİ : 24/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 25/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çekin finansman sağlanacağı vaadiyle verilmesine rağmen vaat edilen finansmanın sağlanmaması, çek karşılığında gerçek bir mal veya hizmet teslim edilmemesi ve çekin bedelsiz kalması nedeniyle davalıya borçlu olmadığımın tespiti; adli yardım talebimin kabulü; tarafına avukat görevlendirilmesi; Aydın Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının celbi ve davanın bağlantılı ceza ve istinaf dosyalarına bildirilmesi talebidir. Adli yardım talebinin kabulüne, Dava harcı, gider avansı, bilirkişi ücreti ve diğer yargılama giderlerinden geçici olarak tutulmasına davalının ticari defter, çek bordrosu, cari hesap, banka, kasa, alış, satış, stok, depo, sevk ve teslim kayıtlarını sunması için kesin süre verilmesine, davalı tarafından fatura sunulması hâlinde faturaya konu malın davalının stoklarına hangi alış faturasıyla girdiğinin araştırılmasına, davalının kendi stoklarına girmeyen veya deposunda bulunmayan bir malı faturalandırıp faturalandırmadığının tespitine, faturaya konu malın gerçekten davalının deposundan çıkarak tarafıma teslim edilip edilmediğinin araştırılmasına, mal teslimi iddiası hâlinde irsaliye, nakliye, araç, sürücü, HGS, GPS, yakıt, kantar, depo, stok ve teslim kayıtlarının celbine, davalı tarafından finansman veya ödeme yapıldığı ileri sürülürse banka, kasa ve ödeme kayıtlarının celbine, ticari, mali, banka ve stok kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalı ... borçlu olmadığımın tespitine, vaat edilen finansmanın sağlanmaması ve gerçek bir mal veya hizmet teslim edilmemesi nedeniyle dava konusu çekin bedelsiz kaldığının tespitine, dava konusu çek nedeniyle faiz, tazminat, komisyon, masraf ve diğer feriler yönünden de davalıya borçlu olmadığının tespitine, işbu davanın açıldığının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin ... istinaf dosyasına bildirilmesine, verilecek kararın bağlantılı ceza ve istinaf dosyalarına gönderilmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:1-Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden davaya konu çekin takibe konu edildiği İstanbul ..... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyası incelenmiştir. 2-Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden Aydın Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası incelenmiştir.3-Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden davaya konu çek hakkında dava dışı üçüncü kişi ...'nin müşteki olduğu Gaziosmanpaşa ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası incelenmiştir.Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri: Davacı tarafından Mahkememize açılan dava ile ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çek hakkında davalı lehdar ...'ne borçlu olunmadığının tespiti için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davaya konu ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde; çekin dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından tek imza ile keşide edilmiş olduğu, lehdar olarak ...'nin gösterildiği, bu lehdar tarafından dava dışı Gülcan Savaş'a ciro edildiği, sonrasında da ciro yolu ile dava dışı ...'ne geçtiği ve bu şirket tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu çekin takibe konu edildiği İstanbul ..... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyası incelendiğinde; dava dışı ciro zincirine göre yetkili hamil ve bankaya ibraz eden ... tarafından dava dışı ... Anonim Şirketi'ne karşı icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davaya konu somut olay değerlendirildiğinde; davacı ...'in davaya konu ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çek yönünden çek üzerinde şahsi cirosunun ya da aval olarak imzanın bulunmadığı, davacı ...'e karşı başlatılmış bir icra takibinin bulunmadığı gibi yetkili hamil tarafından davacı ...'e karşı şahsi olarak borcun tahsili için açılmış bir davanın da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim davalı lehdar ... tarafından da davacı ...'e karşı şahsi olarak başlatılmış bir icra takibi olmadığı gibi alacağın tahsiline yönelik olarak lehdar tarafından davacı ...'e şahsi olarak açılmış alacağın tahsiline dair bir davanın da olmadığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere 4721 sayılı Kanun ve 6102 sayılı Kanun hükümleri gereğince tüzel kişi ticaret şirketleri kendilerine ait ayrı hak ve borç ehliyetlerine sahip olup, her tüzel kişilik pay sahiplerinin veya yetkililerinin aynı olup olmadığına bakılmaksızın kendi tüzel kişiliği çerçevesinde ayrı ayrı hak ve borçlara sahiptir.Bu bağlamda davacı ...'in davaya konu çek yönünden çek üzerinde kendi şahsi cirosu olmadığı gibi aval imzasının da bulunmadığı, yalnızca keşideci şirketin imzasının bulunduğu, davaya konu çekin dava dışı keşideci ... Anonim Şirketi tarafından keşide edildiği, davacı ...'in davaya konu çek üzerinde şahsi cirosu ve aval imzası bulunmadığı gözetildiğinde ve tüzel kişi şirketlerin kendi hak ve fiil ehliyetlerinin bulunduğu bir arada değerlendirildiğinde davaya konu çek bakımından hak ve borçların keşideci dava dışı ... Anonim Şirketi üzerinde doğacağı, davacı ...'e karşı başlatılmış bir icra takibi veya alacağın tahsiline yönelik bir alacak davası bulunmadığı ile davacı ...'in davaya konu çek üzerinde şahsi cirosu veya aval imzası bulunmadığı bu sebeple davaya konu ... ... Şubesine ait, ... düzenleme tarihli, ... seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çek yönünden dava açmak bakımından aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinin ekinde sunulan arabuluculuk tutanağının da davacı ... adına yapıldığı, keşideci şirket adına yapılmadığı gibi davacının şirket yetkilisi ve keşideci şirketin tacir olması gözetildiğinde ve çek üzerinde açık bir şekilde düzenleyenin dava dışı ... Anonim Şirketi olması gözetildiğinde davacı taraf değişikliğinin veya davacıda yanılgı iddiasının kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davacı ... tarafından açılan işbu davanın aktif husumet yokluğu gözetilerek 6100 sayılı Kanun'un 114 ve 115. Maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usul yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın 6100 sayılı Kanun'un 114 ve 115. Maddeleri gereğince aktif husumet dava yokluğu nedeniyle dava şartları yönünden usulden REDDİNE,2-Adli yardım talebi nedeniyle alınması gereken Harçlar Tarifesi gereğince 732,00-TL peşin harcın ve 732,00-TL başvurma harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA,5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2026Katip .... e-imza Hakim .... e-imza