Kaynak suyu kiralama sözleşmesi kira bedelinin tespiti isteminde, davacının istinafta ileri sürmediği itirazların temyizde incelenememesi nedeniyle kararın onanması.
Özet: Davacının, bir kaynak suyu kiralama sözleşmesinde kira bedelinin Tüketici Fiyat Endeksine göre artırılarak tespit edilmesi talebiyle açtığı davada, hem ilk derece mahkemesi hem de bölge adliye mahkemesi, sözleşmenin ürün kirası veya genel kira niteliğinde olduğunu ve konut/çatılı işyeri kira hükümlerinin (TBK 344) uygulanamayacağını belirterek davanın reddine karar vermiştir; Yargıtay da, uyuşmazlığın kira tespiti istemine ilişkin olduğunu ve bölge adliye mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu tespit ederek bu ret kararını onamıştır.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2000 E., 2025/1240 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Sulh Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/924 E., 2023/1249 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davacı ile davalı arasında imzalanan 29.08.2015 başlangıç tarihli "Kaynak Suyu Kiralama Sözleşmesi" uyarınca kira bedelinin, 29.08.2021-28.08.2022 döneminin başlangıcından itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2021 tarihinde TÜİK tarafından ilan edilen tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranına tekabül eden %15,15'lik artış oranı nazara alınmak sureti ile azami 2.381.316,97 TL olarak tespit edilmesini dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili; sözleşme ürün kirasına ilişkin olduğundan, kira bedelinin tespitinin talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan 29.08.2015 tarihli ve 10 yıl süreli doğal kaynak suyu kira sözleşmesi ile su kaynağının 7 lt/sn'lik kısmının davacıya kiraya verildiği, kiralananın ürün kirası hükümlerine tabi olduğu, sözleşmenin "Sözleşmenin Bedeline sonraki yıllarda uygulanacak fiyat farkı" başlıklı (8.) maddesinde “Takip eden yıllar kira bedelleri ise bir önceki yıl kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması suretiyle bulunacaktır” hükmünün bulunduğu, bu hüküm uyarınca yeni dönem kira bedelinin TÜİK tarafından yayınlanan Üretici Fiyatları Endeksinin bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı esas alınarak hesaplanması gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşmenin genel kira hükümlerine tabi olduğu, konut ve çatılı işyeri kiralarına uygulanan hükümlerin uygulanamayacağı, davanın reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, ancak kira bedeli farkının bir yıllık tutarı üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili, taraflar arasında kurulan sözleşme “Ürün Kirası” olarak değerlendirilecek olsa bile; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinin uygulanması gerektiğini, bu maddeyi geçersiz kılacak bir düzenleme bulunmadığını, kira sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre boyunca idari mercilerin de kanuna paralel düzenlemeler yaptıklarını, bakanlık görüş yazılarında kanuna paralel olarak tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının uygulanması gerektiğinin ifade edildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.B. Gerekçe ve DeğerlendirmeUyuşmazlık, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir.Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, istinaf yoluna başvurmayan davacı tarafça ileri sürülen temyiz sebeplerinin incelenemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.