garanti kapsamındaki zırhlı ticari aracın yakıt kaynaklı arızası iddiasıyla açılan tazminat davasında, üretici ve akaryakıt tedarikçisinin sorumluluğu tartışması.

Garanti kapsamındaki zırhlı ticari aracın yakıt kaynaklı arızası iddiasıyla açılan tazminat davasında, üretici ve akaryakıt tedarikçisinin sorumluluğu tartışması.

Özet: Davacı özel güvenlik şirketinin garanti süresi içindeki zırhlı ticari aracında beyaz duman atma ve arıza meydana gelmesi üzerine, yetkili servis ve araç üreticisinin arızanın yakıt kaynaklı olduğunu, davacının ise kullandığı yakıtın standartlara uygun olduğunu Shell analiz raporuyla beyan etmesiyle başlayan ihtilafta, davacı aracın ücretsiz onarımı ve kullanılmamasından doğan zararların tazminini talep ederken, araç üreticisi ayıp ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini ve üretim hatası olmadığını, akaryakıt şirketi ise bayi satışları üzerinden sorumluluğu olmadığını ve kendi analizlerinde yakıtta sorun bulunmadığını iddia etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/626 Esas

KARAR NO : 2026/435

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/05/2019

KARAR TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizden verilen 23/11/2021 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tazminat davasında yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının özel güvenlik hizmetlerine dair kanuna tabi olarak kurulmuş bir özel güvenlik şirketi olduğunu, davacıdan 52.869TL karşılığında ...plakalı ve ... şase numaralı ... zırhlı ticari aracı 10/11/2017 tarihli fatura ile satın alındığını, aracın yasal üretici garantisi içinde arıza meydana geldiğini, davacıya ait aracın, garanti süresi içindeyken beyaz dumanlar atmaya başladığını, 23/07/2018 tarihinde arıza yaparak ...'de bulunan ... yetkili servisine çekilen aracın arızasının yakıt kaynaklı olduğu ilgili ... Servisi olan ... Ltd Şti tarafından bildirildiğini, nitekim davalı ... AŞ tarafından düzenlenen 06/08/2018 tarihli fabrika raporunda da enjektördeki arızaların filtre kaynaklı olmadığı, araca uygun olmayan yakıt kullanımı yada yakıta katkı maddesi ilave kaynaklı olabileceğinin belirtildiğini, işbu garanti arıza formunun düzenlenmesi sonrasında davacının, düzenli olarak yakıt tedarik ettiği ...'den yakıt kontrolünü yapması için 24/07/2018 tarihinde analiz talebinde bulunduğunu, akabinde yakıtta sorun olmadığının Shell tarafından düzenlenen analiz sonuç raporu ile davacıya bildirildiğini, bahse konu olan aracın fabrikadan çıktığın günden itibaren ... yakıtını kullandığını, davacının hak kaybına uğramaması amacıyla ... Sulh hukuk Mahkemesinin...D.İş...karar numaralı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunduklarını, davacı tarafından alınan aracın ücretsiz onarımını ve aracın kullanılmamasından zararlarının davalılardan tazmin gerektiğini beyanla, davanın kabulü ile davacıya ait aracın ücretsiz onarımını ve aracın kullanılmamasından doğan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000TL zararın davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; işbu davada davacının ayıplı olduğunu iddia ettiği akaryakıtı davalı bayiiden satın aldığını beyan ettiğini, ancak hangi tarihte hangi bayiden satın aldığını belirtmediğini, davalı ile davacı arasında doğrudan bir mal alım satımı işlemi olmadığını, davalının, ... Şirketi olarak bayilerine akaryakıt satışı yaptığını, direkt olarak üçüncü şahıslara ve tüketicilere bir satışı olmadığını, davalının bayileri ile akdettiği bayilik/işleticilik sözleşmesi gereğince bayilerin davalı şirketin acentesi, şubesi, irtibat bürosu vasfında olmadıklarını, akaryakıt istasyonlarındaki her türlü ticari faaliyetlerini münhasıran kendi nam ve hesaplarına yürüttüklerini, davalıya rücu edilemeyeceğini, davalı şirketin sorumluluğunun akaryakıtın bayiye teslimi ile sona erdiğini, davacının aracında arıza geldiğinden bahisle şikayetini davalıya ilettiğini, bunun üzerine arızanın meydana gelmesinden evvelki son hafta içinde yakıt aldığı istasyondan ve söz konusu araçtan, tutanakla birlikte alınan numunelerin analiz ettirildiğini ve sonucunda her iki numunenin de standartlara uygun olduğunun rapor edilerek davacıya bildirildiğini, ayrıca yakıt numunelerinden birisinin şahit numune olarak davacıya teslim edildiğini, davacının kendisine teslim edilen bu şahit numune ile ilgili olarak ayrıca bir tespit yaptırmadığını, dolayısıyla olayda hem istasyondan hem de araçtan alınan numunelerle ilgili yapılmış bir analiz olduğunu ve orada da numunelerde bir soruna rastlanmadığını beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacının ayıplı iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, menkul mallara ilişkin satım sözleşmesinde, alıcı açısından menkul malı muayene ve ihbar yükümlülüğü getirildiğini, bu yükümlülüğe aykırı davranıldığında ise satılan malın satıcı tarafından olduğu gibi kabul edildiğini benimsemek gerektiğini, davaya konu araçta üretim kaynaklı herhangi bir sorununun mevcut olmadığını, davacının aracında meydana gelen arızanın yanlış yakıt kullanımı nedeniyle meydana geldiğini, yetkili servisin aracı detaylı teknik incelemeye tabi tuttuğunu, sorununun kaynağını çözebilmek adına enjektör parçasını ...'a gönderdiğini, yapılan incelemede olası sebebin zaman içerisinde alınmış araca uygun olmayan yakıt kullanımı olduğu yönünde görüş bildirdiklerini, ayrıca davacı tarafından yaptırılan delil tespiti dosyasında alınan raporda da enjektörlerde oluşan arızanın sebeplerinin yakıt kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle araçta üretim kaynaklı bir ayıp olmadığının ortaya konulduğunu beyanla, haksız davanın reddini talep etmiştir.

ISLAH: Dosyada aldırılan bilirkişi raporunda aracın güncel onarım bedelinin 297.012,17-TL olduğu, mahrumiyet zararının ise 26.250,00-TL olduğu, davalı ...firmasından kaynaklı bir kusur olmadığı, davalı ... firmasından kaynaklı bir gizli ayıp olduğu, bu nedenle davalı ... yönünden ileri sürmüş olunan 5.000,00-TL'lik ilk talebi, onarım bedeli yönünden 297.012,17-TL net, Mahrumiyet yönünden 26.250,00-TL net olarak ıslah ettikleri, bu kapsamda toplam 323.262,17-TL'nin; Onarım Bedeli için net 297.012,17-TL olarak arabuluculuk son tutanağın imza tarihi olan 27.02.2019 tarihinden bu yana işleyecek avans faizi ile birlikte, mahrumiyet bedeli için net 26.250,00-TL olarak arabuluculuk son tutanağın imza tarihi olan 27.02.2019 tarihinde bu yana işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tofaş'tan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı Tofaş'tan tahsiline karar verilmesini, ıslah dilekçesini duruşma günü beklenmeksizin davalılara tebliğ edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Davanın, davacıya ait araca ayıplı onarım hizmeti verildiği ve aracın onarılmamış olması nedeni ile araçtan mahrum kalındığı iddiasına dayalı maddi tazminat davasına ilişkindir.

Mahkememizce bozma öncesi yapılan yargılama neticesinde özetle ''...davacının fatura karşılığında ... plakalı zırhlı ticari aracı satın aldığı, aracın arızalanması nedeniyle davalı ... AŞ tarafından fabrika raporu düzenlendiği ve enjektördeki arızaların filtre kaynaklı olmadığının ve hasarın yakıt kaynaklı olabileceğinin belirtildiği, davacının düzenli olarak yakıt tedarik ettiği ... AŞ'den analiz talebinde bulunduğu, Shell tarafından düzenlenen analiz raporu ile yakıtta herhangi bir sorun olmadığının davacıya bildirildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın araçtaki onarım hizmeti nedeniyle oluşan zararın ve onarılmadığı süre için araçtan mahrum kalındığı için oluşan zararın, aracın fabrika raporunu düzenleyen ... AŞ ile araca düzenli yakıt tedarik edilen...AŞ'den tahsili noktasında toplandığı tespit edilmiştir. Dosyanın incelenesinde, davalı ... AŞ tarafından 06/08/2018 tarihli fabrika raporu düzenlenerek, enjektördeki arızaların filtre kaynaklı olmadığı, araca uygun olmayan yakıt kullanımı yada yakıta katkı maddesi ilavesi kaynaklı olabileceğinin davacıya bildirildiği, davacının ... plakalı aracında 23/07/2013 tarihinde arıza geldiği belirtilerek şikayetini davalı ... AŞ'ye ilettiği, bunun üzerine söz konusu araçtan ve yakıt alınan istasyondan alınan numunelerin analiz ettirildiği, her iki numunenin de standartlara uygun olduğunun davacıya bildirildiği tespit edilmiştir. Mahkememizce araç üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, aracın içinde monte edilmiş ağır bir para taşıma kasası bulunduğu ve bu kasanın boş ağırlığının aracın istiap haddini doldurduğu, ayrıca yolcu taşıma ve başka eşya taşınma halinde aracı istiap haddinin aşılması sonucunu doğuracağı, dolayısıyla aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklendiği, bu nedenle araçtaki motor arızasının kullanım hatasından dolayı meydana geldiği, bu hususta davalılara yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığı, ayrıca aracın yakıt deposundan numune alınıp test edilmesi gerekirken edilmemesi, aracın deposundaki yakıt ile davalı şirketin deposundan alınan yakıtın aynı evsafta olup olmadığının anlaşılmasını engellediği, aracın 3 yıldır açık bir şekilde bekletilmesi nedeniyle bu aşamadan sonra yakıt analizi yapılmasının uygun olmadığı, ayrıca davalı şirketin yakıt deposundan alınan numunenin standartlara uygun olduğu, araçtaki sorunun davalı şirketten alınan yakıttan kaynaklanmadığı tespit edilmiş olup, bu yönden de davalılara yüklenecek bir sorumluluğun da bulunmadığı anlaşıldığından, davacının davasının sabit olmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur...'' şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verildiği, Kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2024 tarih ve ...Esas...Karar sayılı ilamıyla özetle ''... Dosya kapsamından; dava konusu aracın dava dışı... A.Ş.'den 10/11/2017 tarihinde ve 52.869 TL bedelle satın alındığı, 23/07/2018 tarihinde arızalanması üzerine yetkili servis olan ... Ltd. Şti.'ye götürüldüğü, ... tarafından düzenlenen aynı tarihli garanti arıza formunda; araç enjektörlerinin test edildiğinin, desibel değerlerinin düşük, düzensiz ve geri dönüş miktarlarının yüksek olduğunun, bunun olası sebebinin ise zaman içerisinde alınmış ve araca uygun olmayan yakıt kullanımı olduğunun, yakıt içerisinde partikül bulunduğunun belirtildiği, davalı ...A.Ş. tarafından davacı şirket yetkilisi adına düzenlenen 06/08/2018 tarihli yazıda, aracın 23/07/2018 tarihinde yetkili servis olan ...'e giriş yaptığının, servis tarafından Bosch yetkili teknik servisine araç enjektörlerinin incelenmek üzere gönderildiğinin, enjektörlerde üretimden kaynaklı bir arıza bulunmadığının, arızanın uygun olmayan yakıt kullanımından kaynaklandığının ve aracın bakımlarının yetkili servislerde yapıldığının, periyodik bakımlarda kullanılan yakıt filtresinin standartlara uygun olduğunun bildirildiği, davalı ...A.Ş. tarafından 24/07/2018 tarihli tutanak ile davacının aracından iki adet numunenin alındığı ve bir adedinin davacıya teslim edildiği, alınan numune üzerinde yapılan analiz neticesinde düzenlenen 28/07/2018 tarihli raporda yakıtın standartlara uygun olduğunun tespit edildiği, davacı ile davalı ...A.Ş. arasında 10/08/2017 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi'nin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davacı tarafından araç yakıtının davalı .... A.Ş. bayilerinden alındığı, 02/01/2018 tarihinden itibaren yakıt alım listelerinin sunulduğu, davacının talebi üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporunda; davacıya ait aracın arızasının ateşleme sistemi parçası olan enjektör kaynaklı olduğu ve bundan dolayı motor hasarının oluştuğu, araç motorunun söküldüğü ve enjektörlerin arızalı olduğunun görüldüğü, arızalı enjektörlerin hatalı ateşleme nedeni ile motor pistonlarına zarar verdiği ve tüm arızalı parçaların değiştirilmesi gerektiği, enjektörlerdeki arızanın ise filtre ve üretim kaynaklı olmadığı, yakıttan kaynaklı olduğu, her ne kadar araçtan alınan yakıt numunesi üzerinde yapılan inceleme neticesinde alınan yakıtın standartlara uygun olduğu tespit edilmiş ise de, araçta meydana gelen arızanın bir anda oluşmadığı, aracın zaman içerisinde almış olduğu yakıtlardan bir veya birkaçının kusurlu olması sonucu arızanın temelinin atılmış olacağı, enjektörlerin zaman içerisinde hatalı çalışarak diğer motor parçalarına zarar verdiği, bununla birlikte alınan yakıtın önce araç deposuna gönderilikten sonra yakıt filtresinden geçerek ilk olarak yakıt pompasına gönderildiği, bundan sonra enjektörlere ulaştığı, yakıtın kirli veya pis olması halinde yakıt pompasına da hasar vermesi gerektiği, ancak aracın yakıt pompasında herhangi bir arızanın bulunmadığının yetkili servis tarafından beyan edildiği, yakıt pompası ve filtrelerde gözle yapılan kontrollerde de bir arızaya rastlanmadığı ancak kesin sonucun gerekli ekipmanlara sahip yerlerde yapılması ile anlaşılacağının tespit ve beyan edildiği, Mahkemece alınan ilk tek kişilik teknik bilirkişi raporunda hasar ile ilgili herhangi bir tespitin yapılmadığı, incelemenin laboratuvar ortamında yapılması gerekiğinin belirtildiği, bundan sonra aracın İTÜ Laboratuvarında yapılan incelemesi neticesinde düzenlenen ikinci tek kişilik bilirkişi raporunda; aracın yakıt pompasında yoğun kurum oluştuğu, enjektörlerinin ise temiz ve kullanabilir durumda olduğu, bunlar üzerinde yakıttan kaynaklanan herhangi bir kurumlaşma ve kirlilik bulunmadığı ancak enjektörlerin yetkili servisce temizlenmiş olabileceği, aracın yakıt deposundan numune alınarak incelenmediği, davalı ... bayisinin deposundan alınan yakıtın analiz edildiği, bu nedenle her iki yakıtın aynı evsafta olup olmadığının belirlenemeyeceği, aracın bagajında ağır bir para taşıma kasasının bulunduğu, bu kasanın boş ağırlığının aracın istiap haddini doldurduğu, ayrıca yolcu ve eşya taşınması halinde istiap haddinin aşılacağı, bu şekilde araçtaki motor arızasının davalılardan değil davacının kullanımından kaynaklandığının tespit edildiği, davacı tarafça rapora itiraz edildiği, Mahkemece gerekçelendirilmeksizin rapora itirazların reddedildiği ve ek rapor alınmaksızın anılan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla; Aracın arızalandığı ilk anda götürüldüğü servis tarafından düzenlenen arıza formunda araçtaki motor arızasının enjektör arızası nedeniyle oluştuğu ve enjektör arızasına da yanlış, kirli vs yakıt kullanımının sebep olduğu belirtilmiş olmasına ve bundan sonra düzenlenen delil tespiti raporunda da aynı şekilde enjektörlerin arızalı olduğu tespit edilerek bu tespit üzerinden motor arızası açıklanmış olmasına rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, servis formu, raporu ve delil tespiti raporunda yer almayan, davalılarca savunma sebebi olarak ileri sürülmeyen, aracın istiap haddini aşar şekilde yolcu ve eşya taşınması nedeniyle arızanın oluştuğuna yönelik tespitin, hangi teknik inceleme ve gerekçeye dayandığı anlaşılamadığı gibi enjektörlerde arıza olmadığına yönelik tespitin de diğer tüm raporlarla çelişki içerisinde olduğu, raporda, daha önce düzenlenen servis ve delil tespiti raporlarındaki bulguların ne şekilde çürütüldüğü, araçta kullanılan yanlış, kirli vs yakıtın söz konusu arızaya sebep olup olmayacağı, araçta imalat hatasının bulunup bulunmadığı açıklanmadığı gibi araç deposundan alınan numune üzerinde yapılmış inceleme raporu olmasına rağmen olmadığının beyan edildiği, bu şekilde eksik, denetime açık ve dosya kapsamına uygun olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının ve gerekçeli kararda diğer delillere neden itibar edilmediğinin açıklanmamasının usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmış ve davacı tarafın istinaf başvurusu haklı bulunmuştur. Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda Mahkemece; davacı ile davalı ... A.Ş.'den aracın tüm yakıt alım dökümlerinin celp edilmesi, davacı vekiline aracın ilk trafiğe çıkış tarihi ile bu tarihten itibaren adı geçen davalının bayileri dışında bir yerden yakıt alınıp alınmadığının açıklattırılması ve denetlenmesi, tarafların kabulünde olan ancak dosyada bulunmayan davalı ...A.Ş. tarafından düzenlenen garanti belgesi ile davacı tarafın beyanlarında geçen araca eklenen kasaya ilişkin proje ve servis kayıtlarının dosyaya celp edilmesi, bundan sonra dosyanın konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile aracın aynı şekilde laboratuvar ortamında incelenmesi ve dosyada bulunan arıza formu, yakıt analiz raporu, delil tespiti raporu, araç ruhsatı ve diğer delillerin karşılaştırması yapılarak; davacı tarafından aracın üretim şekline uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı, davacının kullanım şekli ile araçta meydana gelen arıza arasında illiyet bağının olup olmadığı, aracın motor arızasının enjektörlerdeki arızadan kaynaklanıp kaynaklamadığı, buna göre aracın diğer motor parçalarında da bir arıza olup olmadığı, enjektör arızasının neden kaynaklandığı, üretim kaynaklı olup olmadığı, her ne kadar davacı tarafından son alınan yakıtın standartlara uygun olduğu tespit edilmiş ise de, aracın ilk kullanımından itibaren alınan yakıtlardan kaynaklı olarak bu arızanın oluşmasının mümkün olup olmadığı tespitlerini içerir, denetime açık rapor alınması, alınacak rapor ile tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi ile davalıların husumet ve sair itirazları da karşılanarak gerekçelendirmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden davacının istinaf başvurusunun kabulü....'' şeklindeki gerekçe ile kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce bozma ilamı sonrasında yeniden yapılan yargılamada, dosyanın mali müşavir, makine mühendisi ve bir de sektör (taşıt tanıma sistemi konusunda uzman) bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 10/01/2026 tarihli raporda özetle; Teknik inceleme yönünden, Dosya münderecatında bulunan belge ve bilgilerin incelenerek değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu araçta turbo şarj ve intercooler ile birlikte çok noktalı sıralı elektronik...multijet enjeksiyon yakıt sistemi bulunduğu, ... marka...tipinde enjektörlerin kullanıldığı, teknik sistemlerin, eleman ve fonksiyon elemanı denilen kısımlardan oluştuğu, bir dişli çark, gövde, kayış, tel bir eleman, birbirleriyle fiziksel bağlarla irtibat halinde bulunan mesela, iki dişli çarktan oluşan dişli çark mekanizması, vida ve somundan oluşan vida mekanizmasının fonksiyon elemanı olduğu, karışık sistemlerin ise alt gruplara ayrıldığı, örneğin bir makinanın motor, hidrolik veya mekanik aksam, dişli kutusu, yay vb. gibi alt sistemlerden oluştuğu, buna göre teknik sistemin birbiriyle fiziksel bağlarla irtibat halinde bulunan fonksiyon elemanlarından ibaret olan ve belirli bir fonksiyonu yerine getiren düzenler olduğu, herhangi bir teknik sistemin, belirli şartlar altında, belirlenen bir zaman içinde, öngörülen fonksiyonunu memnun edici bir biçimde yerine getirme ihtimaline güvenirlik dendiği, eğer sistemde, öngörülen süre içinde bir arıza meydana gelir ve fonksiyonunu yerine getirmeme durumu oluşursa, bu hale de işe yaramama dendiği, esas olarak güvenirlik ve işe yaramama bir ihtimaliyet problemi olup tasarımdan başka imalat, montaj, kalite kontrol ve bakım işlerine de bağlı olduğu, teknik sistemlerde işe yaramamanın erken işe yaramama, şansa bağlı bölge ve aşınma dışı bölge olarak adlandırıldığı üzere üç safhada meydana geldiği, erken işe yaramama olaylarını, teknik sistemlerin kullanılmaya başlanmasının akabinde meydana gelen arızaların teşkil ettiği, bu tip arızaların, kalite kontrol tarafından tespit edilemeyen malzeme, imalat ve montaj hataları ile konstrüksiyon hataları, depolama, nakliye ve kullanma hatalarından dolayı meydana geldiği, bir çoğunun kolay tamir edilebilir cinsten olmasına rağmen, bazılarının tamirinin çok zor veya imkansız olabileceği, garanti müessesesinin, bu tür işe yaramama olayları ile ilgili olarak geliştirildiği, şansa bağlı safhada sayı bakımından oldukça az olan işe yaramama halleri, tamamen gelişigüzel olaylara bağlı olup, sebepleri tam olarak açıklanamamakla birlikte, malzemenin mekanik özelliklerinin, yorulma, aşınma ve yıpranma gibi olayların dağılımları ile ilgili olduğu, üçüncü safhada ise, belirli bir çalışma süresinden sonra yorulma, aşınma ve yıpranmadan ötürü elemanlar tabii olarak işe yaramaz hale geldikleri, çalışma sürelerinin, belirli bir güvenirlik için belli yöntemlere göre (örneğin rulman hesabı) tayin edildiği, motor, redüktör kutusu gibi elemanların faydalı ömürlerinin diğer elemanlara nazaran çok daha uzun olduğu, garanti süreleri içerisinde ortaya çıkan arızanın güvenilirlik teorisine göre belirli nedenleri olup, bunun içinde imalat hatalarının da dahil olduğu, dolayısıyla sıfır alınan herhangi bir makinanın kullanılmaya başlamasından sonra mekanik, elektrik veya elektronik aksamları uygun olmayan nitelikteki malzeme özellikleri, tasarım hataları vb.. nedenlerle de kısa çalışma sürelerinde dahi arızalanıp değişimleri, onarımları vb. söz konusu olabildiği, 4 zamanlı dizel motorlarda iş çevriminin emme zamanı, sıkıştırma zamanı, tutuşma ve yanma zamanı, egzoz zamanı şeklinde periyodlardan meydana geldiği, benzinli motorlar arasındaki en büyük farkın hava-yakıt karışımının tutuşturulma şeklinden kaynaklandığı, dizel motorlarda yanma kendiliğinden oluşurken benzinli ve gazlı motorlarda buji adı verilen tutuşturucuya ihtiyaç olduğu, pistonlar üst ölü noktaya geldiği esnada yanma odasına hapsedilen havanın en yüksek basınca ulaştığı, silindir içinde sıkıştırılarak sıcaklığı arttırılan hava içerisinde enjektörler yardımıyla dizel yakıt püskürtülerek sıcak basınçlı hava ile birleştiği anda yanma ve patlamanın gerçekleştiği, akabinde silindir içerisindeki pistonlar aşağı doğru itilerek doğrusal hareket krank-biyel-volan mekanizması üzerinden yakıtın kimyasal enerjisinin dairesel hareket ile mekanik enerjiye çevrildiği, yakıtın her molekülünün silindir içerisinde en iyi şekilde yanmasını sağlayacak pulverize biçimde püskürtülmesi için yakıt pompası ve enjektörlerin kullanıldığı, common rail dizel püskürtme sistemine sahip dizel motorların enjektörlerinin çok yüksek basınçlarda çalıştığı için hareketli yüzeylerin sızdırmazlığın sağlanması amacıyla çok küçük toleranslar ile imal edildikleri, bu nedenle yüzeylerin aşınmaya karşı çok hassas yapıda oldukları, bu bakımdan kullanılan yakıtın çok temiz olması, aşındırıcı-kirletici partiküllerden arındırılmış olması gerekirken diğer taraftan yakıtın motor tarafından kullanımı sırasında da çok iyi filtre edilmesi gerektiği, aracın bakımların zamanında ve gereği gibi yaptırılması gerektiği, yakıttaki kirliliğin (tortu) ve mikro ölçekli partiküllerin korozyona, filtre kabında dahi su kaynaklı korozyonlara neden olduğu, binek-hafif ticari araçlar için üretilen Bosch common rail dizel püskürtme sistemlerinde kullanılan enjektörlerin nominal çalışma ömürlerinin üretici firması tarafından en az 200.000 km olarak belirlendiği, öngörülen şartlarda ve uygun yakıt ile motorun çalışması durumunda pratikte 300.000-400.000 km’ye kadar dayanabildikleri, enjektörlerin çalışma prensibine göre normal şartlarda yüksek yakıt basıncı altında enjektör iğnesinin kapalı ve yakıt püskürtmüyor iken küresel kontrol valfinin kapalı olduğu ve yakıtın geri kaçmasına izin vermez iken kontrol valfinin aşınması halinde sızdırmazlık sağlanamayacağından enjektör pistonunun üzerinde bekleyen yüksek basınçlı yakıt geri dönüş hattına kaçarak enjektör piston ve iğne haznelerindeki yakıt basıncının düşmesine neden olduğu, yakıtın geri kaçmasına bağlı basınç düşmesi nedeniyle yakıt istenilen zaman ve miktarda püskürtülemediği veya hiç püskürtme gerçekleştirilemediği için aracın performansının düşeceği, aşırı is (duman), ilk çalıştırma-çalışmama ve kararsız rölanti problemleri ile muhtemel motor hasarları görülebileceği, bununla birlikte yakıt katkısı veya enjektör temizleyici katkı maddelerinin uygun şekilde kullanılmaması veya gereğinden sık kullanılmasının da enjektör arızalarına neden olabileceği, depo tam dolu değilken katkı konulması, katkı konulduktan sonra uzun yolda normal hız ve yükte motor çalışması gerekirken şehir içinde nispeten düşük yüklerde ve hızlarda motorun çalışması, veya çok sık katkı maddesi kullanılması durumlarında zamanla gelişen enjektör, pompa vb. yakıt sistemi arızaları görülebileceği, farklılaştırılmış olsun ya da olmasın ülkemizde lisans sahiplerince piyasaya arz edilen akaryakıt türlerinin tamamının Avrupa Birliği standartlarına ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) tarafından belirlenen teknik düzenlemelere uygun olmak zorunda olduğu, farklılaştırılmış ürünler ile diğerleri arasında kalite vb. düzenlenmiş özellikler bakımından otomobil, otobüs, kamyon, tır, traktör vb. araç türüne göre sınırlayıcı ayrımlar bulunmadığı, piyasaya arz edilen yakıtlara lisans sahipleri tarafından verilen prodizel, eurodizel, vb. ticari isimlendirmelerin katkı maddeleri ile yapılan farklılaştırmayı ifade ettiği, tüm motorin yakıtlarının, EPDK’nın Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliği (31.12.2014 tarih ve 29222 sayılı Resmi Gazete) Tablo-1’de belirtilen, teknik özelliklerinin ... standardında belirlenen sınırlar içerisinde olması ve ilgili analiz raporlarının ibraz edilmesinin zorunlu olduğu, teknik özelliklerin aynı standarda göre ölçüldüğü, arızaların genellikle yakıt alındıktan bir süre sonra çıkmasının teknik açıdan tutarlı olduğu, zira suyun yoğunluğu daha yüksek olduğu için depolarda dibe çöktüğü ve bekledikten sonra çalıştırıldığında sadece suyun çekildiği, motor çalışsa dahi vuruntulu ve düzensiz çalıştığı, gaza basıldığında yakıtta su olduğu için tutuşma zamanlarının, püskürtme avansının bozulması nedeniyle anormal sesler geleceği, bazı taşıtların depolarında suyu boşaltmak için vana veya yakıt tesisatında su filtresi bulunduğu, karayolu taşımacılığı ile tankerlerle taşınan yakıtların akaryakıt istasyonlarının tanklarına boşaltılması sırasında çalkantılar nedeniyle dipte biriken suyun depoya dağıldığı için ilk etapta suyla karışık yakıtın verilmemesi için yakıtın bir süre dinlendirilmesi ve biraz üstten çekilerek pompalanması gerektiği, dizel yakıtın fren hidroliği gibi etrafındaki havadan nemi emebilen higroskopik bir sıvı olduğu, dolayısıyla yapısında her zaman su bulunabileceği, bu nedenle de yapılacak numune testlerinde yapısındaki su miktarı için sınır bir değer tanımlandığı, su toplama özelliği nedeniyle su miktarının standartların altında olması gerektiği, böylece yakıt içerisindeki su yanma sırasında egzoz gazı ile atmosfere atılabileceği, ancak yakıttaki su miktarının standart dışı ve fazla olması durumunda yanma öncesi enjektörlerin çalışmasını olumsuz etkileyeceği, enjektörlerin yağlamasının bozulacağı, korozyona maruz kalacağı, en önemlisi püskürtme karakteristikleri bozulacağı için yanmanın bozulacağı, hem komple yakıt sistemi hem de motor hasarına kadar arızaların artabileceği, bu nedenle yakıtlardaki su ve diğer kirletici değerlerin standartların içinde olması gerektiği, Dava konusu ... plakalı, (...) motor ve (...) şasi numaralı kamyonetin 30.11.2017 tarihinde ilk kez trafiğe çıktığı, 3 yıl-150.000 km olarak belirlenen garanti süresi içerisinde iken arızalanarak motor arıza ışığı yanması-beyaz duman atma-aracın çekmediği şikayetleri ile 23.07.2018 tarihinde 86.167 km’de iken çekici üzerinde yetkili servise girdiği, imalat tarihi bilinmemekle birlikte arıza tarihinde yaklaşık 8 ay yaşında olduğu ve günde ortalama (86.167 km/235 gün) 367 km yol kat edildiği, aracın sürekli ve nispeten dur-kalk şeklinde olmayan uzun yol yapacak şekilde kullanılarak enjektörlerin sağlıklı çalışması için uygun-ideal sayılabilecek çalışma koşullarında kullanıldığı, püskürtülen yakıt zerrelerinin büyük olması durumunda enjektör ucunda yakıtın damla oluşturmasına ve yanma esnasında bu damlanın oksitlenerek uç kısımda karbon birikintisi oluşumuna, püskürtme esnasında yakıtın huzme biçiminin bozulmasına ve dolayısıyla enjeksiyonun bozulmasına, uç kısımda yakıtın birikerek damlamasına sebep olacağı, enjektörlerin damlama yapmasından kaynaklanan aşırı yakıt birikmesi ve bu yakıtın egzoz zamanında da yanmaya devam etmesi sonucunda yakıtın damladığı noktalarda piston malzemesinin yerel olarak yumuşamasına neden olacağı, atalet kuvvetleri ve yanmış egzoz gazlarının dışarı çıkış hızı ile piston yüzeyinden parçaların kopacağı, bu arada meydana gelen yüksek ısının piston ile silindir arasındaki boşluğun ortadan kalkmasına ve dolayısıyla yağ filminin yırtılmasına sebep olarak pistonun silindire sürtünmesine, bunun yanında segmanların maruz kaldığı yüksek ısı ve karbon birikintisinden dolayı yuvasında sıkışması sonucunda silindir, segman ve piston yüzeylerindeki sürtünme izlerinin artmasına sebep olarak motorun arızalanmasına sebebiyet vereceği, değişik iş dosyasında tüm silindir pistonları üzerinde enjektör arızası kaynaklı oluşan hasarlar tespit edildiği, sıfır kilometre satın aracın fabrikasyon standart imal edilmiş gövde kısmında konusunda sertifikalı şirket tarafından zırhlandırma, çelik kasa yerleştirme, güçlendirme vb. çalışmaları yapıldığı, işlemin hesapları yapılmış, projeli, A.İ.T.M. Yönetmeliği’ne uygun şekilde gerçekleştirildiğinin nihai kurum olan TSE tarafından da onaylandığı ve ilgili tescil kuruluşu tarafından da tescil belgesi ile birlikte kayıtlarına işlendiği, standart halde genellikle boş ağırlığı 1330 kg-azami yüklü ağırlığı 2330 kg mertebelerinde iken imalatçı firması tarafından üretilen değişik tiplerinde izin verilen maksimum yük değerinin taşıma kapasitesi yükseltilmiş kısa şasili tiplerde 2330 kg-uzun şasili tiplerinde 2370 kg-uzun şasili yüksek tabanlı tiplerinde 2505 kg-düze yükleme bölmeli yükseltilmiş tabanlı kısa şasili tiplerinde 2454 kg-uzun şasili tiplerinde 2480 kg olarak açıklandığı, dava konusu aracın tescil belgesinde de zırhlama işleminden sonra üzerindeki ekipmanlar ile birlikte net ağırlığının 2100 kg-azami yüklü ağırlığının 2465 kg-diğer bir ifade ile ilave taşıma kapasitesinin 365 kg olduğunun belirtildiği, 28.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda araca ait herhangi bir kantar fişi alınmadığı veya tartım işlemi yapılmadığı, dolayısıyla aracın yük taşıma bölümünde bagajı tamamen dolduracak şekilde görülen ağır bir para taşıma kasası nedeniyle münhasıran istiap haddinin aşıldığı tespitinin isabetli olmadığı, ayrıca raporda yakıt pompasının iç kısmında yoğun kurum oluşumları görüldüğü belirtilmesine rağmen herhangi bir yanma sonucu ortaya çıkan egzoz ve partikül emisyonuna maruz kalmayan yakıt pompasında kurum oluşumunun mümkün olmadığı, raporda yer verilen resimde kurum oluşumu görünen parçanın turbo ünitesi olduğu ve iç kesimlerinde görülen isin egzoz gazı basıncı ile çalışan turbonun dizel motorlarda normal çalışma sonucu oluşan is olduğu, aşırı bir is-kurum emaresinin mevut olmadığının gözlemlendiği, aracın ticari yük taşıma amaçlı olduğu, çoğunlukla yüklü halde kullanılan araçların boş halde kullanılanlara nazaran kütleye bağlı olarak taşıtlara etki eden yol, seyir, rüzgar, ivme, yuvarlanma, yokuş vb. dirençlerin doğal olarak artacağı, aynı hızda ilerleyebilmek veya ivmelenmek için gerekli olan ve içten yanmalı motorda yakıtın yakılması ile elde edilen kimyasal enerjinin volan-kavrama-vites kutusu-diferansiyel-tekerlek vb. aktarma organları vasıtasıyla mekanik enerjiye çevrilerek zemine tekerlek ve zemin arasındaki tutunma katsayısı yardımıyla çevresel kuvvetlerin zemine nakledilmesi gerekeceğinden sonucunda gaz pedalı ile motor devrinin yükselmesine bağlı olarak daha fazla yakıt tüketileceği, fren durumunda fren mesafesinin uzayacağı ve fren balata vb. sarf malzemelerinin nominal ömürlerinden daha kısa sürelerde aşınarak değiştirilmeleri gerekeceği, diğer bir ifade ile araç işletenlerin inisiyatifinde ayrı bir husus olarak işletme maliyetlerinin nispeten artacağı, aracın zırhlandıktan sonra imalatçısı ...A.Ş. tarafından garanti dışında bırakıldığına dair bir beyan, veri, belge ve bilginin mevcut olmadığı, garanti belgesinde de bir ibarenin veya uyarının mevcut olmadığı, aracın imalatçı garantisinin devam ettiğinin kabulü gerektiği, aracın tüm periyodik bakımlarının ve onarımlarının ...marka yetkili servislerinde zamanında yapıldığı, aracın bakımsız olduğundan, bakımlarının aksatıldığından veya gereği gibi yapılmadığından bahsedilebilmesinin mümkün olmadığı, bilindiği üzere TSE sertifikasına haiz yetkili servislerin imalatçı firmanın spesifikasyonlarında ve standartlarında belirtilen çerçeve ve direktifler doğrultusunda işlem yapmakla yükümlü oldukları, çıkma-yan sanayi eşdeğer vb. adı altında piyasadan rahatlıkla temin edilebilecek yedek parça kullanma uygulamasının yetkili servislerde uygulanmadığı, orijinal parça kullanılmasının zorunlu olduğu, takılan parça ve işçiliklere de ayrıca garanti verildiğinin bilindiği, aracın yakıt alımlarının Shell firmasının bayii akaryakıt istasyonlarından gerçekleştirildiği, fabrikasyon olarak aracın 60 lt kapasiteli yakıt deposu ile donatıldığı, yakıt alım fatura listesi incelendiğinde 30.12.2017-20.07.2018 tarihleri arasında 0-10 litre aralığında 4 kez, 10,1-20 litre aralığında 9 kez, 20,1-30 litre aralığında 9 kez, 30,1-40 litre aralığında 29 kez, 40,1-50 litre aralığında 44 kez, 50,1-60 litre aralığında 57 kez, 60,1 litre üzerinde 2 kez yakıt aldığı, dolayısıyla arada geçen 202 gün süresince aracın deposu tamamen boşaldıktan sonra yakıt alındığından bahsedilebilmesinin mümkün olmadığı, aracın yakıt deposundaki kirlilik durumunun ise bilinmediği, sıfır kilometre satın alınan bir aracın yakıt deposunda kir, tortu, yabancı madde bulunmasının beklenmediği, mutad kullanım ile yetkili servis giriş kayıtlarında yakıt sisteminden kaynaklı tekleme, sarsıntı, vuruntu, düzensiz çalışma vb. herhangi bir şikayet veya onarım isteği bulunmadığı, mazot pompasına herhangi bir işlem değişim-onarım vb. işlem yapılmadığı, periyodik bakımlarında araçta değiştirilen yakıt filtresinin kirlenme durumuna ilişkin tespit ve veriye rastlanmadığı, her 20.000 km’de bir yakıt filtresi-hava filtresi-yağ filtresi-motor yağı vb. sarf malzemeleri değişmekle birlikte ayrıca periyodik bakım işçilik ücretine dahil olmayan ek ücrete tabi işlemlerde her 40.000 km’de motor ve yakıt sistemleri için emme manifoldu temizliği dahil yakıt sistemi karbon temizliği yapılabileceği, 120.000 km’de opasimetre cihazı ile duman kontrolü yapılacağı, yakıt besleme sisteminde su bulunması durumunda tüm enjeksiyon sistemine ciddi hasar verebileceği ve motorun düzensiz çalışmasına sebep olabileceği, aracın gösterge panelinde sürücüleri uyarmak amacıyla bulunan ikaz lambası yandığında temizleme ve yoğuşma suyunun boşaltılabilmesi için mümkün olan en kısa sürede yetkili servisle temasa geçilmesi gerektiği, yakıt doldurulduktan hemen sonra uyarı lambasının yanması durumunda depo içinde su bulunduğunu belirttiği ve aracın hemen durdurularak yetkili servis ile temasa geçilmesi gerektiği, seyir esnasında veya yakıt alımından hemen sonra uyarı lambasının yandığına dair servis girişinin mevcut olmadığı, aracın 23.07.2018 tarihinde arızalanmasından sonra davacı şirket yetkilisi tarafından yapılan şikayet üzerine arızadan önce son olarak yakıt aldığı ...’de bulunan Shell Şükrüpaşa istasyonundan ve aracın deposundan alınan numuneler üzerinde yapılan akredite laboratuvar analizi neticesinde... standardında yer alan özelliklere uygun olduğunun belirlendiği, ... standardına göre toplam kirlilik oranının en çok 24,0 mg/kg olması gerektiği belirtildiği, numunelerin kirlilik ölçüm değeri bölümünde ise bir değerin yazılmadığı, normalde test sırasında numunenin önceden tartılmış bir filtre ile süzüldüğü ve filtre yıkanıp kurutulduktan sonra tekrar tartılarak kirliliğin filtre kütlesi arasında fark olarak hesaplanarak mg/kg olarak gösterildiği, aracın enjektörlerinin düzgün çalışmaması sonucu meydana gelen motor arızasının zamanla ortaya çıkan bir arıza niteliğinde olması göz önüne alındığında süreç boyunca yakıt alınan istasyonların tüm mazot depolarından ayrı ayrı numune alınarak test edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı bir durum arz ettiği, piyasada, yedek parçacılarda, akaryakıt istasyonlarında depo-enjektör temizliği-motor performans arttırıcı vb. değişik markalar adı altında ve amaçlarla satılan, kolaylıkla temin edilebilecek katkı maddesi-solüsyon-karbon/kurum temizleyici vb. sıvıların dava konusu araçta kullanılıp kullanılmadığının bilinmediği, deposundan alınan son numunede yakıta karışmış yabancı bir maddeye rastlandığına dair analiz neticesi bulunmadığı, mevcut belge ve bilgilere göre; aracın henüz 8 ay yaşında ve 86.167 km’de iken motorunda beliren arızanın nominal ömürlerini tamamlamadan enjektörlerin arızalanmasından ve düzgün çalışmamasından kaynaklandığı, belli bir mesafe kullanıldıktan sonra ortaya çıktığı, enjektörlerin üretiminden kaynaklı gizli ayıp niteliğinde olduğu, işletme şartları-kullanıcı-bakım-yakıt filtresi- yakıt veya katkı maddesi kaynaklı olmadığı, arızanın onarılabilir nitelikle olduğunun mütalaa edildiği, değişik iş dosyasında ve huzurdaki yargılama sırasında hazırlanan bilirkişi raporuna iştirak edilmediği, ... (...) tarafından 2018 yılı için yayımlanan pazarlığa tabi “Fiyat Tarifesi”nde mekanik işçilik ücretlerinin KDV dahil 220,00 TL/saat (komple motor sökme-takma 4,56 saat, turbo sökme-takma 1,60 saat, radyatör sökme-takma 1,16 saat, turbo radyatörü sökme-takma 0,72 saat, triger seti değişim 3,40 saat …) şeklinde açıklandığı, güncel motor revizyon 45.000,00 TL, motor indirme-bindirme 18.000,00 TL, silindir kapak sökme-takma 12.000,00 TL, mazot pompası sökme-takma 3.500,00 TL, enjektör sökme-takma 3.500,00 TL, zincir kayışı ve seti değişimi 9.800,00 TL, triger kayışı ve seti değişimi 7.700,00 TL, motor rektefiye işçiliği 12.600,00 TL, silindir kapak işçiliği 12.600,00 TL mertebelerinde olduğu, yetkili servislerde markadan markaya değişmekle birlikte güncel 3.500,00 TL/saat mertebesine ulaşabilen ortalama ücretlerin de uygulanabildiği, özel tamirhaneler gibi rekabetçi piyasada işi kaçırmamak adına daha düşük bedellerin söz konusu olabildiği, dava konusu aracın halen arızalı halde bekletilmesi durumunda 2018 yılında geçerli olan parça ve işçilik bedelleri ile onarılmasının mümkün olmadığı, makul süre içerisinde zamanında onartılmaması, zararı azaltıcı gerekli önlemleri alınmaması durumunda keyfiyetten veya ihmallerden kaynaklanan, onarımın geciktirilmesinden doğan, artan parça-işçilik bedeli, döviz kuru farkı vb. zarar artışlarına kusuru bulunanların katlanmaları gerektiği, 25.07.2018 tarihinde yetkili servis tarafından verilen 14.740,55 TL’si parça-2.358,22 TL’si işçilik olmak üzere toplam KDV dahil 20.176,55 TL tutarındaki onarım teklifinin 2018 yılı piyasasının rayicinde, kadri maruf haddi layıkında olduğu, arızanın garantili orijinal vasıfta parça kullanılması ve işçilik açısından yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesinde fayda bulunduğu, güncel şartlarda ise-177.310,14 TL’si parça (turbo 39.101,21 TL, silindir kapak contası 2.320,32 TL, conta takımı 6.481,84 TL, conta takımı 8.696,93 TL, kapak-krank arka keçesi 3.609,38 TL, ay yatak 390,30 TL, ana yatak (çift)-5 adetx349,86 TL-1.749,30 TL, yarım yatak-5 adetx129,99 TL-649,95 TL, kol yatak-4 adetx362,39 TL-1.449,56 TL, kol yatak-4 adetx379,72 TL-1.518,88 TL, eksantrik kayış grubu 8.778,73 TL, enjektör 4 adetx14.155,16 TL-56.620,64 TL), su pompası 4.477,59 TL, yağ pompası 9.480,83 TL, opar olio S1 5W-30-3,2 litre-1.264,45 TL, opar olio S1 5W-30-1 litre-395,14 TL, yağ filtresi 412,50 TL, yakıt filtresi 671,50 TL, opar olio ATF III-1 litre-580,00 TL, fren balata spreyi-5 adetx99,11 TL-495,55 TL, sıvı conta yapıştırma-2 adetx267,09 TL-534,18 TL, piston segman tek-4 adetx1.007,91 TL-4.031,64 TL, piston segmanı-4 adetx2.735,11 TL-10.940,44 TL, emme subap-8 adetx776,45 TL-6.211,60 TL, egzoz valfi-8 adetx805,96 TL-6.447,68 TL), 70.200,00 TL’si işçilik (motor sökme-takma-6,5 saatx3.000,00 TL-19.500,00 TL, motorun tezgaha bağlanması-silindir kapağı ve karter sökme-takma-1,7 saatx3.000,00 TL-5.100,00 TL, motorun komple dağıtılıp toplanması-sökülen parçaların yıkanıp kontrol edilmesi-5,2 saatx3.000,00 TL-15.600,00 TL, motor rektifiye 20.000,00 TL, silindir kapak revizyonu 10.000,00 TL) olmak üzere toplam onarım bedelinin KDV hariç 247.510,14 TL- %20 KDV dahil 297.012,17 TL mertebesinde olduğu, hasarlı veya arızalı taşıtların onarım sürelerinin, bölgesine, derecesine, yedek parça stok durumuna, tedarik süresine, servisin iş yoğunluğuna bağlı olarak değişim gösterebilmekte ise de davacı tarafa ait 34 SR 6745 plaka numaralı kamyonetin evrensel ilim, teknik, fen ve sanat kaidelerine uygun şekilde onarılarak kullanılmaya hazır hale getirilebilmesi için 7 gün yeterli olduğu, mahrumiyet dönemi boyunca kat edeceği mesafede yakıt tasarrufu sağlanacağı açık olmakla birlikte araç kiralamalarında yakıt masrafının da kiralayana ait olduğu, ayrıca kısa dönemde bakım vb. amortismanın etkisi olmayacağı, dolayısıyla tenzil edilmelerinin gerekmediği, bilindiği üzere uzun süreli kiralamalarda kira bedellerinin düşmekte, saatlik veya günlük kiralarda ise nispeten yükselmekte, ayrıca mevsim sezonlarına bağlı olarak farklılıklar gösterebildiği, para ve değerli eşya taşıma vb. ticari amaçla kullanılan emsal-muadil bir zırhlı kamyonetin olay tarihi döneminde günlük asgari 2.500,00 TL-azami 5.000,00 TL-ortalama 3.750,00 TL bedel ile kiralanabileceği, 7 gün mahrumiyet boyunca da uğranacak zararın (7 günx3.750,00 TL=) KDV hariç 26.250,00 TL mertebesinde olduğu, SEKTÖREL YÖNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE, Davacı ile davalı ... arasında 10.08.2017 tarihli “Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi”nin akdedildiği dosya kapsamında görülmüştür. Dava konusu ... plakalı aracın, ...ve ...’daki davalı ...’ın bayisi olan akaryakıt istasyonlarından Taşıt Tanıma Sistemi ile 30.12.2017 ile 20.07.2018 tarih aralığında Motorin aldığı tespit edilmiştir. Dava konusu aracın ...hattında, davalı ... akaryakıt istasyon bayileri haricinde farklı akaryakıt istasyonlarından Motorin alıp almadığının tespiti, dosya kapsamında mümkün gözükmemektedir. Nihai Sektörel Değerlendirme ile; Dosya kapsamında, davalı akaryakıt dağıtım şirketinin akaryakıt istasyon bayisinden alınan numunenin standartlara uygun olduğunun belirlenmiş olması karşısında, araçta oluşan hasarın sektörel değerlendirmeyle akaryakıt (Motorin) kaynaklı olmadığı, Sonuç olarak davacı ...A.Ş. tarafından 10.11.2017 tarihinde 52.869,00 TL bedel ile sıfır kilometre satın alınarak zırhlanan...plaka ve (NM426300006G98206) şasi numaralı ticari kamyonette 8 ay yaşında ve 86.165 km’de iken 23.07.2018 tarihinde meydana gelen arızasının enjektörlerin üretiminden kaynaklı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, arızanın onarılabilir nitelikte olduğu, onarım bedelinin olay tarihi döneminde KDV dahil 20.176,55 TL-güncel KDV dahil 297.012,17 TL mertebesinde olduğu, onarım için yeterli ve makul bir süre olan 7 gün mahrumiyet süresi boyunca emsal aracın kiralanması durumunda uğranacak mahrumiyet zararının olay tarihi döneminde KDV hariç 26.250,00 TL mertebesinde olduğu, sektörel değerlendirme ile; davalı akaryakıt dağıtım şirketinin akaryakıt istasyon bayisinden alınan numunenin standartlara uygun olduğunun belirlenmiş olması karşısında, araçta oluşan hasarın sektörel değerlendirmeyle akaryakıt (Motorin) kaynaklı olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, bozma öncesi ve sonrası alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalıların savunmaları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının fatura karşılığında...plakalı zırhlı ticari aracı satın aldığı, aracın arızalanması nedeniyle davalı ... AŞ tarafından fabrika raporu düzenlendiği ve enjektördeki arızaların filtre kaynaklı olmadığının ve hasarın yakıt kaynaklı olabileceğinin belirtildiği, davacının düzenli olarak yakıt tedarik ettiği...A.Ş'den analiz talebinde bulunduğu, Shell tarafından düzenlenen analiz raporu ile yakıtta herhangi bir sorun olmadığının davacıya bildirildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın araçtaki onarım hizmeti nedeniyle oluşan zararın ve onarılmadığı süre için araçtan mahrum kalındığı için oluşan zararın, aracın fabrika raporunu düzenleyen ... AŞ ile araca düzenli yakıt tedarik edilen ... AŞ'den tahsili noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda, dava konusu araca ilişkin yakıt alım dökümlerinin celbedildiği, yine dava konusu araca eklenen kasaya ilişkin dava dışı ... şirketinden tadilat projesinin celbi istenmiş ise de, aradan geçen zaman nedeni ile tadilat projesinin TSE tarafından imha edildiği bildirildiğinden ilgili tadilat projesinin ... şirketi tarafından ibraz edilemediğinin beyan edildiği, dosyamızdan alınan dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile, dava konusu ... plakalı aracın, ...’daki davalı ...’ın bayisi olan akaryakıt istasyonlarından Taşıt Tanıma Sistemi ile 30.12.2017 ile 20.07.2018 tarih aralığında motorin aldığının tespit edildiği, davacının... hattında, davalı ... akaryakıt istasyon bayileri haricinde farklı akaryakıt istasyonlarından motorin aldığı hususunun tespit edilemediği, yine dosya kapsamından, davalı akaryakıt dağıtım şirketinin akaryakıt istasyon bayisinden alınan numunenin standartlara uygun olduğunun belirlenmiş olması karşısında, araçta oluşan hasarın sektörel değerlendirmeyle akaryakıt (Motorin) kaynaklı olmadığının tespit edildiği, meydana gelen arızanın enjektörlerin üretiminden kaynaklı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, arızanın onarılabilir nitelikte olduğu, onarım bedelinin olay tarihi döneminde KDV dahil 20.176,55 TL-güncel KDV dahil 297.012,17 TL mertebesinde olduğu, onarım için yeterli ve makul bir süre olan 7 gün mahrumiyet süresi boyunca emsal aracın kiralanması durumunda uğranacak mahrumiyet zararının olay tarihi döneminde KDV hariç 26.250,00 TL mertebesinde olduğu tespit edildiğinden, davalı ... A.Ş. yönünden davanın kabulüne, davacının onarım bedeli ve araç mahrumiyet alacağı davasının kabulüne, onarım bedeli için toplam 297.012,17 TL alacağın 5.000,00 TL'sini dava tarihinden, 292.012,17 TL'sine ıslah tarihinden, araç mahrumiyeti yönünden 26.250,00 TL alacağın 5.000,00 TL'sini dava tarihinden, 21.250,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının zararının meydana gelmesinde herhangi bir kusuru tespit edilemeyen davalı ...şirketi tarafından açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ... A.Ş. Yönünden davanın KABULÜNE,

A-Davacının onarım bedeli davasının kabulüne, toplam 297.012,17 TL alacağın 5.000,00 TL'sini dava tarihinden, 292.012,17 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

B-Davacının araç mahrumiyet alacağı davasının kabulüne, toplam 26.250,00 TL alacağın 5.000,00 TL'sini dava tarihinden, 21.250,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 22.082,04 TL harçtan peşin alınan 5.520,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.561,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 51.721,95-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine,

-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin/nisbi harcı, 5.350,00 TL ıslah harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 2.456,10 TL tebligat+posta+diğer masraflar olmak üzere toplam 23.021,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.980,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

2-Davalı ... şirketi tarafından açılan davanın REDDİNE,

-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalı ... vekiline verilmesine,

-Davalı... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,

-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalı Shell&Turcas Petrol vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 16/06/2026

Katip

e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır