Danıştay 2. Dairenin, sözleşmeli subay adayının yeterlilik sınavında başarısız sayılarak adaylığının sonlandırılması işleminin hukuka uygunluğu ve mülakat puanlama objektifliğine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Sunulan hukuki metin, jandarma ve sahil güvenlik akademisi sözleşmeli subay adayının, akademik eğitim sonunda başarısız sayıldığı yeterlilik sınavının sözlü aşamasında objektiflikten uzak bir puanlama yapıldığı gerekçesiyle adaylığının sonlandırılması ve ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemiyle açtığı davada yaşanan hukuki süreci ele almaktadır; ilk derece mahkemesi, tüm komisyon üyelerinin her kritere aynı puanı vermesini hukuka aykırı bularak işlemi iptal ederken, bölge idare mahkemesi sınavın mevzuata uygun yapıldığı ve yargı kararıyla yeni usuller getirilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiş ve davacının işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyiz başvurusunda bulunmasıyla uyuşmazlık temyiz incelemesine taşınmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2023/6460Karar No : 2025/5868TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel KomutanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle adaylığının sonlandırılmasına ve 19/08/2022 tarihinde ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren statü dışında geçirilen sürede yoksun kaldığı parasal hakların hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının katıldığı sözlü sınavda, her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı, bu haliyle dava konusu yeterlilik sınavının sözlü aşamasında yapılan puanlamanın hukuka aykırı bir şekilde gerçekleştirildiği sonucuna varıldığı ve yeterlilik sınavı başarı notunun belirlenmesinde sözlü sınav notunun %70’inin alınması sebebiyle, sözlü sınavın belirleyici olduğu hususu gözetilerek, davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılarak adaylığına son verilmesi ve 19/08/2022 tarihinde ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan bu kararın, davacının yeterlilik sınavında başarılı sayılması sonucunu doğurmadığı ve davalı idarece usulüne uygun olarak yapılacak sözlü sınav kapsamında başarı durumunun tekrar değerlendirileceği açık olduğundan, işlem sebebiyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminde, bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; her ne kadar İdare Mahkemesince, "bütün komisyon üyeleri tarafından davacıya aynı puanın verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı ve bu haliyle davacı hakkında yapılan puanlamanın hukuka aykırı bir şekilde gerçekleştirildiğinden" bahsedilerek dava konusu işlemin iptali yönünde karar verilmiş ise de, mülakat sınavının mevzuatta öngörüldüğü şekilde yapıldığı, yargı kararıyla yürürlükte olan mevzuatta öngörülmeyen usuller ihdas edilemeyeceği, mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen söz konusu yeterlilik sınavı sonucunda toplamda 28 puan almak suretiyle, başarılı olabilmesi için alması gereken 60 puandan daha az puan alarak başarısız olduğu anlaşılan davacının, subay adaylığının sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki değerlendirmeye dayanılarak işlemin iptali yönünde alınan kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; yeterlilik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin objektiflikten uzak olduğu, mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sürecin yürütülmediği, emsal yargı kararları doğrultusunda karar verilmediği, adil ve hakkaniyet uygun bir sınav yapılmadığı, eşitlik ilkesine aykırı şekilde sınava giren öğrencilere farklı şekillerde soru sorulduğu ve farklı değerlendirmelere tabi tutulduğu, bu itibarla dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Dava dosyasının incelenmesinden; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacının, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğunun, JSGA Başkanlığının 19/08/2022 günlü Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Yönetim Kurulu Toplantı Tutanağı ile bildirilmesi ve 19/08/2022 günlü Olur ile ilişiğinin kesilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 4. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.