antalya 4. asliye ticaret mahkemesinin banka alacakları sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali talepli davada davalı şirket ve kefillerin sorumluluklarına dair incelemesi.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin banka alacakları sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali talepli davada davalı şirket ve kefillerin sorumluluklarına dair incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, bir bankanın, davalı şirketin ticari kart, kredi ve çek mükellefiyet hesaplarından doğan borçlarındaki temerrüdü ve müteselsil kefillerin kefalet sorumlulukları nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davayı özetlemektedir; mahkemece alınan bilirkişi raporu, davalı şirketin belirli bir çek yaprağı için depo talebinden sorumlu olduğunu ve kefillerin, çek taahhütnamesi dışındaki kredi borçlarından limitleri dahilinde sorumlu olduğunu tespit etmiştir.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/722 Esas

KARAR NO : 2026/532

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 04/09/2025

KARAR TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı banka vekilinin ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca davalıya ... numaralı ticari kart, ... ... numaralı ... hesap, ... ... numaralı ödeme planlı ticari kredi ve ... numaralı çek mükellefiyet hesabı ürünü kullandığı ve temerrüde düştüğü, müteselsil kefiller ... ve ...'ın ... numaralı ticari kredi, kredi kartı ve ... hesaptan kaynaklanan ürünler sebebiyle kefalet limitiyle sınırlı olarak müteselsilen sorumlu oldukları, İade edilmemiş /karşılıksız çek sebebiyle toplam ... TL olmak üzere çek taahhütnamesinden kaynaklı banka alacaklarından sadece kredi borçlusu ... ... şirketinin sorumlu olduğu, Kredi taksitlerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle ihtarname gönderilerek hesaplarının kat edildiği ve Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası ile borçlular hakkında icra takibi başlatıldığı, davalıların borca ve ferilerine itirazlarıyla İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığı, dilekçeleri ekindeki hesap hareketleri incelendiğinde davalı tarafın bankaya borçlu olduğunun bankanın defter ve kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesiyle sabit olacağı, krediyi kullananın itiraz etmediği hesap özeti dayanağı belgelerde kendisine izafe edilen imzayı kabul etmiş sayılacağı hususları belirtilerek Sayın Mahkemeden davalıların itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkâr tazminata karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa çıkartılan usulüne uygun tebligata rağmen cevaplarını sunmayarak davanın reddini istemiştir.

Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.

Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

Davacı bankaya müzekkere yazılarak taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmeleri, hesap özeti, hesap bildirim cetvelleri, tebliğ şerhli hesap kat ihtarnamesi ile varsa borçlu ve kefili tarafından yapılan kısmi ödemelere ilişkin belgelerin onaylı suretlerinin mahkememize gönderilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılamada; dava dosyasının resen seçilen bir bankacı bilirkişiye tevdi ile rapor alınmıştır. Alınan ... tarihli raporda özetle; "...Gayri nakdi çek kredisinden depo talebi: Davacı banka tarafınca davalı şirkete ... şubesi nezdindeki ...-... numaralı vadesiz ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen çek yapraklarından banka kaynağından ödenmesi muhtemel tutar olarak olası riskin karşılanması amacıyla şirket yedinde kalan ve/veya karşılıksız kaydıyla hamillerinin elinde bulunan çek yaprakları karşılığının gerek 5941 sayılı Çek yasası ve gerekse taraflar arasında bağıtlanan çek açılış sözleşmesinin 5.maddesi uyarınca davalı şirketin sorumluluğunda depo edilmesini talep etmesi mümkün bulunmaktadır. Takip talebinde Çek taahhütnamesinden kaynaklanan banka alacaklarından sadece davalı şirketin sorumluluğu talep edilmektedir.

Söz konusu depo talebinin davalı şirket yedinde kalan çek yaprakları yönüyle 5941 sayılı Çek yasasının 3/9 maddesine çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, muhatap bankanın yasal garanti bedeli ödeme yükümlülüğünün sona ereceği dikkate alınması kaydı şartıyla yapılması gerekmektedir.

Ancak, davacı banka tarafınca takip talebinde kayıtsız şartsız olarak ... TL. Depo edilmesi talebinde bunulmakla birlikte, bu tutarın hangi numaralara havi, çek baskı tarihi, davalı şirket yedinde ve/veya karşılıksız işlemi görüp görmediğini gösterir çek yaprağı takip kaydının müzekkereye karşın ibraz edilmemesi nedeniyle depo talebini tevsik edici inceleme yapılamamıştır. Ancak, tazmin çeklerle ilgili çek yapraklarının borç kaydının verildiği .../... numaralı kredi hesabının incelenmesinde, takip tarihini takiben ... numaralı çek yaprağının ... yılı ... tutarı olan ... TL. üzerinden tazmin edilerek hesaba borç kaydı verildiği dikkate alındığında söz konusu tutarın takip tarihi itibariyle depo talebi yapılan tutar içinde kaldığı dikkate alınarak takip tarihi itibariyle davalı şirketin ... çek yaprağı için ... TL. depo talebinden sorumlu bulunduğu, sonucuna varılmaktadır.

2- Davalı kefiller yönüyle varılan sonuç: Davacı banka tarafınca, davalı şirkete açılan ve kullandırılan ticari kredi, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı kredilerinden doğan ... itibariyle kat edilen ve yukarıda incelenerek belirlenen banka alacağı (Çek taahhütnamesinden doğan kredilerden sadece davalı şirketin sorumluluğu talep edilmiştir.) davalı kefiller ... ... ve ... ...'ın kefalet limitleri kapsamında bulunması nedeniyle, davalı kefiller sözü edilen kredilerden doğan banka alacağının tamamından ve kendi temerrütlerinden kefalet sorumlulukları bulunmaktadır.

2.1- Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı kefil ... ...'ın temerrüt tarihinin ... tarihi olarak davalı şirketle aynı olduğu dikkate alındığında davalı ... ...'ın kefalet sorumluluğu çek kredileri haricinde davalı şirket yönüyle yapılan hesaplamalar ile aynı bulunmaktadır.

2.2- Davalı ... ...'ın ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... tarihi itibariyle ticari krediden doğan kefalet sorumluluğu takip tarihi itibariyle aşağıdaki tabloda hesaplanmakta olup, kredili mevduat hesabı ve ticari kredi kartından doğan sorumluluğu ise davalı şirket yönüyle yapılan hesaplama ile aynı bulunmaktadır.

Tablo özetlendiğinde, davalı ... ...'ın ...-... numaralı taksitli krediden doğan kefalet sorumluluğu takip tarihi itibariyle:

... Asıl alacak

... İşlemiş faizi

... gider vergisi olmak üzere toplam ... TL. bulunmaktadır.

Talep sınırları dikkate alındığında banka alacağı

... Asıl alacak

... İşlemiş faizi

... gider vergisi olmak üzere toplam ... TL. olmaktadır.

Asıl alacak tutarı takip tarihinden itibaren %85,109775 oranında temerrüt faizine ve faiz tarihinden %5 gider vergisine tabi bulunmaktadır. " sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası yönünden İİK'nun 67. Maddesi gereği itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava, 1 yıllık yasal süre içinde açılmıştır.

Davacı banka ile davalı şirket arasında ... seri numaralı ... tarihli ... TL. limitli genel kredi sözleşmesi bağıtlandığı, sözleşmeye bağlı ve devamı kefalet sözleşmesine davalılar ... ... ve ... ...’ın ... tarih ... TL. üzerinden müteselsil kefil olduğu, Davacı banka ile davalı şirket arasında düzenlenen ... tarihli Şirket Kredi kartı sözleşmesine davalılar ... ... ve ... ...’ın ... tarih ... TL. müteselsil kefil oldukları, bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinin eki niteliğinde ... tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesinin düzenlendiği görülmüştür.

Davalılara ... kanalıyla gönderilen kat ihtarnamesinin dava dilekçesi ekinde sunulan barkotlu alındı kayıtları ve barkot sorgulamasında davalı şirket adresinden ... tarihinde tanınmıyor kaydıyla bila tebliğ iade edildiği, davalı ... ...’a ... tarihinde adresinde ... ... imzasına teslim edildiği, davalı ... ...’ın ise adresinden ... tarihinde bila tebliğ iade edildiği, anlaşılmaktadır. Bu durumda bir günlük ihtar/atıfet süresinin dikkate alınmasıyla davalı şirket ve davalı ... ... tarihinde, davalı ... ...’ın ise ... tarihi itibariyle temerrüt halinde bulunduğu, belirlenmiştir.

Davacının gayrinakdi alacak talebi yönünden yapılan değerlendirmede: Tazmin çeklerle ilgili çek yapraklarının borç kaydının verildiği .../... numaralı kredi hesabının incelenmesinde, takip tarihini takiben ... numaralı çek yaprağının ... yılı ... tutarı olan ... TL. üzerinden tazmin edilerek hesaba borç kaydı verildiği dikkate alındığında söz konusu tutarın takip tarihi itibariyle depo talebi yapılan tutar içinde kaldığı dikkate alınarak takip tarihi itibariyle davalı şirketin ... çek yaprağı için ... TL. depo talebinden sorumlu bulunduğu, ... TL gayrinakit talep edilebilir alacağının bulunduğu ve Çek taahhütnamesinden doğan kredilerden sadece davalı şirketin sorumluluğunun talep edildiği görülmüştür.

5411 sayılı Bankalar Kanunu’nda “gayri nakdi kredi” kavramı tanımlanmamıştır. Ancak, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak; çekin karşılığının kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti, sözü edilen Kanun gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan, borçlunun bankadaki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermez (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 27.12.2017 tarih, 2016/1 E., 2017/6 K. sayılı kararı).

Ankara BAM 21. Hukuk Dairesinin 04/07/2022 tarih, 2022/1048 Esas, 2022/970 Karar sayılı emsal kararında ise; "...Bilindiği üzere 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrasında; "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." hükmüne yer verilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda asıl ve birleşen davanın davalısı olan şirketlerin oluşturduğu asıl borçlu iş ortaklığına verilen çeklerin 2011 ve 2012 yıllarında basıldığı tespit edilmiş olduğuna göre yukarıda yer verilen Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği davacı bankanın çek garanti bedelini ödeme yükümlülüğü karar tarihi itibarıyla artık ortadan kalkmıştır. Şu halde bilirkişi raporuyla belirlenen ve hükme esas alınan 5 adet çek yönünden dava konusuz kalmıştır. Birleşen davada davalı vekilinin istinafının kabulü ile bu çekler yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir. Dava konusu takip dosyasında takip tarihi ... tarihi ve dava tarihi itibarıyla anılan maddede belirtilen 5 yıllık ibraz süresinin dolmadığı, dolayısıyla bankanın söz konusu çek yaprakları sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, depo talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davacı banka lehine yargılama giderlerine hükmetmek gerekmiştir..." şeklinde belirtilmiş olmakla 5941 sayılı Kanun uyarınca muhatap bankanın ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödemekle yükümlü ... TL gayri nakit alacak tutarının bulunduğu olduğu anlaşılmıştır.

Bütün dosya kapsamı, mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli bilirkişi raporu da dikkate alındığında, davalının davaya konu her iki icra dosyasına dayanak kredi sözleşmelerinden kaynaklı borçlu olduğunun anlaşılması ile mahkememizce esasa alınan bilirkişi raporunda belirtilen bedeller dikkate alınarak, davacısının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebine yönelik değerlendirmede: Yargıtay 19. H.D.nin 27/02/2013 gün ve 2013/10 E. 2013/1630 K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklindeki emsal içtihad doğrultusunda ticari kredi ve kredi kartı nedeniyle sorumluluğunun kabulüne karar verilen borçlular aleyhine hükmolunan alacakların (her bir kredi borcu sebebiyle) %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının aşağıdaki şekilde davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 04/04/2018 gün, 2017/4575 Esas, 2018/1823 Karar sayılı emsal içtihadında; "...gayrinakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği halde nakdi alacakla birlikte nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." hükmü bulunmakla gayrinakdi alacak talebi yönünden de maktu harç ve maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş ve hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,

Davalıların Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile

1-... nolu ticari kredi yönünden tüm davalılar yönünden ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL gider vergisi olmak üzere toplam ... (borçlu davalı kefiller ... ... ve ... ...'ın kefalet limitleriyle sınırlı olmak üzere) üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa %85,109775 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 gider vergisi UYGULANMASINA,

2-... nolu ticari kredi kartı kredisi yönünden tüm davalılar yönünden ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL gider vergisi olmak üzere toplam ... TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa %45,6 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 gider vergisi UYGULANMASINA,

3-... nolu ... hesap / kredili mevduat hesabı yönünden tüm davalılar yönünden ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL gider vergisi olmak üzere toplam ... TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa %60 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 gider vergisi UYGULANMASINA,

Hükmolunan alacağın %20'si olan ... TL icra inkar tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

4-Nakdi Çek kredisi yönünden davalı ... Şti yönünden ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz ve ... TL gider vergisi olmak üzere toplam ... TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa %60 oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 gider vergisi UYGULANMASINA,

Nakdi Çek kredisi yönünden hükmolunan alacağın %20'sis olan ... TL icra inkar tazminatının asıl davalı ... Şti'den tahsili ile davacı VERİLMESİNE,

5-Bir adet çek yaprağı karşılığı olan ... TL çek depo bedelinin ... Şti yönünden KABULÜNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL (davalılar ... ... ve ... ...'ın ... TL kadarından sorumlu olması kaydıyla) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,

7-Harçlar Kanunu uyarınca gayri nakdi alacak için alınması gereken ...-TL harcın davalı ... Şti'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL (davalılar ... ... ve ... ...'ın ... TL kadarından sorumlu olması kaydıyla) nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden gayri nakdi alacak yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ... Şti'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

10-Davacı tarafından yapılan davetiye, posta, bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL (davalılar ... ... ve ... ...'ın ... TL kadarından sorumlu olması kaydıyla) yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

11-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin davada red edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL'nin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL'nin DAVALILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

13-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ... TL ilk dava masrafının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

14-Davacı tarafça yatırılan artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,

Dair, Tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2026

Katip ...

,e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır