diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan maddi hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepli tazminat davası gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan maddi hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepli tazminat davası gerekçeli kararı.

Özet: Bir trafik kazası sonucu aracında maddi hasar, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli oluşan davacının, diğer sürücünün %100 kusurlu bulunduğu bu olaydan dolayı davalı şirketler (araç sahibi şirket ve sigorta şirketi) aleyhine açtığı tazminat davasında, davalıların zaman aşımı, poliçe limiti, önceki hasarlar ve usuli eksiklikler gibi gerekçelerle davanın reddini talep etmelerine karşın, bilirkişi raporuyla davacı aracının pert-total olduğu, 190.000 TL gerçek zararın oluştuğu, pert-total olması nedeniyle ayrıca değer kaybı oluşmadığı ve araç mahrumiyeti için 15 günlük makul sürenin bulunduğu tespit edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 23/02/2024

KARAR TARİHİ : 09/06/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçeside özetle; Müvekkil sahibi olduğu ve kaza günü (...) sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracıyla Diyarbakır ili istikametinden gelip kamışlo bulvarı takiben Havalimanına giriş yaptığı esnada sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracı ile müvekkilin aracına çarpması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkilinin aracında oluşan maddi hasar için şimdilik 60.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için şimdilik 100-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, araç mahrumuiyet bedeli için şimdilik 100-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Tic. A.Ş den alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı ...A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili şirket, faaliyetlerini uhdesindeki zırhlı araçlarla sürdürmekte olup, ticari faaliyetleri kapsamında kullanmakta olduğu ...plakalı aracının tüm bakımları yapılmış, zorunlu trafik muayenesi ve trafik sigortası mevcut olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte, meydana gelen trafik kazasında her türlü önlemi alan müvekkil şirketin değil aracı kullanan şöförün kusuru mevcuttur. davanın araç şöförüne ihbar edilmesi gerektiğini, hukuka ve usule aykırı açılan işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle, huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığından zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, kazaya karışan ...plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalıdır. Müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL olup, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini, araç mahrumiyeti talebine ilişkin 2918 sayılı KTK’nın 92. maddesi uyarınca gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar teminat dışında kaldığını, zamanaşımına uğramış davanın reddini, huzurdaki davanın eksik evrak nedeniyle şekil şartı yokluğundan usulden reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, usulden ret talebinin kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçemizde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER;

1-Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...ve ...tarihli bilirkişi raporlarında ;Davaya konu kazadan dolayı davacıya ait olan ...plakalı aracın hasar görmesinden kaynaklı olarak davacının uğramış olduğu gerçek zararın; aracın kaza öncesi hasar görmemiş haldeki 2. El piyasa rayiç değerinden aracın hasarlı haldeki (sovtaj) değeri düşürülerek tespit edilmesi (Aracın sovtaj bedelinin davacıya ödenmesi veya aracın hasarlı vaziyetteki halinin davacıya bırakılması durumunda) ve bunun da olay (kaza) tarihi itibariyle 190.000,00 TL (395.000,00 TL - 205.000,00 TL= 190.000,00 TL) olduğu, mevcut dava konusu kaza nedeniyle araca pert-total işlemi uygulanmış olduğu için araçta değer kaybının meydana gelmeyeceği, yeni bir araç alıncaya kadar geçecek makul sürenin 15 gün olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

2-Mahkememizce trafik bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi kusur raporunda; ...plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı aracın karıştığı kazada şoför ...(...plakalı)'ın % 100 (YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU olduğu, Şoför ...(...plakalı) KUSURSUZ olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır .

3-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu ...plakalı aracın; ...Model, ...Marka, ...Km'deki otomobil olduğu, ...plakalı araçta 240 000 TL hasar olduğuna, araç pert edildiği için değer kaybı olmadığına, yeni bir araç makul temin süresinin 7 gün olacağına oy birliğiyle karar verildiği kanaatini bildirir müşterek rapordur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ...tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedeli, ikame araç bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile ZMSS sigortalısı olan ...plakalı araçların çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olay nedeni ile kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlediği, tutanakta ...plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu ve davacının kusursuz olduğunun belirtildiği, davacının dava tarihi öncesinde davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı, başvuru sonucunda herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığı, bunun üzerine arabuluculuk görüşmesinin olumsuz sonuçlanması sonrasında Mahkememizde işbu davanın açıldığı görülmüştür.

Mahkememizde dava açılmadan evvel davacı tarafça Diyarbakır ...SHM ...Değişik iş sayılı dosyası ile araç üzerinde tespit yapıldığının belirtilmesi üzerine ilgili dosya fiziken ve UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmış ve ilgili dosyada rapor sunan aracın pert olduğu, araç rayiç değerinin 480.000 TL olduğu, sovtaj değerinin ise 220.000 TL olduğu ve pert için yapılması gereken ödemenin 260.000 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür. Bundan başka davacıya ait aracın SBGM kayıtlarının dosya arasına celbinden sonra 1 trafik mühendisi ile 1 makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet bilirkişilerine dosyanın tevdi edildiği, trafik bilirkişisince hazırlanan ...tarihli raporda ...plaka sayılı araç sürücüsünün KTK m. 57 ve 84 mad uyarınca yüzde yüz kusurlu olduğu davacının ise kusursuz olduğunun belirtildiği, işbu raporun kaza tespit tutanağındaki anlatımlar ile uyumlu olduğu gözetildiğinde hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, makine mühendisi tarafından dosyaya sunulan ...tarihli raporda ise aracın pert kabul edilmesi gerektiği, kaza tarihindeki kazasız hali ile 395.000 TL olduğu, sovtaj bedelinin ise 205.000 TL olduğu buna göre pert bedeli olarak 190.000 TL bedelin belirlendiği, araç mahrumiyet bedelinin ise hesap edilmemesi üzerine bu hususta ek rapor alındığı, ...tarihli ek raporda araç pert olması ihtimalinde yeni bir araç alınıncaya kadar geçecek sürenin 15 gün olarak tespit edildiği, Mahkememizce Diyarbakır Şöforler ve Otomobilciler Esnaf Odasına müzekkere yazılarak davacıya ait ticari taksinin 2023 yılındaki ortalama günlük net kazancının 1000 TL olarak belirtildiği görülmüştür. Mahkememize sunulan ...tarihli rapor ile Diyarbakır ...SHM ...Değişik iş sayılı dosyasına sunulan rapor arasında aracın pert olmasına ilişkin tespitler aynı olsa da araç değerine ilişkin olarak farklı değerler belirlendiğinden bu kez her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya Ankara ATK ya gönderilmiş, Ankara ATK nın ...tarihli raporuna göre dava konusu ...plakalı aracın kaza neticesinde pert sayılması gerektiği, pert olması nedeniyle değer kaybına uğramadığı, sovtaj bedelinin düşümü neticesinde ise 240.000 TL hasar bedeli hesap edildiği, araç makul temin süresinin ise 7 gün olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Buna göre aracın ticari taksi olduğu, SBGM kayıtlarında adı geçen plakaların farklı şase numaralarına ait olması nedeniyle önceki tarihli hasar kaydının bulunmadığı, Ankara ATK nın ...tarihli raporunun ise her iki raporun tartışılmak suretiyle çelişkiyi giderir mahiyette hazırlandığı, kusur raporunun ise dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve her iki raporun da hüküm kurmaya elverişli bulunduğu tespiti ile raporlara karşı itirazlar reddedilmiştir. Davacı vekilince ise davanın belirsiz alacak davası olması nedeniyle son tarihli ATK raporu doğrultusunda davanın belirli hale getirilmesine ilişkin dilekçe sunduğu, aracın kaza nedeniyle değer kaybına uğramadığı, pert sayılması gerektiği ancak davacı vekilince aracın kendilerinde bulunduğu, trafikten çekilme belgesinin bulunmadığının beyan edilmesi karşısında ( ...tarihli celsedeki davacı vekili beyanı ) sovtaj bedelinin düşülmesi suretiyle hesaplanan pert bedeline hak kazanılabileceği kabulü ile 240.000 TL yönünden hasar kaybı bedeli kabul edilmiş, değer kaybı talebi reddedilmiş, davalı sigorta şirketinin teminat tutarı 120.000 TL ile sınırlı olması nedeniyle sigorta şirketi yalnız bu tutar yönünden sorumlu kabul edilmiş, karşı araç işleteni yönünden ise hasar bedelinin tümünden sorumlu tutulmuştur.

Araç mahrumiyet bedeli yönünden de aracın pert olması nedeniyle yeni bir araç alım süresinin ortalama 7 gün olduğu ve günlük kazanç tutarının 1000 TL olduğu kabulü ile 7000 TL tutarında araç mahrumiyet bedeli oluştuğu, bu bedelden de yalnız davalı işletene karşı talep olduğu ve bu tutar kadar davanın belirli hale getirildiği tespiti ile davalı ...yönünden bu tutarın da tam kabulü gerekmiştir.

Davalıya ait aracın ticari araç olması nedeniyle faiz türü " avans faizi " olarak belirlenmiş, başvuruya ilişkin belgenin Mahkememizin ...tarihli ara kararına rağmen sunulmaması nedeniyle temerrüt tarihi "arabuluculuğa başvuru " tarihi olarak kabul edilmiş, araç mahrumiyet bedeli için ise kaza tarihi, temerrüt tarihi sayılmak suretiyle davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİ İLE;

1- 240.000,00 TL hasar tazminat tutarının;

davalı sigorta şirketi yönünden sigorta teminatı üst limiti olan 120.000,00 TL kadar talep olduğundan 120.000,00 TL nin ( sigorta teminat üst limitini aşmamak kaydıyla ) ara buluculuk başvuru tarihi olan ...tarihinden itibaren; diğer davalı ...Tic AŞ yönünden ise 240.000,00 TL tazminat tutarının tamamından sorumlu olmak kaydıyla kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Sigorta ile ...Tic AŞ den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- 7.000,00 TL araç mahrumiyet tazminat tutarının;

Yalnız davalı ...Tic AŞ'den kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

3- 100 TL araç değer kaybı talebinin ise REDDİNE,

4-Kabul edilen 247.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 16.872,57 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.066,10 TL harcın düşümü ile eksik kalan 15.806,47 TL (davalı sigorta şirketinin 7.678,78 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 638,50 TL Tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.493,70 TL (davalı sigorta şirketinin 725,63 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacının karşıladığı 1.234,00 TL tebligat gideri, 4.900,00 TL bilirkişi ücreti, 13.200,00 TL Adli Tıp Raporu Fatura giderleri olmak üzere toplam 19.334,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 19.326,18 TL (davalı sigorta şirketinin 9.388,65 TL'sinden sorumlu olması kaydıya) davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 7,82 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 3.598,2 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 1,80 TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 247.000,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı ...A.Ş ve ...Güvenlik Hizmetleri Tic AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 100,00 TL üzerinden takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

10- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

12-Teminatın iadesi hususunun karar kesinleştikten itibaren 1 ay sonra ve talep halinde değerlendirilmeye alınmasına,

Dair; davacı vekili ile davalı ...vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim