Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Kapsamında, Trafik Kazası Sonrası Sürücü Ehliyet Yetersizliği İddiasıyla Sigortalıya Rücuen Tazminat Talebi Davası Kararı.
Özet: Sigorta şirketi, sigortalısı olan iş makinesinin karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında üçüncü kişiye ödediği tazminat bedelini, iş makinesi sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu ihlali nedeniyle %25 kusurlu olması ve ehliyetinin yetersiz olduğu iddiasıyla sigorta poliçesinin rücu şartlarına dayanarak sigortalısından geri talep ederken, davalı sigortalı ise sürücünün geçerli G sınıfı ehliyetine sahip olduğunu ve zararın teminat dışı kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/768 Esas - 2025/732

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2024/768 Esas
KARAR NO : 2025/732
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 18/11/2024
KARAR TARİHİ : 05/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİHİ : 24/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... plakalı aracın ( ... Marka .... Mini Yükleyici), davalı .... adına .... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirkette sigortalı olduğunu, .... plakalı aracın dava dışı ... sevk ve idaresinde iken 21.10.2022 tarihinde .... sınırlarında faaliyet gösteren ... projesi şantiye alanında iş makinası ile yola taş yerleştirme çalışması yaptığı esnada yola dikey olarak geri gelirken yoldan geçmekte olan ... isimli şahsın kullandığı ... plakalı kamyonete çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, bu kazadan kaynaklı olarak ... plakalı aracın sağ arka çamurluğunda eğilme, sağ arka kapıda eğilme ve yarılma, sağ arka basamak üstü marşpiyelinde hasar meydana geldiğini, söz konusu kazanın oluşumunda .... yapılan .... sayılı başvuru sonucunda alınan bilirkişi raporu doğrultusunda; İş makinesini kullanan ...’nın, çalışma sırasında yola dik bir şekilde geri geri gitme durumunda yolu kontrol etmesi, aynı yerden geçmekte olan aracı görebileceğinden bunun geçmesini beklemesi gerektiği halde bunu yerine getirmediğinden dolayı Karayolları Trafik Kanunun 67. Maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla % 25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, aynı zamanda olay yerinde jandarma ekiplerince tutulan 21.10.2022 tarihli tutanağa göre; sigortalı araç sürücüsünün ehliyet bilgilerinden bahsedilmemiş olup belediyeye ait .... plakalı sigortalı araç sürücüsünün G sınıfı ehliyetinin olması gerekmekte olduğunu, yetersiz ehliyet durumu söz konusu olduğundan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı” başlıklı B.4. klozunda da düzenlendiği gibi .... , kaza dolayısıyla meydana gelen hasardan ve bu hasarın giderilmesi kapsamında 3. kişilere yapılan ödemeden sorumlu olduğunu, mevcut kaza sebebiyle oluşan hasarı gidermek için yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda 19.870,03 TL tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, şimdilik 19.870,03 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yargılama giderleri ve mahkeme vekalet ücreti ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili yanıt dilekçesi özetle; mübrez olan dava dışı ...’ya ait ehliyetin 18.06.2030 tarihine kadar geçerli G sınıf ehliyet yetkinliğini haiz olduğunu, iddia edildiğinin aksine müvekkili idarenin yetersiz sürücü belgesi ile personel görevlendirmesi gibi bir durum söz konusu olmadığını, hasarın teminat dışı kaldığı hususunun ispat yükü de sigorta şirketi üzerine bırakılmakta olduğunu, dolayısıyla hasara konu kazada sürücünün ağır kusurlu ve kasıtlı olduğundan söz edilemeyeceği gibi, hatalı kusur ve görev ihmali gibi mesnetten yoksun iddialarla da hasarın teminat dışı bırakılamayacağı da son derece açık ve net olduğunu, davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK' nın 1472. maddesi uyarınca, ZMMS poliçesi gereği 3. kişiye ödeme yapan davacının ödediği hasar bedelinin sözleşmeye aykırılık nedeniyle sorumlu olduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacının davalı ile yaptığı, 18.09.2022 - 18.09.2023 tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi dosyaya sunulmuştur.
Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 18.09.2022 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
B) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi VEYA kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Dava konusu kazanın, 21.10.2022 tarihli TUTANAK ile özetle; 21.10.2022 günü saat 18.30 sıralarında, .... şantiye alanında ... isimli şahsın kullandığı 18-5007 plakalı ... marka iş makinası ile yola taş yerleştirme çalışması yaptığı esnada yola dikey olarak geri geri gelirken yoldan geçmekte olan ... isimli şahsın kullandığı ... plakalı kamyonete çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı aracın sağ arka çamurlukta eğilme, sağ arka kapıda eğilme ve yarılma, sağ arka basamak üstü marşbiyelde hasar meydana geldiği belirtilmiştir. Dava dışı .... Şantiye alanında çalışma yapan firmanın meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 Sayılı KTK'nun Madde 13 " Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür." kural ihlalini işlemiş olmakla % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketine sigortalı, davalı idarenin maliki/işleteni olduğu .... plakalı dava dışı araç sürücüsü ...'nın ... marka iş makinası ile yola taş yerleştirme çalışması yaptığı esnada yola dikey olarak geri geri gelirken yoldan geçmekte olan ... isimli şahsın kullandığı ... plakalı kamyonete çarpması sonucu meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nun Manevraları Düzenleyen Madde 67/1-a "Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." kural ihlalini işlemiş olmakla % 25 ( Yüzde Yirmi Beş ) oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ..., iş makinasının çalıştığını alanda iş makinasının sürücüsünü ikaz etmesi ve kazayı önleme adına tedbir alması gerektirken aksi hareketle meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nun Madde 52-1/b " Sürücüler: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar. " kural ihlalini işlemiş olmakla % 25 ( Yüzde Yirmi Beş ) oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı yanın dava dışı araç sahibine ödeme yaptığı sabittir.
Sigorta Genel Şartlarında ehliyetsizliğin rücu sebebi olarak sayıldığı, ancak davaya konu .... plakalı aracın ... marka, .... Mini Yükleyici tipi iş makinesi olduğu "G" sınıfı sürücü belgesi ile kullanılabileceği, dava konusu 21.10.2022 tarihli kazada .... plakalı araç sürücüsü ...'nın .... belge nolu sürücü belgesi ile kaza tarihli kapsar 25.07.2013-18.06.2030 tarihleri arası geçerli G-İş Makinası belgesinin bulunduğu, sürücü belgesi üzerinde tahdit bilgisi bulunmadığı, mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olduğu, yapılan incelemede; araç sürücüsünün sigorta genel şartlarında belirtilen aracın sürücüsünün ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olduğu, davacı ... Şirketi'nin ödemesini yaptığı tazminat tutarlarını davalı sigortalıdan rücuen talep etme şartlarının oluşmadığı tespit edilmiş, davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin çıkartılarak 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 19.870,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili Av..... (e-duruşma) yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.