Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satımdan kaynaklı alacak ve faturaya itirazın iptali davasında mal teslimi ile ticari ilişkinin ispatını inceleyen gerekçeli karar.
Özet: Bu dava, mutfak ürünleri satışından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir; davacı, ürünleri teslim ettiğini, fatura düzenlediğini ve malların davalının kullanımında olduğunun bir tespit davası ile sabitlendiğini ileri sürerken, davalı doğrudan ticari ilişki olmadığını, davacının başka bir firmanın alt yüklenicisi olduğunu ve faturaya süresinde itiraz ettiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesinin davayı reddeden kararı, istinaf mahkemesi tarafından faturadaki mallarla ve yapılan tespit dikkate alınarak ispatın yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/858
KARAR NO : 2025/407
...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2021
KARAR TARİHİ : 15/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirketin, davalıya ait işyerinin ... markalı mutfak ürünleriyle yapımı konusunda anlaştıklarını, davacı tarafından tüm ürünlerin teslim edildiği ve davalı anlaşmaya ilişkin olarak 22.04.2020 tarihinde 9.000 TL kısmi ödeme yaptığı, davacı ürünlerin teslimi sonrasında davalıdan bakiye kalan bedeli istemişse de davalının ödeme yapmadığını, davacı tarafından anlaşma konusu işe ilişkin 04.12.2020 tarihli ... nolu 68.440,00 TL tutarlı faturayı keserek davalıya teslim ettiğini ancak davalı tarafın davacıdan mal almadığını belirterek faturayı iade ettiğini, davalı aleyhine ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığı ancak davalı takibe haksız şekilde itiraz ettiğini, davalı şirketin icra dosyasına itirazı üzerine 12.01.2021 tarihinde satılan malların davalı nezdinde teslim edildiğini ve kullanımında olduğunu tevsik etmek adına tespit davası açıldığını ve malların davalının Tunalı ve Bahçelievler şubelerinde kullanımında olduğu ... İş dosyasında bilirkişi raporu ile karar altına alındığını, davalının fatura borcunun 9.000 TL'sini avans olarak ödediğini, ancak takip dosyasında sehven avans olarak ödenen 9.000 TL de dahil edilerek takip başlatıldığını, dava açılmadan önce avans olarak ödenen kısım açısından takipten feragat edilerek 59.440,00 TL ve ferileri yönünden devam edildiğini, davalı şirketin malları almasına rağmen almadığını, kullanmadığını iddia etmiş ise de ... Karar no ile malların davalı yedinde ve kullanımında olduğunun ortaya çıktığını belirterek, davalı tarafın itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu fatura içeriği ürünlerin bir kısmını ... ...)'tan aldığını ve banka aracılığıyla ödediğini, ürünlere ait faturaların ise kesilmediğini, bir kısım ürünlerin ise ... firması tarafından teslim edilmemeleri sebebiyle...'nden tamamlatılarak yaptırıldığını, diğer kısmın ise davalının yıllardır elinde olan faturalı kendi malzemeleri olduğunu, 24.02.2020 tarihinde davalı şirket ... şubesinin pizza alanı için 27.03.2020 tarihinde anahtar teslim olacak şekilde ... ... ile anlaştığını, davalı şirketin,...mimarlık yetkilisine aradaki sözleşme gereği ödemeler gönderdiğini ve eksik işleri anında bildirdiğini, fatura konusu mallarda mimarlık firmasının yapması gereken kalemlerden olduğunu, tespite konu birtakım malların ... mimarlıktan satın alındığını, bir takım malların ise işin sonunda ... Mimarlık tarafından süresinde yetiştirilmediği ve mallar teslim edilmediğinden eksik kalan işler bakımından dava dışı ... ile anlaşıldığını, davacı firmanın ise ... Mimarlık'ın alt işvereni olduğunu, davalı ile davacı arasında ticari bir alışveriş söz konusu olmayıp mimarlık firmasının yönlendirmesi sebebiyle tek seferlik 9.000 TL'lik 1 adet ... marka pizza hazırlık tezgahı yaptırdığını, bunun dışında davalının bütün ticari işi ... Mimarlık firması ile olduğunu, basiretli tacir olmayan davacının ödemeye ait faturayı kesmediği hem de bu ödemenin kendisinden alınan ... marka pizza make up soğutucu tezgaha ait olduğunun bilincinde olmadığını, davacı tarafından düzenlenen 04.12.2020 tarih ve ...nolu faturaya TTK nun m.21/2 ve m.18/3 bendi gereğince süresinde 11.12.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile itiraz edildiğini, davacı şirket tarafından düzenlenen 04.12.2020 tarihli faturaya konu malların teslimine dair ne teslim irsaliyesi ne de ticari ilişkiyi kanıtlar nitelikte sözleşme sunulabildiğini, Faturada belirtilen hiçbir ürün davacı şirketten alınmadığı, davacı dava dışı ... Mimarlığın alt yüklenicisi olduğu ve davalı şirketle herhangi bir bağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini, davanın ... Mimarlık Şti.'ne ihbarını, davacı hakkında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizin ...esasına kayıtla yapılan yargılama sonucu, 24/02/2022 tarih, ... sayılı kararla, davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, ... karar sayılı kararı ile ... ilamında;"Mahkemece, tarafların iddia, savunma ve delilleri toplanarak, davaya konu icra takibinin faturaya dayalı takip olması nedeniyle faturadaki mallarla sınırlı olarak ispatlanabilecek, bu kapsamda yapılan tespit de dikkate alınarak, taraflar arasındaki sözlü eser sözleşmesi kapsamında olduğu ispatlanan işler yönünden fatura ve yapıldığı yıl rayiç bedeller de kararlaştırılmak suretiyle yapılan işin bedelinin belirlenmesi ve 9.000,00 TL ödemesi de düşülüp, yine davacı tarafça davalının bir kısım imalatları yaptığını iddia ettiği ... firmasına davanın ihbarını talepte bulunmuş olması karşısında, bu kapsamda ihbara ilişkin talebin yerine getirilerek ve yine yapılacak yargılamada davacının yemin deliline de dayanmış olması nedeniyle, yemin delilinin son delil olduğu hususu da dikkate alınarak, gerektiğinde yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. "denilmiştir.
Mahkememizin.... esasına kayıtla ... ilamı doğrultusunda yargılama sürdürülmüştür.
Mahkemece yapılan inceleme, uyulan ... ilamı içeriği ve tüm dosya kapsamına aldırılan 11/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; mutfak ekipmanlarının adet bazında fatura tarihi (14.12.2020) itibariyle ...'ye göre ortalama rayiç bedelleri; pizza hazırlık dolabı - ... 9.623,07 TL (KDV Dahil: 11.355,22 TL) altıgen davlumbaz-siyalı boyalı 1.812,01 TL (KDV Dahil: 2.138,17TL), iki kapaklı dolaplı çalışma tezgahı 2.012,70'TL (KDV Dahil: 2.374,99 TL), dolaplı ekmek çekmeceli tezgah 2.486,22 TL (KDV dahil: 2.933,74 TL), dolaplı paslanmaz midye tezgahı 2.800,71 TL (KDV Dahil: 3.304,84 TL), çift evyeli tezgah 2.287,69 TL (KDV Dahil: 2.699,17 TL), istif rafi 1.045,86 TL (KDV Dahil: 1.234,11 TL), hareketli tezgah 1.489,65 TL (KDV Dahil: 1.757,79 TL), duvar tip davlumbaz 1.847,10 TL (KDV Dahil: 2.179,58 TD), politelen tablalı tezgah 1.834,84 TL (KDV Dahil: 2.165,11 TL), dolaplı çekmeceli çalışma tezgahı 1.711,48 TL (KDV Dahil: 2.019,49 TL), duvar rafı 426,98 TL (KDV dahil: 503,78 TL), paslanmaz yağ tutucu 1.374,23 TL (KDV Dahil: 1.621,59 TL), paslanmaz kokoreç tezgahi 17.555,38 TL (KDV Dahil: 20.715,35 TL) ve set altı buzdolabı - ... ise 8.639,13 TL (KDV Dahil: 10.194,17 TL) olduğu, Mutfak ekipmanlarının adet bazında fatura tarihi (14.12.2020) itibariyle ÜFE'ye göre ortalama rayiç bedelleri; pizza hazırlık dolabı - ... 7.962,51 TL (KDV Dahil: 9.395,76 TL, altıgen davlumbaz-siyah boyalı 1.499,33 TL (KDV Dahil: 1.769,21 TL), iki kapaklı dolaplı çalışma tezgahı 1.665,39 TL (KDV Dahil: 1.965,16 TL), dolaplı ekmek çekmeceli tezgah 2.057,19TL (KDV dahil: 2.427,18 TL), dolaplı paslanmaz midye tezgahı 2.317,42 TL (KDV Dahil: 2.734,56 TL), çift evyeli tezgah 1.892,93 TL (KDV Dahil: 2.233,66 TL), istif rafı 865,39 TL (KDV Dahil: 1.021,16 TL), hareketli tezgah 1.232,60 TL (KDV Dahil: 1.454,47 TL), duvar tip davlumbaz 1.528,37 TL (KDV Dahil: 1.803,48 TL), politelen tablalı tezgah 1.518,22 TL (KDV Dahil: 1.791,50 TL), dolaplı çekmeceli çalışma tezgahı 1.416,11 TL (KDV Dahil: 1.671,01 TL), duvar rafı 353,26 TL (KDV dahil: 416,85 TL), paslanmaz yağ tutucu 1.137,09 TL (KDV Dahil: 1.341,77 TL), paslanmaz kokoreç tezgahı 14.526,02 TL (KDV Dahil: 17.140,70 TL) ve set altı buzdolabı - ... 7.148,36 TL (KDV Dahil: 8.435,06 TL) olduğu, mutfak ekipmanlarının adet bazında dava tarihi (25.07.2021) itibariyle...ye göre ortalama rayiç bedelleri; pizza hazırlık dolabı - ... yaklaşık 10.621,69 TL (KDV Dahil: 12.533,59 TL), altıgen davlumbaz - siyah boyalı 2.000,05 TL (KDV Dahil: 2.360,06 TL), iki kapaklı dolaplı çalışma tezgahı 2.221,57 TL (KDV Dahil: 2.621,15 TL), dolaplı ekmek çekmeceli tezgah 2.744,22 TL (KDV Dahil: 3.238,18 TL), dolaplı paslanmaz midye tezgahı 3.091,35 TL (KDV Dahil: 3.647,79 TD), çiftevyeli tezgah 2.525,10TL (KDV Dahil: 2.979,62 TL), istif rafi - Dört katlı 1.154,40 TL (KDV Dahil: 1.362,19 TL), hareketli tezgah 1.644,24 TL (KDV Dahil: 1.940,20 TL), duvar tip davlumbaz 2.038,78 TL (KDV Dahil: 2.405,76 TL), politelen tablalı tezgah 2.025,24 TL (KDV Dahil: 2.389,78 TL), dolaplı çekmeceli çalışma tezgahı 1.889,08 TL (KDV Dahil: 2.229,06 TL, duvar rafı 471,23 TL (KDV Dahil: 556,05 TL), paslanmaz yağ tutucu 1.516,84 TL (KDV Dahil:1.789,87 TL), paslanmaz kokoreç tezgahı 19.377,17 TL (KDV Dahil: 22.865,06 TL ) ve set altı buzdolabı - ... 9.535,65 TL (KDV Dahil: 11.252,07 TL) olduğu, Mutfak ekipmanlarının adet bazında dava tarihi (25.07.2021) itibariyle |ÜFE'ye göre ortalama rayiç bedelleri; pizza hazırlık dolabı - ... 9.963,71 TL (KDV Dahil: 11.757,18 TL), altıgen davlumbaz-siyah boyalı 1.876,15 TL (KDV Dahil: 2.213,86 TL), iki kapaklı dolaplı çalışma tezgahı 2.083,95 TL (KDV Dahil: 2.459,06 TL), dolaplı ekmek çekmeceli tezgah 2.574,22 TL (KDV Dahil: 3.037,58 TL), dolaplı paslanmaz midye tezgahı 2.899,85 TL (KDV Dahil: 3.421,82 TL), çift evyeli tezgah 2.868,67 TL (KDV Dahil: 2.795,03 TL), istif rafi - Dört katlı 1.082,88 TL (KDV Dahil: 1.277,80 TL, hareketli tezgah 1.542,38 TL (KDV Dahil: 1.820,01 TL), duvar tip davlumbaz 1.912,49TL (KDV Dahil: 2.256,74 TL), politelen tablalı tezgah 1.899,79 TL (KDV Dahil: 2.241,75 TL), dolaplı çekmeceli çalışma tezgahı 1.772,01 TL (KDV Dahil: 2.090,97 TL), duvar rafi 442,04 TL (KDV Dahil: 521,61 TL), paslanmaz yağ tutucu 1.422,87 TL (KDV Dahil: 1.678,99 TL) paslanmaz kokoreç tezgahı 18.176,81 TL (KDV Dahil: 21.448,64 TL) ve set altı buzdolabı - ... 8.944,94 TL (KDV Dahil: 10.555,03 TL) olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekilince, müvekkili ile davalı arasında davalıya ait işyerinde mutfağa ait bir kısım işlere yönelik eser sözleşmesi kurulduğu ve takibe dayanak faturalardaki işlerin yapılarak teslim edildiği, bu kapsamda 9.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığı, bakiyenin ödenmediğini belirterek takip yapıldığı ve yapılan icra takibine itirazın haksız olarak itiraz edildiği ileri sürülerek itirazın iptali davası açılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, taraflar arasında iddia edildiği kapsamda akdi ilişki kurulmadığı, dava dışı ... Mimarlık yönlendirmesiyle davacıdan 1 adet ... marka pizza hazırlık tezgahı yaptırılarak alındığını ve bunun bedeli olarak 9.000,00 TL ödendiğini, diğer iddia edilen işlerin dava dışı şirketlerce yapıldığını savunmuştur.
Bu aşamada niteliği itibarıyla kurulduğu iddia edilen temel hukuksal ilişki TBK'nın 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Kural olarak, eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir. Ancak, sözleşme inkâr edildiği takdirde, sözleşmenin yapıldığı zamandaki miktar veya değeri HMK'nın 200. maddesindeki miktardan fazla ise akdî ilişkinin anılan yasa hükmü gereğince davacı tarafından yazılı delille kanıtlanması zorunludur. HMK’nın 202. maddesindeki yazılı delil başlangıcı bulunmaması ve 203. maddesindeki tanıkla ispatı mümkün olan hallerin varlığının da ileri sürülüp kanıtlanmaması halinde tanık beyanı ile akdi ilişkinin varlığının ispatı mümkün değildir.
Akdî ilişkinin varlığı kanıtlandığı takdirde ise, davacının hangi işleri yaptığı, hangi işleri yapmadığı, yapılan işlerin niteliği ve miktarı ile bedelinin ne olduğuna dair ihtilâflı konular hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir.
Somut olayda, davacı yapılan imalat karşılığı kendisine 9.000 TL kısmi ödeme yapıldığını bildirmiş, davalı da 9.000 TL ödeme yapıldığını kabul etmiş ancak bu ödemenin kurulduğu iddia edilen akdi ilişki dışındaki başka bir akdi ilişki nedeniyle yapıldığını kanıtlamadığı anlaşılmakla, taraflar arasında akdî ilişkinin varlığı kabul edilmiştir. Bu durumda davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı sabit olup, yazılı sözleşme bulunmaması ve tarafların bedelde uyuşamamaları halinde iş bedelinin, 6098 Sayılı TBK’nın 526 ve devamı hükümlerince işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerekir. Bu kapsamda davalının kısmi ödemesi, fatura konusu malların büyük çoğunluğunun delil tespit dosyasına göre davalının iş yerinde bulunması, davalının malların ayıplı olduğuna dair bir ihtarının ve itirazının bulunmaması nazara alındığından davalının faturayı ve fatura konusu malları teslim aldığı kabul edilmiştir. Bu kapsamda usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporuna göre davacının fatura konusu malların yapıldığı yıl olan 2020 rayiç bedeli olan 74.456,01 TL'den davalı tarafından yapılan 9.000,00 'nin düşümü ile davacının 65.456,01 TL'yi istemekte haklı olduğu ve alacak likit olduğundan haksız görülen itiraza binaen davacı yararına icra inkar tazminatı da verilmesi gerektiği anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak davacın davasının kabulü ile davalı borçlunun ankara ... esas sayılı dosyasında itirazının iptaline, takibin devamına, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacın davasının KABULÜ ile davalı borçlunun .... Esas sayılı dosyasında itirazının iptaline, takibin devamına,
Alacak likit ve itiraz haksız olmakla hükmolunan meblağın %20 'si oranıda hesaplanan 11.888,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 4.060,35 TL harçtan 1.015,09 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 3.045,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 382,50 TL posta ve tebligat gideri, 5.800,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 1.074,39 TL yargılama harcı olmak üzere toplam 7.256,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/05/2025
...
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.