İstanbul Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari taksi sürücüsünün yüksek alkol oranıyla sebep olduğu trafik kazası sonrası sigorta şirketinin rücu talebine ilişkin itirazın iptali davasında münhasıran alkol etkisi tartışması.
Özet: Bir sigorta şirketi, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki ticari taksinin 1.96 promil alkollü sürücüsü tarafından karıştığı trafik kazasında üçüncü şahıslara ödediği 211.156,25 TL maddi hasar tazminatını sürücüden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini istemiştir; ancak bilirkişi raporunda, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği, zira kazada %25 kusurlu ve 1.59 promil alkollü başka bir sürücünün de bulunduğu belirtilerek sigorta şirketinin davalı sigortalısına rücu hakkının bulunmadığı görüşü bildirilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/634 Esas
KARAR NO :2026/540
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:28/08/2025
KARAR TARİHİ:24/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı ticari taksinin müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigortalı bulunduğunu, 24.05.2024 tarihinde İstanbul ili ... ilçesinde meydana gelen trafik kazasında sigortalı aracın 196 promil alkollü sürücü tarafından sevk ve idare edildiğini, kazanın dava dışı ...plakalı araca ve ... Şirketine ait garaja çarparak maddi hasara yol açtığını, ...plakalı araç için 25.09.2024 tarihinde 200.000,00 TL tutarında, garaj için ise 28.06.2024 tarihinde 11.156,25 TL tutarında hasar tazminatının müvekkil şirket tarafından ödendiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca alkollü araç kullanımı nedeniyle sigortacıya rücu hakkı doğduğunu, ticari taksi sürücüsünün yasal sınırın çok üzerinde alkollü olduğunun tespit edildiğini, yeni Genel Şartlar gereği münhasıran alkol etkisi aranmaksızın yasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanımının rücu için yeterli sayıldığını, davalıdan rücuen tahsil amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2024/... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin borçlunun itirazı üzerine durduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Mahkememizce davalı tarafa usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davalı tarafından mahkememiz dosyasına beyan veya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Mahkememiz tensip ara kararı gereği, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı takip dosyasının Uyap sistemi üzerinden çıkarılarak dosyamız içerisine alınmıştır.
... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılmış gelen cevabi yazı incelenmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Dr. ..., ... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 25.04.2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...davaya konu 24.05.2024 tarihli zincirleme trafik kazasının meydana gelmesinde:...plakalı sigortalı ticari taksi aracını sevk ve idare eden ü ... ...'in 2918 sayılı KTK Madde 56/l-a (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymama) ve Madde 84/1-f (doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) kapsamında 9675 (yüzde yetmiş beş) oranında asli kusurlu, ... plakalı ... marka aracın sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK Madde 52/1-b (aracın hızını yol, hava ve trafik şartlarına uyduramama) kapsamında %25 (yüzde yirmi beş) oranında tali kusurlu, Park halinde bulunan ...plakalı araç ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait depo kapısı sahibi yönünden ise herhangi bir kusur bulunmadığı, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı üçüncü kişilere yapılan toplam 211.156,25 TL tutarındaki ödemenin (...plakalı araç hasarı için 200.000,00 TL ... San. ve Tic, Ltd. Şti.'ne ait depo kapısı tadilatı için 11.156,25 TL) kadri maruf bir bedel olduğu, 1,96 promil alkol oranının, Türkiye'deki ticari araç sürücüleri için yasal sınırların oldukça üzerinde olduğu ve bu seviyede alkol bulunması kişide ciddi alkol zehirlenmesi belirtilerine yol açabilecek değer olduğu,24.05.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı ticari taksi sürücüsü ... ...'in 1,96 promil alkollü olarak, “Ayakta durma, yürüme ve konuşmada güçlük çekme, denge ve koordinasyonun kaybedilmesi, belirgin olarak sarhoşluk halinden ağrı ve diğer fiziksel duyumların azalması, ağlama ve gülme arasında gidip gelmek gibi belirgin duygusal tutarsızlıklara kadar ulaşan birçok duyusunun azaldığı, denge ve koordinasyonun kaybedildiğinin kabulü” gerekeceği, Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; dava konusu somut olayda, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın da kaza sırasında 1,59 promil alkollü olarak araç kullanması ve kazanın oluşumunda % 25 kusurlu olması karşısında, davalıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... ...''in kaza sırasında 1,96 promil alkollü olarak kullanmış ve kazanın oluşumunda % 75 kusurlu olduğu göz önüne alındığında, Yargıtay Kararları doğrultusunda kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmediği ve dolayısıyla davacı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı sigortalısına rücu etmesinin mümkün olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. İşbu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz. ...." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; rücuen tazminat istemine dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davalı ... aleyhine 29/11/2024 Tarihinde 60.671,98 TL asıl alacak, 11.156,25 TL yıllık reeskont avans , 200.000,00 TL yıllık reeskont avans, 2.435,88 faiz, 18.431,51 TL avans olmak üzere toplam 232.023,64 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde uyuşmazlık konusunun; 24/05/2024 Tarihinde davacı şirkete ZMMS ile sigortalı davalı aracının alkollü idare edilmesi nedeniyle dava dışı sürücünün kasko şirketine ödenen bedelin davalı sigortalıdan tahsili isteminin ZMMS genel şartlar 4/D maddesi gereği yerinde olup olmadığı, rücu edilebilecek bedelin davaya konu .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı takip dosyası ile bağlantı kurulmak suretiyle belirlenmesi hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında bilirkişiler Dr. ..., ... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 25.04.2026 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporda özetle " Yargıtay Kararları doğrultusunda kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelmediği ve dolayısıyla davacı ... Sigorta A.Ş.'nin davalı sigortalısına rücu etmesinin mümkün olmadığı" şeklinde tespitlerde bulunulmuştur.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı sigortanın davalıya ait ... plakalı aracın ZZMS ile sigortacısı olduğu, 24.05.2024 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı zarar görenlere yaptığı tazminat ödemelerini davalıya ait aracın alkollü olarak sevk ve idare edilmesi nedeniyle rücuen davalıdan talep ettiği, davalıya ait araç sürücüsünün 1,96 promil alkollü olduğunun yapılan ölçüm tutanağı ile sabit olduğu görülmüştür.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesinde; "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar" nedeniyle yapılan ödeme nedeniyle sigortanın, sigortalısına rücu hakkı olduğu kabul edilmiştir.
Yerleşik içtihatlar uyarınca hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nin 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Mahkememizce yukarıda anılan düzenlemeler kapsamında bilirkişi raporu alınmış ve raporda karşı araç sürücüsünün de alkollü olduğu ve kazanın münhasıran davalının alkollü olması nedeniyle alkolün etkisi ile meydana gelmediğinin mütalaa edildiği görülmüştür. Her ne kadar davacı taraf alınan raporlara itiraz etse de davacı tarafça rapordaki tespitlerin aksine başka bir rapor veya delil sunulamadığı görülmekle itirazların reddine karar vermek gerekmiş böylece hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı da ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. ( Emsal Kararlar: İstanbul BAM 8. H.D 2019/1772 Esas ve 2022/74 Karar, İstanbul BAM 40. H.D 2021/1366 Esas ve 2024/893 Karar)
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 2.802,27 TL'ın mahsubu ile bakiye 2.070,27 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2026
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA