İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan avans ödemeli işin tamamlanmaması iddiasıyla açılan itirazın iptali davası.
Özet: Eser sözleşmesinden doğan itirazın iptali davasında davacı, müvekkil kuruluşun elektrik, tesisat ve tadilat işleri için davalıya 4.000.000 TL avans ödemesi yapmasına rağmen işin taahhüt edildiği gibi tamamlanmadığını, zarara uğradığını ve bu nedenle icra takibinin devamı ile icra inkar tazminatı ödenmesini talep ederken; davalı, teklif üzerine avans aldığını, bazı işleri tamamladığını ancak tedarikçi bir firmanın iflas etmesi nedeniyle kalan işlerin geciktiğini ve husumet itirazında bulunarak müvekkiliyle doğrudan bir sözleşme olmadığını savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/674 EsasKARAR NO : 2026/465DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 08/11/2024KARAR TARİHİ : 10/06/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalılar, müvekkil Kuruluş ile temasa geçerek ticari bir iş birliği içinde olmayı, kendi faaliyet alanlarında müvekkile hizmet sunmak istediklerini ifade ettiği, davalı borçlu ile müvekkil kuruluş arasındaki yapılan müzakereler sonucunda; ... Mah. ... Yolu Cd. No:14 .../İstanbul adresindeki halihazırda Müvekkilin grup şirketleri olan ...A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği ...'nın elektrik, tesisat, tadilat vb. işlerini teknik şartlara uygun olarak yapılması hususunda anlaşmaya varıldığı, ekte tarafınıza sunulmuş olan WhatsApp yazışmalarında da davalı borçlu tarafın, müvekkil kuruluşa sözleşme bedeli hususunda teklif ilettiği açıkça görüldüğü, müvekkil Kuruluşla davalı borçlu hem WhatsApp üzerinden hem de şifahen defalarca yapılacak anlaşmanın içeriği hakkında görüştüğü, iki tarafın birbirine uygun irade beyanları neticesinde anlaşma/sözlü sözleşme kurulduğu, sözleşme kapsamında gerçekleştireceği hizmetin karşılığı olarak ödenecek sözleşme bedelini talep eden davalı borçlu taraf, 12.12.2023 tarihli WhatsApp yazışmasında davalı borçlu sözleşme bedelinin bir kısmı olan 4.000.000-TL'yi sözleşmedeki borcunun yerine getirilmesinden önce taraflarına gönderilmesi teklifini iletmiş ve ilgili teklif Müvekkil Kuruluş tarafından kabul edildiği, işbu anlaşma sonucunda 15.12.2023 tarihinde davalı tarafa 4.000.000,00-TL avans ödemesi yapıldığı, yapılan ödemenin sonrasında 15.12.2023 tarihinden bu yana davalı taraf, yapılan anlaşmaya aykırı davranarak bakım ve onarım borcunu yerine getirmemiş olduğundan müvekkil kuruluş maddi ve manevi olarak zarara uğradığı, müvekkil Kuruluş, davalı taraf ile yapılan teknik anlaşmaya istinaden ve taraflar arasındaki güven ilişkisine dayanarak, ifa edileceği taahhüt edilen fiilin bedeline avans niteliğinde 4.000.000,00-TL'yi 15.12.2023 tarihinde ... ... Bilişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına bulunan ... IBAN numaralı hesaba "...İş Avans Ödemesi" açıklaması ile gönderdiği, taahhüt edilmiş olan fiile ilişkin avans ödemesi yapılmış olmasına rağmen ...'nın elektrik tesisat ve tadilat işlerinin hiçbirinin davalı yan tarafından yapılmadığı, olması nedeniyle müvekkil kuruluşun hem haklarını ihlal edilmiş hem de alacağı gasp edildiği, bahsedildiği üzere davalı tarafın işbu fiilinden kaynaklı olarak tarafımızca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/... soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğu, yukarıda açıklanan ve re’ sen gözetilecek sebeplerle; davalı tarafın .... İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı icra takibine kötüniyetli olarak itiraz ettiğinden alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Huzurdaki davada Müvekkil ... ... İle Davacı ...Elektronik Para Ödeme Hizmetleri Anonim Şirketi arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı, davacı taraf, diğer davalı ... Enerji ile anlaştığını beyan ve iddia ettiği, bu nedenle Müvekkil ... ...'a herhangi bir husumet yönetilemeyeceği, bu nedenle husumet itirazında bulunduğu, davacı taraf Müvekkil Şirketle iletişime geçerek ekte sunduğumuz 25.11.2023 tarihli teklifimizde belirtilen işlerin yapılmasını istediği, davacı tarafa talepleri doğrultusunda teklif hazırlanmış ve onaylarına sunulduğu, davacı tarafça teklif kabul edilerek Müvekkile avans ödemesi yapıldığı, müvekkil şirket tarafından da onaylanan teklif doğrultusunda çalışmalara başlanmış ve teklifte belirtilen birtakım işler tamamlandığı, müvekkil tarafından da teklifte belirtilen işlerin bir kısmı yapıldığı, ekte sunduğu HAKEDİŞ Listesi’nde gösterilen işler tamamlandığı, hakediş listesinde belirtilen: Trafo merkezi duvar ve kapılarının yapılması (malzeme)-560.000 TL + KDV • Trafo merkezi duvar ve kapılarının yapılması (işçilik) -250.000 TL + KDV, İnşai işler (karot açılması vb)-160.000 TL + KDV, YG/AG bağlantı görüşünün alınması-50.000 TL + KDV Trafo yeri yer tespitinin ... onayının alınması ve tapu şerh işlemlerinin yapılması-50.000 TL + KDV, Geri ödeme için ... ile tesis sözleşmesinin imzalanması-35.000 TL + KDV olmak üzere toplamda 1.105.000 TL +KDV kadar iş ve işlem tamamlandığı, teklif formunda belirtilen diğer işler için tedarikçi firma olan ... Enerji'den Ekte sunulan sipariş formundaki pano, trafo vb. malzemelerin siparişi verilmiştir. (Ek-3) Ancak ... Enerji firması batınca sipariş formunda belirtilen malzeme ve işlemler gelmediği, bu nedenle oluşan gecikme sonrası Müvekkil başka bir firmadan temin ederek taahhüt ettiği işi tamamlamak istese de Davacı taraf başka bir 3. firma ile görüştüğünü ve teklif formunda belirtilen trafo ve pano olmaksızın da işlerinin görülebileceğini belirterek yani sözleşmeye konu işin yapımından vazgeçtiklerini beyan ederek sözleşmeyi doğrudan feshettiklerini belirterek yapmış oldukları ödemenin tamamının iadesini talep etmiştir. Bu şekilde Müvekkil'in işini tamamlamasına engel olduğu, hatta müvekkil şirket yetkilisi hakkında da gerekmediği halde trafo yapılması için davacı taraftan para aldığı iddiasıyla da suç duyurusunda bulunduğu, davacı taraf Müvekkile süre vermeden doğrudan fesihte bulunamaz. Bu nedenle yapılan fesih geçersiz olduğu, davacı tarafın ilk olarak Müvekkili temerrüde düşürmek için süre vermesi gerektiği, yine bir an için davacının sözleşmeden dönme veya fesih beyanında haklı olduğu düşünülse dahi davacı tarafa ait ...'da Müvekkil tarafından yapılan ve hakediş listesinde gösterilen toplamda 1.105.000 TL + KDV miktarın davacının iade talep ettiği alacağından mahsup edilmesi gerektiği, aksi takdirde Davacı taraf Müvekkil üzerinden sebepsiz zenginleşeceği, huzurdaki davada takas-mahsup ve ödemezlik definde bulunduğu, yukarıda arz ve izah olunduğu üzere fazlaya ilişkin talep ve haklarımız saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan edim yükümlülüğüne aykırılık sebebiyle sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesi amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 133.880,14-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.İddia, savunma, toplanan deliller kapsamında mahalde bir elektrik mühendisi ve bir inşaat mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif icra edilmiş olup, keşfen inceleme sonucunda elektrik mühendisi, inşaat mühendisi, nitelikli hesap uzmanı ve mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 25/01/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"SONUÇ VE KANAAT: Yukarıda yapılan tüm bu alıntı ve açıklamalar ışığında; Taraflar arasında cari olarak çalışılmadığı fakat yapılan avans ödemesi için davacı tarafından defter kaydına aşağıdaki gibi yansıtılmış olduğu tespit edilmiştir. Davacı E DEFTER olduğu süresi için de beratlarını verilmiş olduğu, Davacı hesaben (... Hesabından ...), davalı ... hesabına ...) 15.12.2023 tarihinde 4.000.000,00-TL “fay fix iş avans” açıklaması ile gönderilmiş olduğu, Taraflar arasında ... Mah. ... Yolu Cad. No:14 ... /İstanbul adresinde davacının grup şirketleri olan ... A.Ş. ve ...A.Ş.’ nin faaliyet gösterdiği ...’ nın 1000 KVA Trafo Merkezi işleri için şifahen anlaştıkları ancak herhangi bir sözleşmenin yapılmadığı, - Keşif listesinde yapılacak işlerin ana hatlarıyla 1000 KVA gücünde trafo binası (İç teçhizatlar dahil) ve alt besleme hatları olmak üzere KDV dahil 6.548.968,50 TL olduğu, - Söz konusu iş kapsamında davalı tarafından yapılan işlerin toplam bedelinin 50.000 TL + KDV olduğu, davalının söz konusu işleri tamamlayamadığı mahal yerine enerji temin işlerinin tamamını davacının 3. kişilere yaptırdığı ve söz konusu işler 3. kişi tarafından ...’a geçici kabulü yapılarak işleri tamamladığı, - Teknik bilirkişilerce davalı tarafından ; - YG/AG bağlantı görüşünün alınmasına ilişkin yapılan mühendislik hizmetleri için 30.000 TL + KDV - Trafo yer tespiti için yapılan çalışmalar için 20.000 TL + KDV olmak üzere toplam 50.000 TL + KDV masraflarının olduğu bunun haricindeki tüm işlerin davacı tarafından 3. Kişilere yaptırılmış olduğu tespit edilmiş olmakla Davalı tarafından yapılan işe bedeli olan 50.000.TL + KDV (%20) = 60.000.TL KDV dahil davalının imalatlarının Davacının yaptığı avans ödemesinden tenzili neticesinde davacının bakiye avans alacağı : 4.000.000,00.TL – 60.000,00.TL = 3.940.000,00.TL olarak hesaplanmış ise de davacı taraf takipte 100.000,00TL alacak talebinde bulunmuş olmakla; Takip tarihi itibarı ile davacının alacağı : 100.000,00TL olarak hesaplanmıştır. Davalı taraf takipte faiz talep etmiş ise de tarafımızdan ihtarname tebliğ tarihi tespit edilememiş olmakla işlemiş faiz hesaplaması yapılamamıştır.Görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; uyuşmazlık, davacının grup şirketlerinin faaliyet gösterdiği ...'da elektrik tesisat, tadilat işlerinin yapımını içerir eser sözleşmesi uyarınca davalının eser yapım işini ifa edip etmediği, ne oranda ifanın gerçekleştiği, sözleşmeden dönme ile davacı tarafından avans olarak ödendiği iddia edilen 4.000.000,00-TL'nin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, davalıların ifa ettiği işin bulunması halinde iş karşılığı bedel alacağı bakımından davacının ödediği avanstan mahsup gerektirir bir miktar bulunup bulunmadığı, bu kapsamda davacı tarafından davalı aleyhine 100.000,00-TL asıl alacak ve 33.880,14-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 133.880,14-TL üzerinden yapılan icra takibinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizce keşfen incelemede yapılan tespitlere dayanılarak hazırlanan ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporu yapılan incelemeye ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunmuş olup, raporda davalının sözleşme uyarınca edim yükümlülüklerinden yalnızca hazırlık aşamasındaki YG/AG bağlantı görüşünün alınmasına ilişkin yapılan mühendislik hizmetini ve trafo yer tespiti için çalışma yaptığı belirtilmiştir. Bu itibarla davalıların yalnızca hazırlık aşamasındaki yerine getirdiği edim yükümlüğünün sözleşmenin tümü bakımından yapılması gerekenler dikkate alındığında ifa yükümlülüğünün çok büyük oranda yerine getirilmediği dosya kapsamı ile sabittir ve dolayısı ile davacının sözleşmeden dönme talep hakkı ve buna bağlı olarak davalıların yaptığı iş bedelinin mahsubu sonrasında ödediği iş avans ödemesinin iadesini talep hakkı bulunduğu, bu iş bedelinin ise toplam 50.000.TL + KDV (%20) = 60.000.TL (KDV dahil) olduğu, bu bedelin davacının yaptığı avans ödemesinden tenzili neticesinde davacının bakiye avans alacağı 3.940.000,00.TL olarak hesaplanmış ise de davacı taraf takipte 100.000,00TL alacak talebinde bulunmuş olmakla taleple bağlılık ilkesi uyarınca bu miktar üzerinden yapılan takip bakımından davanın kabulü ile, davalılar tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, alacağın likit olması sebebiyle alacağın %20'si oranında hesap olunan 26.776,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; davalılar tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,2-Alacağın %20'si oranında hesap olunan 26.776,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 6.831,00-TL karar ve ilam harcından 1.038,35-TL peşin harç ve 578,60-TL tamamlama harcının mahsubu ile geriye kalan 5.792,65-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.526,75-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 42.620,00-TL masraf ile 4.361,50-TL keşif harcı ve 578,60-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 49.086,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,7-3.800,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2026Katip ... Hakim ...