Anayasa Mahkemesinin 286/1. madde iptali sonrası annenin soybağının reddi davası açabileceği, sıfat yokluğundan ret kararının kaldırılıp esasa girilmesi.
Özet: Anayasa Mahkemesinin 4721 sayılı Kanunun 286. maddesinin birinci fıkrasını iptal etmesiyle anne tarafından soybağının reddi davası açılmasına yasal engel kalmadığına hükmedilerek, bu doğrultuda, anne tarafından sıfat yokluğu gerekçesiyle reddedilen soybağının reddi davasında, çocuğa temsil kayyımı atanarak delillerin toplanması ve işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği halde davanın reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuş, bu sebeple bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunun reddi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuş ve dosya yeniden esas incelemesi için geri gönderilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2026/2257 E.  ,  2026/4224 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/2222 E., 2025/2255 K.
DAVA TÜRÜ : Babalık (Soybağının Reddi)
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2024/729 E., 2025/217 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından davanın reddi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Dava, anne tarafından açılan soybağının reddi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince "Davanın nesebin reddi davası olduğu, davaya konu küçüğün nüfus kaydında annesinin ..., babasının ... olduğu, davalı ... tarafından açılan nesebin reddi davasının bulunmadığı, davayı anne ...'un açtığı anlaşılmış, ayrıca ...'un daha önce de aynı şekilde dava açtığı ve İstanbul Anadolu 6. Aile Mahkemesinin 18.12.20 19... /7 34... /897 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği" gerekçesiyle sıfat yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı anne tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli, 2023/37 Esas sayılı dosyası ile anne tarafından soybağının reddi davasının açılamayacağını öngören 4721 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Usul ekonomisi, adil yargılanma hakkı ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 25.10.2019 tarihinde davacı anne tarafından açılan ve sıfat yokluğundan reddedilen soybağının reddi davasının, eldeki dosya yönünden kesin hüküm oluşturmayacağının ve annenin bu davayı açabileceğinin kabulü gerekir. Hal böyle iken Mahkemece çocuğa temsil kayyımı atanmasını sağlayarak taraf teşkili sağlandıktan sonra delillerin toplanması ve işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiş ve hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde yatırana iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.