Bursa BAM 4. Hukuk Dairesi, iflas sürecinde doğan işçi alacaklarının rücuen tahsili davasında görevli mahkemenin tespiti amacıyla verilen görevsizlik kararlarını değerlendirerek yargı yerini belirledi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı bir idarenin, yüklenici şirketlerin iflası sonrasında ödemek zorunda kaldığı işçi alacaklarını rücuen tahsil etmek istemesi üzerine açılan davada, iki asliye mahkemesinin davanın niteliği ve görevli mahkeme konusunda çelişkili görevsizlik kararları vermesiyle ortaya çıkan görev uyuşmazlığını incelemektedir; dosya, alacağın iflas alacağı mı, yoksa iflas masasından sonra doğan bir alacak (masa borcu) mı olduğu ayrımını yaparak nihai yargı yerini belirlemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gelmiştir.
T.C. BURSA BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .....
T.C.BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ4. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO : ...KARAR NO : ....BAŞKAN : ....ÜYE : ...ÜYE :....KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : .... Esas ... KararDAVACI : ... VEKİLİ : Av. H...DAVALI : .... ....DAVANIN KONUSU : Tazminat (Rücuen Tazminat)6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince Bursa 8. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosya yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilmekle dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçede adı yazılı davalı şirketlerin M.S.B .... Başkanlığının yaptığı yemek ihalesini kazandığı ve taraflar arasında hizmet alımları tip sözleşmesinin imzalandığını, davalıların çalışanlarından ...'ın çalıştığı dönemde iş sözleşmesi bildirimsiz olarak feshedildiğinden hak ettiği tazminat ve alacaklarının ödenmemesi sebebi ile alt işveren-üst işveren ilişkisine dayanarak Balıkesir 1.İş Mahkemesinde açtığı dava sonunda hüküm altına alınan toplam 6.705,15 TL alacağın müvekkili idarece ödendiğini, sözleşme gereği tüm sorumluluk yüklenici firmaya ait olacağından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 6.705,15-TL idare alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ile adları dilekçede yazılı diğer davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Bursa 8. Asliye Hukuk Mahkemesince .... tarihli ... Esas, ... Karar sayılı karar ile, davanın iflasın açılmasından sonra 17.02.2016 tarihinde açıldığını, Kural olarak iflastan sonra müflis aleyhine masaya gelen mal ve haklara ilişkin olarak doğrudan dava açılmadığını, iflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi gerekli olup talebin iflas idaresince kabul edilmemesi halinde İİK.235/2 Maddesinde ön görüldüğü şekilde sıra cetveline itiraz davası açılması gerekli olmasına rağmen iflastan sonra müflise karşı alacak davası açılmış ise bu davaya iflas idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası olarak devam edilmesi gerekli olup, sıra cetveline itiraz davasında da görevli mahkeme İİK.235/1 Maddesine göre Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava konusu alacağın iflastan önce doğan ve taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan bir alacak olmayıp, 10/11/2015 de yapılan ödemeye ilişkin rücu için açılan eldeki davaya konu alacak olduğunu, görevli mahkemenin Bursa 8.Asliye Hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.Görevli mahkemenin belirlenmesi açısından öncelikle iflas halinde alacakların ne şekilde doğabileceği incelenmelidir. Buna göre genel olarak iflas halinde; iflas alacağı, masa borcu ve iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak olmak üzere üç grup alacak bulunmaktadır.Birinci grup alacaklar iflas alacaklarıdır. İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir (masaya yazdırılabilir). İkinci grup olarak iflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır. Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Masa borçları iflas masasından tam olarak ödenir. Masa alacakları (borçları), iflas açıldıktan sonra iflasın tasfiyesi için bizzat masa ( yani, masa adına iflas dairesi veya idaresi) tarafından yapılan borçlardır. Masadan ödenecek alacakların, iflas alacağı ve masa alacağı olarak ikiye ayrılmasının pratik önemi şudur: Masa borcu, iflas masasından tam ve iflas alacaklarından daha önce ödenir (m.248). Oysa, iflas alacaklarının tam olarak ödenmesi çok enderdir (belki yalnız m.206'nın ilk üç sırasındaki imtiyazlı alacaklar tam olarak ödenir.) İflas alacakları (özellikle m. 206'nın dördüncü sırasındaki imtiyazsız alacaklar), iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında ödenir. Üçüncü grup alacaklar ise iflastan önce doğmayan ve bu nedenle iflas alacağı sayılmayan ve aynı zamanda masa borcu niteliği taşımayan iflastan sonra doğmuş olan alacaklardır. Alacak, iflastan sonra doğmuş ve masa borcu da değilse, sırasına ve esasına itiraz edilebilecek, İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan bir alacak niteliğindedir. Somut olayda; ödeme tarihinin 10/11/2015 olduğunun belirtildiği, davalı şirketin 27/11/2008 itibariye iflasına karar verildiği ve kararın 2010 yılında kesinleştiğinin görüldüğü, dolayısıyla iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak olduğunun anlaşıldığı (Bursa Bam 4.HD 2019/1419 E, 2020/136 K, 2022/435 E, 506 K) davacının da tacir olmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 Sayılı HMK’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince Bursa 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 18/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. KANUN YOLU : HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 18/04/2024 ...Başkan.... e-imza........e-imza ....Üye.... e-imza...Katip...e-imza