Danıştay 4. Daire, arazi toplulaştırmasının iptali davasında, taşınmazlarını elden çıkaran davacının menfaat ilişkisi kalmadığı gerekçesiyle alt mahkeme kararını bozarak yeni maliklerin davayı takip hakkını sorguladı.
Özet: Danıştay, davacının arazi toplulaştırmasının iptali istemiyle açtığı davada konu edilen taşınmazları dava açıldıktan sonra elden çıkarması sebebiyle, hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaatinin kalmadığına kanaat getirerek, ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin davanın esastan reddine ilişkin kararlarını bozmuştur; bu çerçevede, yeni maliklerin davayı takip etme hakları bulunduğundan, onların bu yöndeki taleplerinin sorulması ve verilecek cevaba göre yeniden karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/4437Karar No : 2025/6588 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: 27/05/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 11/05/2009 tarih ve 2009/14992 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Diyarbakır ili, Silvan ilçesi, ... Mahallesi'nde yer alan ve davacının hissedarı olduğu ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ..., ... ada ... ve ..., ... ada ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; toplulaştırma işleminin dava konusu taşınmazlara ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdare Dava Dairesi kararının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, UYAP sorgusunda davacıya toplulaştırma sonucu tahsis edilen dava konusu taşınmazlardan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 25/08/2025 tarihinde ...'a, diğer taşınmazların da 26/08/2025 tarihinde ...'ye satıldığı görülmektedir.Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmaz ile mülkiyet bağları sona eren davacının, dava konusu arazi toplulaştırmasının iptalini istemekte hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaatinin kalmadığı anlaşılmıştır.Diğer taraftan, dava konusu taşınmazlara yeni maliki olan ... ve ...'nin bakılan davayı, davacı olarak takip etme hak ve menfaatinin bulunduğu açıktır.Bu itibarla, davacının bakılan uyuşmazlıkta menfaatinin kalmadığı dikkate alınarak, yeni malik olan ... ve ...'nin davacı olarak davayı kaldığı yerden takip etme talebinin bulunup bulunmadığının sorulması suretiyle, verilen cevaba göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.