istanbul anadolu 1. asliye ticaret mahkemesinde, güzellik merkezinin iç mimari tasarımına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan icra takibinin haksız olduğuna yönelik menfi tespit davası.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, güzellik merkezinin iç mimari tasarımına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan icra takibinin haksız olduğuna yönelik menfi tespit davası.

Özet: Bu menfi tespit davasında, davacı yüklenici, bir güzellik merkezinin iç tasarımına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, işlerin zamanında teslim edildiğini ve müşteri memnuniyetinin sağlandığını iddia ederek, davalı iş sahibinin sözleşmeden kaynaklanan cezai şart veya eksik iş bedeli talebiyle başlattığı ve itiraz süresi kaçırıldığı için kesinleşen 536.618,05 TLlik icra takibinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, borçlu olmadığını ileri sürerek iptalini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ederken; davalı iş sahibi ise davacının 310.000 TL peşin ödeme ve ek bedellere rağmen taahhüt ettiği işleri eksik bıraktığını, ihtarnameye rağmen tamamlamadığını savunarak, icra takibinin haklı olduğunu belirtmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/955

KARAR NO : 2026/558

DAVA : Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/11/2022

KARAR TARİHİ : 10/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı arasında davalıya ait ticari işletme olan güzellik merkezini iç tasarımına ilişkin 17/05/2021 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığını, eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şarta ve yapılmadığı iddia edilen işe ilişkin olarak ----. İcra Dairesi'nin ----. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilin böyle bir borcu bulunmadığını, bahsi konu edilen sözleşmede İç Mekan Tasarı sözleşmesinin 8. Maddesinde de görüleceği üzere yalnızca iş yapmaktan kaçınılması durumunda cezai şart söz konusu olduğunu, ancak müvekkilinin eser sözleşmesinde belirtilen tüm işleri layığıyla yaptığını, zamanında teslim ettiğini,, davaya ek olarak sunalacak videolarda da görüleceği üzere müşteri memnuniyetinin fazlasıyla sağlandığını, davalı tarafın defalarca memnuniyetini müvekkiline sosyal medya aracılığıyla da telefon vasıtasıyla da belirttiğini, davalı ile müvekkili arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkili üzerine düşen yükümlülükleri fazlasıyla yerine getirdiğini, sözleşmede ne bir teslim tarihi ne de buna ilişkin bir cezai şart bulunmadığını, davalı buna rağmen sözleşmeye dayandığını iddia ederek haksız, mesnetsiz kendi kararlaştırdığı bir tutar üzerinden müvekkilinin yoğunluğu ve itiraz süresini kaçırmasından faydalanarak bir icra takibi başlatmış ve kesinleştirdiğini, sözleşme öncesi mekanın eski hali dosya ekine sunulduğunu, hiçbir hukuki dayanağı olmadan 536.618,05TL'lik bir takibi başlatıldığını, sadece ve sözleşme ve ekteki deliller incelendiğinde takibin haksız ve mesnetsiz olduğu açıkça anlaşılacağını, haksız açılan icra takibindeki itiraz süresi kaçırıldığından iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ederek talebin haksızlığı ve bu sebeple gerekli tedbirler alınmadığı takdirde meydana gelmesi kaçınılmaz olan zararlardan bahsedilerek uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi, telafisi imkânsız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için öncelikle ve ivedilikle ---- İcra Dairesi-----. Sayılı takibin durdurulmasını ve haksız ve mesnetsiz bu icra takibinin iptalini, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kendine ait ----adlı ticari işletmenin işletmeciliği yapmakta olduğunu, dava taraf ise -----” adlı iç mimarlık firmasının sahibi olduğunu, taraflar arasında 17/05/2021 tarihinde müvekkiline ait iş yerinin iç mekân tasarımına ilişkin bir eser sözleşmesi imzalandığını, karşı tarafın da bu sözleşme kapsamında malzemeli olarak inşa etmeyi taahhüt ettiği imalatlar, proje çizimleriyle belirlendiğini, müvekkilinin sunulan eser sözleşmesinin 7. maddesinde belirtildiği üzere - 310.000 TL’lik bedeli davacı tarafa sözleşme günü nakden ödediğini, müvekkilinin, sözleşmeyle birlikte ödediği bedele ek olarak toplamda 24.351- TL’yi de davacının banka hesabına gönderdiğini, sözleşme konusu işlerin 75 iş günlük süre içerisinde (31/07/2021) tamamlanıp teslim edilmesi üzerine sözlü olarak anlaşıldığını, davacı/yüklenici mutabık kalınan süre içerisinde sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınmış ve taahhüt ettiği imalatların çok az bir kısmını tamamladığını, eksik imalatların tamamlanması aksi halde kendisine peşin olarak ödenen sözleşme --- 09/12/2021 tarih ve ---- yevmiye numaralı ihtarname, tarafımızca keşide edildiğini, ihtarda davacı/yükleniciye taahhüt edilen ancak tamamlanmayan eksik işlerin tamamlanması için 7 günlük ek süre verildiğini, aksi takdirde borçlunun temerrüdü hükümleri uyarınca sözleşmeden dönüleceğinin belirtildiğini, işbu ihtarın davalı/yükleniciye 20/01/2022 tarihinde ulaştığını ancak taraflarına olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini, buna karşın davacının eksiklikleri tamamlaması yine de beklendiğini ve 30/05/2022 tarihinde müvekkili tarafından icra takibine girişmek dışında başka çare kalmadığını, bu amaçla ---- İcra Dairesi ----- no. lu dosya ile davacı/yüklenici aleyhine icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, davacı/yüklenicinin ikame ettiği işbu menfi tespit davasına değin haciz işlemleri ikame edilmeye çalışıldığını, taraflarınca ---. Sulh Hukuk Mahkemesi ----- dosyasıyla delil tespitine ilişkin dava ikame edildiğini, davacı, sözleşmenin ifasında herhangi bir eksiklik ve aksaklık olmadığını iddia etse de dilekçe ekinde sunulan taraflar arasındaki yazışmalardan davacı yanın ayıbını ikrar ettiğinin açık olduğunu beyan ederek munzam zarar sebebiyle talep haklarımız baki kalmak şartıyla;hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, icra takibinin usulüne uygun şekilde kesinleşmiş olması, davacının gecikmis itirazlarını süresinde ileri sürmemiş olması, davacının iddialarının dayanaksız olması, taleplerin usul ve yasaya aykırı olması, koşulların oluşmamış olması sebebi ile davanın esastan reddine, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmamış olması sebebi ile talebin reddine, davacının yasal haklarını kötüye kullanmış olması sebebi ile tüm itirazlarının iptaline ve davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacakla ilgili başlatılan takip nedeniyle menfi tespit davası olup,

Uyuşmazlık; Eser sözleşmesinde tarafların karşılıklı edimlerini sözleşemeye uygun olarak yerine getirip getirmedikleri, davalının davacıdan sözleşme gereği alacağı olup olmadığı, varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebine ilişkin mahkememizin 24/11/2022 tarihli ara kararı ile "Davacı vekilinin icra takibinin durdurulması talebinin, İİK 72/2 maddesi uyarınca icra takibinden sonra durma kararı verilemeyeceğinden reddine, İİK'nun 72/3 maddesi gereğince, davacı icra takibi bedelinin %15'i oranında nakit teminatı yatırdığında veya aynı tutarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu mahkememize ibraz edildiğinde, icra dosyasına girecek olan paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Teminat yatırıldığı taktirde tedbire ilişkin kararın infazı için ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına," kararının verildiği, davacı tarafından teminatın yatırılmadığı görülerek yine mahkememizin 13/12/2022 tarihli ara kararıyla "Teminatı yatırılmayan ve infazı talep edilmeyen, mahkememizin 24/11/2022 tarihli tedbir kararının kendiliğinden kalkmış olduğunun tespitine," kararını verildiği görülmüştür.

Ticaret Sicil kayıtları, Vergi dairesi kayıtlarını, --- İcra Dairesinin ---Esas sayılı dosyası, --. Sulh Hukuk Mahkemesi ---- D.İş sayılı dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporları alınmış, taraflarca sunulan diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek tahkikat sonuçlandırılmıştır.

İç mimar bilirkişi tarafından sunulan 12/12/2025 tarihli raporda; "Karşılama bankosu mevcut olup durumu eksik metal detayı mevcut olduğunu, Eskitme boya yan sehpa mevcut olmadığı, Yerine altın sarısı ayaklı sehpa mevcut olduğu, Salon akrilik tablo 1 adet mevcut olduğu, Patron odası için tasarlanan panel mevcut olmadığı, Patron odası fon perde mevcut olmadığı, İşlem odası aynalar mevcut olup kusurlu ve açık ayıplı teslim montajının yapıldığı, Salon fon perdesinin mevcut olmadığı, Kapı karşı ayna üzerindeki oymalar ayıplı kusurlu ürün olduğu, WC duvar kâğıdının mevcut olmadığı,.(İşveren ve taşeron firma arasında, sözleşme dışında sözlü şekilde inşa sürecinde sözlü talepler ile tasarımlarda değişiklikler yapılabileceği, Mekânın durumuna göre çünkü tasarımla yapım aşamasında bu tür kararlar iç mimaride alınabileceği, Mevcut yerin tasarıma montaja engel durumlar çıkabileceği göz önüne alınarak olabilecek durumlarda bu konu esas olduğu, Fakat sözleşme bizler için son durumda esas olduğu) Karşılama diyetisyen koltuğunun mevcut olmadığı, Diyetisyen sehpasının orta alan için mevcut olmadığı, Eskitme boyalı yazı eskitme olmayıp altın sarısı flexi malzemeden yapıldığı, 12 adet ahşap lake çıtalı kapı nakliye montaj dahil olup; 3adet kapı kolunun montajları simetrik olmayıp kusurlu ayıplı montaj ve teslim yapıldığı, bazı kapı pervazları ve kasalar arasında boşluklar ve işçilik hataları olduğu ve açık ayıplı olduğu, Genel olarak incelemelerimde duvarlarda alçı saten ve boya işçiliklerinde az kusurlu teslimatlar yapılmış ve gerektiği gibi sonlandırma olmadığı, Üst kat cilt bakım odası boyanmadığı, Alt kat diyetisyen odasında 4,31m2 alan asma tavan alçıpan yapılmadığı, Wc de 1,70m2 alan asma tavan kapama yapılmadığı, Üst kat çamaşır odasının boyanması gerekirken fayansların yerinden sökülmediği, WC de gömme rezervuarlı klozet yapılması gerekirken ayaklı klozet takıldığı, Yönetici odasında apliklerin kusurlu montajlar tespit edildiği, Alt kat diyetisyen odasının priz ve tavan aydınlatmaları ayıplı kusurlu montajlar tespit edildiği, Genel olarak lazer odaları ve cilt bakım odalarında yerden olan elektrik prizlerinin asimetrik olup ölçülendirmelerde kusur olup mobilyaların konumuna uygun olmayan ölçülerde ayıplı montajlar tespit edildiği, tehlike oluşturduğu, incelme odasında ve üst kat lazer odasında da prizler buat kapakları olamadığı tespit edildiği, WC tavan armatürleri yerinde mevcut olmadığı, Alt kat marka yazısının duvarlarının yanına konması gereken apliklerin mevcut olmadığı" tespit edildiği görülmüştür.

Mimar/İnşaat mühendisi bilirkişi tarafından sunulan 09/01/2026 tarihli raporda; "Dava konusu iç mekan tasarımı sözleşmesi ekinde yer alan ürün listesine göre yapılan ve yapılmayan, eksik veya ayıplı olan imalatlar listelenmiş ve maliyetleri tespit edildiği, buna göre sözleşmedeki ürünler ve imalatlar toplam bedeli 319.600,00 TL, ayıplı imalatlar toplam bedeli 12.250,00TL, eksik imalatlar toplam bedeli 50.450,00 TL, sözleşmede yer alan bu ürün ve imalatlardan tamamlanan, yerinde uygulanan imalatların toplam bedeli 256.900,00 TL olduğu" tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında davacı tarafın davalıya ait ticari işletme olan güzellik merkezinin iç tasarımına ilişkin 17/05/2021 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığı, eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şarta ve yapılmadığı iddia edilen işe ilişkin olarak---. İcra Dairesi'nin -----. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilin böyle bir borcu bulunmadığı, sözleşme gereğince yalnızca iş yapmaktan kaçınılması durumunda cezai şart söz konusu olduğu iddiasıyla iş bu menfi tespit davasını açtığı, davalı tarafın ise sözleşmesel ilişkiyi kabul ettiği, sözleşme bedeli olan 310.000 TL’lik bedelin davacı tarafa sözleşme günü nakden ödediğini, sözleşme konusu işlerin 75 iş günlük süre içerisinde (31/07/2021) tamamlanıp teslim edilmesi üzerine sözlü olarak anlaşıldığını, davacı yüklenicinin ise mutabık kalınan süre içerisinde sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığını, taahhüt ettiği imalatların çok az bir kısmını tamamladığını, eksik imalatların tamamlanması aksi halde kendisine peşin olarak ödenen sözleşme bedelinin müvekkiline iadesi amacıyla davacıya ---. Noterliği 09/12/2021 tarih ve ---- yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiğini ancak davacı tarafça eksik işlerin de tamamlanmadığını savunmuş, davanın reddini talep etmiştir.

Somut dosya kapsamında davalı iş sahibi alacaklının başlattığı davaya konu edilen takipte ayıplı ve eksik imalat bedeli ile cezai şart bedelinin talep edildiği, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan 09/01/2026 tarihli bilirkişi raporundaki teknik tespitlere göre davacı yüklenicinin eser sözleşmesi gereğince yapması gereken işin 256.900 TL lik kısmını yaptığı, 50.450,00 TL lik kısmı eksik ve 12.250,00 TL lik kısmının ise ayıplı olduğu yani toplamda 62.700,00 TL lik eksik ve ayıplı işin bulunduğunun tespit edildiği, cezai şart bakımından ise TBK'nın 179/1. maddesine göre, bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir, düzenlemesi gereğince davacının ayrıca cezai şart talebinin yerinde olmayacağı değerlendirilerek işlemiş faiz hesaplaması da resen yapılmak suretiyle davacının davalıya 310.000 TL cezai şart, 22.703,19 TL cezai şartın işlemiş faizi, 127.300 TL eksik ve ayıplı iş ve 11.796,80 TL eksik ve ayıplı işten doğan işlemiş faiz olmak üzere toplam 471.799,99 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (---- Bölge Adliye Mahkemesi ---- Hukuk Dairesinin ----. Sayılı ilamı)

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,

-Davacının davalıya 310.000 TL cezai şart, 22.703,19 TL cezai şartın işlemiş faizi, 127.300 TL eksik ve ayıplı iş ve 11.796,80 TL eksik ve ayıplı işten doğan işlemiş faiz olmak üzere toplam 471.799,99 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 32.228,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 9.164,10-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 23.064,56-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 9.164,10-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 9.244,80TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

4-Davacı tarafından yapılan; 13.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.912,35-TL Keşif Harcı, 2.723,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 17.635,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 15.505,40-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 75.488,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.