Ticari karar defterinin basiretli tacir özeni gösterilmeden ve afet veya hırsızlık dışı sebeplerle kaybolması üzerine zayi belgesi talebinin reddi.
Özet: Bir şirketin, tasfiye sürecinde kaybolduğunu iddia ettiği noter tasdikli karar defteri için Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebiyle açılan davada; mahkeme, defterin tacirin iradesi dışında, kanunda belirtilen yangın, hırsızlık veya afet gibi sebeplerle değil, şirket temsilcisinin beyanına göre evde karışıp gitmesi sonucu kaybolduğunu ve basiretli bir tacirden beklenen özenin gösterilmediğini tespit ederek, davacının kendi kusuruyla zayi olan defter için zayi belgesi alma koşullarını sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
T.C. (Kapatılan)İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET
ESAS NO : 2026/453 KARAR NO : 2026/699DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : 05/05/2026KARAR TARİHİ : 09/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır. DAVA : Davacı dava dilekçesi özetle ; şirketin ----- Noterliği tarafından 22.07.2008 tarihinde tasdik edilen şirket karar defterinin, şirketin 14.03.2018 tarihinde resen terkin edilmesinden sonra şirket yetkilisinin muhafazasında bulunduğunu, tasfiye ve hisse devri işlemleri kapsamında yapılan kontrolde 01.05.2026 tarihinde kaybolduğunun fark edildiğini, defterin tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve durumun ------ Polis Merkezi Amirliği’ne bildirilerek tutanak altına alındığını, kayıp defterde en son 09.09.2008 tarihli ve 7 sayılı kararın yer aldığını, Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesi gereğince yeni karar defteri tasdik ettirilebilmesi ve tasfiye ile devir işlemlerinin aksamadan sürdürülebilmesi için zayi belgesi alınmasının zorunlu olduğunu, mahkemece şirket karar defterinin zayi olduğunun tespit edilerek zayi belgesi verilmesine ve yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE :Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.madde ve fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.Somut olayda; davacı şirkete ait Karar defterlerinin tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtmiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. (bknz : Yargıtay ----. Hukuk Dairesi 04/02/2008 tarih, ----- Sayılı ilamı, ---- BAM ----. Hukuk Dairesi-----Davaya konu somut olayda da mahkememizce davacı şirketin temsilcisi isticvab edilmiş ve davaya konu karar defterinin ne şekilde kaybedildiği sorulmuş, isticvab edilen zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, davacı şirketin işlettiği fotoğraf stüdyosunun ----- olduğunu, defterlerin de dükkanda saklandığını, dükkan kapanınca defterleri eve getirdiğini, evde nereye koyduğunu hatırlamadığını, neredeyse 10 sene olduğunu, şirketi tasfiye etmeleri icap edince defterleri bulamadıklarını, nasıl kaybolduğunu da bilemediğini, büyük ihtimalle bir yerlere karışıp gittiğini, şirket hakkında bu sebeple karar alamadıklarını beyan ettiği, davacı temsilcinin de bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığı, dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığı, basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defterin kaybolduğunu, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, ancak gösterilmediğinin dosya kapsamında sabit olduğu davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ıspat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL harç dava açılışı sırasında davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç tahsiline yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,3-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.