Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolan boş çek yaprağının iptali davasında davacının hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verdi.
Özet: Bir şirket, kendisine ait boş çek yaprağının kaybolduğunu iddia ederek ileride doğabilecek zararları önlemek amacıyla çek iptali davası açmış; ancak mahkeme, Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümlerine göre kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini isteme hakkının senede bağlı alacak hakkına sahip hamile ait olduğunu, davacının ise yalnızca çekin düzenleyeni ve hesap sahibi sıfatıyla bu tür bir davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını tespit ederek, davayı hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddetmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 06/07/2026
KARAR TARİHİ : 08/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Zeytinleri Tarım Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ait ... A.Ş ... ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 05/05/2022 basım tarihli boş çek yaprağının müvekkilinin zilyetliğindeyken kaybolduğunu, henüz keşide edilmemişken kaybolduğunu, bu nedenle müvekkilinin zarar görme tehlikesi altında olduğunu beyanla davanın kabulünü talep etmiştir. Dava, davacıya ait boş çek yaprağının kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)Somut olayda, çeklerin doldurulması mümkün olduğundan iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmekte ise de ancak çeklerin de iptalini yine hamil isteyebilecektir. Ne var ki davacı çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu görülmekle, davacı keşideci hesap sahibinin boş olduğu bildirilen çeklerin iptali için dava açmada hukuki yararı bulunmadığından eldeki davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu verilen kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır