Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, iflas eden şirketin banka tarafından iflas sonrası mahsubuna ilişkin alacak davası.
Özet: İflas eden davacı şirketin, davalı bankanın iflas kararının kesinleşmesinden sonra şirket hesabındaki paraları mahkeme kararı olmaksızın kendi alacaklarına mahsup ettiğini iddia ederek bu tutarların iflas masasına ticari faiziyle iadesini talep ettiği alacak davasında; davalı banka, müflis şirketle imzalanan genel kredi sözleşmelerine istinaden takas ve mahsup hakkı bulunduğunu savunmuş, bilirkişi raporunda ise bankacılık kayıtlarına tam erişilemediği için mahsup edilen kesin miktarın belirlenemediği ancak iflas kararının ve mahsup işleminin varlığı tespit edilmiştir.
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/1019 Esas - 2024/123
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2021/1019 EsasKARAR NO : 2024/123HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 29/12/2021KARAR TARİHİ : 08/02/2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firma hakkında Adana 1. ATM'nin 2019/... Esas sayılı dosyasında iflas kararı verildiğini, karar sebebiyle iflas tasfiye işlemlerinin Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... iflas sayılı dosyasından devam ettiğini, iflas kararı sebebiyle tasfiye işlemlerinin yütürülen Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... iflas sayılı dosyasından davalı bankanın Adana şubesine hitaben müteaddit defalar müzekkerelerin yazıldığını, ancak davalı banka tarafından verilen yanıtta zikredilen bedellerin takas mahsuba konu edildiğini ve ilgili tutarın mahkeme kararı olmaksızkın gönderilemeyeceğini belirterek söz konusu davanın açıldığını belirterek müflis şirketin risklerine mahsup edilen bilirkişilerce tespit edilecek tutara kadar artırma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin mahsup tarihi olan 10/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİ;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka tarafından, müflis ... Mağazacılık Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti lehine genel kredi sözleşmelerine istinaden ... Tekstil Oyuncak İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti, ... ..., ... ..., ... ...'nın müşterek borçlu müteselsil kefaleti ile nakdi ve gayrinakdi krediler ile muhtelif kredilerin tesis edildiğini ve kullandırıldığını, borçlulara, hesabın kat edilerek ihtarnamenin keşide edildiğini, davalının konkordato sürecine girdiğini, Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E sayılı dosyasından geçici ve kesin mühlet kararının alındığını, firma hakkında tüm tedbirlerin kaldırılmasına ve firmanın iflasına karar verildiğini, Adana 1.İcra Müdürlüğü'nün 2020/... İflas sayılı dosyasının açıldığını, iflas masasına alacak kaydının yapıldığını, banka ile borçlular arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri gereğince bankanın rehin takas mahsup hakkının bulunduğunu, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Davacı vekili tarafından, davanın ilk olarak Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... E sayılı dosyasıyla açıldığı, 29/12/2021 tarih 2021/... K sayılı kararı ile dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.Dava, davacının iflas kararı sonrası mahsup işlemi yapılan alacağın iflas masasına ödenmesine ilişkin alacak davasıdır. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E 2020/... K sayılı dosyasında, davacı şirketin konkordato talebinin reddine ve 03/07/2020 tarih saat 12:18 itibariyle iflasına karar verildiği, iş bu kararın davacı tarafın istinaf edilmesi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından mahkemenin kararının kaldırılarak Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... E sırasına kaydedildiği, 14/07/2021 tarih 2021/... K sayılı kararında; davacı şirketin hakkında kesin mühletin, İİK.nun 292.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın konkordato talebinin reddine, davacı şirketin İİK nun 292/1-a-b maddesi uyarınca iflasına karar verildiği ve karar 28/08/2021 tarihinde kesinleştiği görüldü. Mahkememizce, tarafların ticari defter ve belgelerin incelenmesi için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, Bilirkişiler Av. ... , ... ve Prof. Dr. ... 'dan alınan bilirkişi raporunda; "03.07.2020 tarihinde iflasına karar verilen ... Mağazacılık Tekstil Ve Tic. Ltd.Şti’nin davalı banka ile müşterisi olan firma arasındaki genel kredi sözleşmeleri ile firmaya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ... nolu hesaptaki paraların iflas tarihindeki miktarının, dava dosyasına kazandırılarak tespit edilmesi halinde, tespit edilecek hesap bakiyesinin dava konusunu oluşturduğunu, iş bu tespitin bilirkişilerin Ankara'da olması, davalı banka şubesinin Adana'da bulunması nedeni ile yapılamadığını, dava dosyasına bu bilgi ve belgelerin kazandırılması halinde ayrıca ek rapor verilebileceğini, İflas nedeni ile Tasfiye halindeki ... Mağazacılık Tekstil Ve Tic. Ltd.Şti’nin 28.01.2019 tarihinde konkordato başvurusu neticesinde mahkemenin 14.07.2021 tarih ve 2021/... E., 2021/ ... K. sayılı ilamı ile gerekçeleri kararda açıklandığı üzere konkordato talebinin reddine ve "İİK 292/a-b. Maddesi uyarınca iflasına, İflasın 03.07.2020 günü saat 12:18 itibarı ile açılmasına” karar verildiğini, iflas tasfiye işlemlerinin Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... İflas sayılı dosyasından başlandığını, tasfiyenin adi tasfiye şeklinde yürütüldüğünü, davalı bankanın dosyada mevcut 04.....2020 havale tarihli alacak kaydı başvuru dilekçesinde İİK’nu 219/4.maddesi prosüdürünü yerine getirmediğini, dava konusu ... nolu hesapta bulunan ve bilirkişi marifeti ile tespiti istenen mevduat bakiyesini Adana 1.İcra Müdürlüğü’nün 2020/... İflas sayılı dosyasına tahsilat makbuzu ile tevdii etmemiş olduğu tespit edilmiş olmakla, davalı bankanın ... nolu hesapta bulunan para üzerindeki genel kredi sözleşmeleri ile mevduat rehnine bağladığı rehin hakkını ve rüçhaniyetini yitirmiş olduğunun tespit edildiğini, Müflisin bankada bulunan rehinli ve nakit blokeli para üzerinde bankanın mevcut rüçhan hakkını yitirmemesi için İİK’nu 219/4.maddesine göre İflas Müdürlüğünce tasfiyenin şekli ve iflas alacaklılarının alacaklarını bildirim için yapılan ilan tarihinden itibaren başlayacak 1 aylık kanuni süre içerisinde müflise ait mevduatta bulunan rehinli parayı iflas müdürlüğüne tevdi etmesi gerektiğini, tevdii süresinin de iflas alacaklılarının alacaklarını bildirmesi için iflas müdürlüğünce alacaklılara ilanın yapıldığı tarihten itibaren başlayacağını, İİK'nın 219/4. maddesindeki prosedüre ve süreye uygun davalı tarafından başvuruda bulunduğuna ve ilan tarihinden itibaren 1 aylık sürede nakit blokajda bulunan mevduattaki paranın üzerindeki rüçhaniyeti yitirmemek için iflas müdürlüğüne parayı süresi içerisinde tevdi etmesi gerektiği yönündeki kanuni zorunluluğu yerine getirdiğine dair dosyada açıklık bulunmadığını, ... nolu hesaptaki paraların iflas tarihindeki miktarının iflas masasına gireceği, masanın aktifine getirtilmesi gerekli para olduğu, ... Firmasının 03.07.2020 tarihinde iflas ettiğini, davalı bankanın iflas tarihinden sonra ayrıca 10.07.2020 tarihinde İİK’nu 200-201 maddeleri gereği de davalının iflas masasına karşı taktiri ve değerlendirmesinin mahkememize ait olduğunu, İİK. mad. 200/II-2 gereği masaya karşı takas mahsup hakkının da bulunmadığı ve kullanamayacağı tespit edildiğini, davalı bankanın İflas müdürlüğüne alacak kaydı başvuru dilekçesinde kaydını talep ettiği 1.460.677,74.TL’sı alacak miktarının iflas sıra cetvelinde iflas idaresinin kararı doğrultusunda ve kabul edilmesi halinde iflas sıra cetvelinde 4. Sırada kayıt ve kabulüne karar verilebileceğini, davaya konu edilmiş mevduat üzerindeki rüçhaniyet hakkını yitirmiş olan davalı bankanın dava konusu mevduattaki parayı iflas masası aktifine göndermesi gerektiğini, İİK’nu 184.madde gereği masaya girecek para olduğu ve ... nolu hesaptaki paraların iflas tarihindeki miktarının iflas masasına gireceğini, bankanın Müflis ... Mağazacılık Tekstil Ve Tic. Ltd.Şti’den olan alacağı ise iflas sıra cetvelinde "iflâs alacağı" olarak iflas idaresinin kararı ile kayıt edileceğini, tüm tespitler gibi iflas masasına girmesi gerekli olan ... nolu hesaptaki paranın, iflas tarihindeki (03.07.2020) bakiyesinin, mahkememiz tarafından tespit edilmesi halinde, tespit edilecek miktarın davalıdan alınıp davacıya verilmesi yönünde hüküm kurulup kurulamayacağının mahkememize ait olduğunu tespit etmiştir. Bilirkişiler Prof. Dr. ... , Doç. Dr. ... ve Prof. Dr. ... tarafından alınan 14/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Borçlu ... Tasfiye halinde Tekstil oyuncak Ltd. Şti.nin davalı ... Bankası AŞ nin kredi borçlusu olduğunu, 03/07/2020 tarihinde iflasına karar verildiğini, müflis şirketin davalı banka nezdinde bulunan ... , ... ve ... nolu hesaplarında biriken para, 10/07/2020 tarihinde kredi tahsilatı, mastercard tahsilatı ve dath hesabı kapama işlem açıklamaları ile davalı banka tarafından müflisin borçlarına mahsup edildiğini, davacı şirket, davalı bankanın yaptığı mahsup işlemine itiraz ettiğini, itirazları ve bankanın cevaplarının incelendiğini, dava dosyası, tarafların beyanları emsal gösterilen yargı kararları ve TBK, İİK ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümleri incelenip değerlendirildiğinde, davalı bankanın davacıya hesap kat ihtarnamesi göndererek alacağını müflisin mevduat hesabından elde ettiğini, masaya alacağını kaydettirdiğini, dolayısıyla takas beyanında bulunduğunu, hukuka aykırılık tespit edilmediğini tespit etmiştir. Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... talimat sayılı dosyasında, Bilirkişiler Av. ..., ... ve Prof. Dr. ... 'dan alınan 22/.../2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; 03.07.2020 tarihinde iflasına karar verilen ... Mağazacılık Tekstil Ve Tic Ltd. Şti’nin davalı banka ile müşterisi olan firma arasındaki genel kredi sözleşmeleri ile firmaya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ... nolu müflis banka hesabında, banka tarafından takas/mahsuba konu edilmiş bakiyesinin 03.07.2020 -10.07.2020 tarihleri arası miktarının 304.771,68 TL olduğu, takas/mahsuba konu edilen bu tutarın üye işyeri POS işlemlerinin bloke çözme işlemleri sonucu hesaba yatan tutar olduğunu, davalı bankanın dosyada mevcut 04.....2020 havale tarihli alacak kaydı başvuru dilekçesinde İİK’nu 219/4.maddesi prosedürünü yerine getirmediğini, dava konusu ... nolu hesapta bulunan ve bilirkişi marifeti ile tespiti istenen mevduat bakiyesini Adana 1.İcra Müdürlüğü’nün 2020/... İflas sayılı dosyasına tahsilat makbuzu ile tevdii etmemiş olduğunun tespit edildiğini, davalı bankanın ... nolu hesapta bulunan para üzerindeki genel kredi sözleşmeleri ile mevduat rehnine bağladığı rehin hakkını ve rüçhaniyetini yitirip yitirmediğinin taktir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğunu, davalı banka alacağının rüçhaniyetinin (rehin) bulunup bulunmaması ile takas mahsup hakkının ayrı olduğunun tespit edildiğini, 14/10/2022 tarihli Prof Dr. ... , Prof Dr. ... ve Doç. Dr ... imzalı bilirkişi raporundaki tespitlerin davalı yönünden hüküm kurulup kurulamayacağının taktir ve değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olacağını, dava dosyasına kazandırılan yeni bilgi ve belgeler ve hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, davalı banka alacağının iflas tarihinden önce muaccel olması, davalı bankanın iflas alacaklısı olması, davalı banka kesinti işlemini iflasın açılmasından sonra yapmışsa da alacağın iflasın açılma tarihinden önce doğduğunu, kredi sözleşmesi 15.....2013 tarihinde imzalandığı, hesap kat ihtarnamesinin 01.2.2019 tarihli olduğu tespit edilmiş olmakla taktiri ve değerlendirmesinin Mahkemeye ait olmak üzere İİK’nu 200.madde gereğince davalı bankanın mevduat hesabına POS bloke çözme işlemleri sonucu yatan paraları müflis firma risklerine takas/mahsup etme hakkına sahip olduğunu ilk rapordan aksine tespit edildiğini belirtmişlerdir. Bilirkişiler Prof. Dr. ... , Doç. Dr. ... ve Prof. Dr. ... tarafından alınan 12/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda takas ve mahsup işlemine ilişkin bazı değerlendirmelerin yapıldığını, davacı vekilinin rapordaki değerlendirmelernie itiraz ettiğini ve İİK'nın 184. hükmüne işaretle davalı bankanın takas mahsup hakkının olmadığını ileri sürdüğünü, itirazlar ve İİKnun 184 hükmünün davaya konu olayda uygulanması hususunda hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu, davacı vekilini talebi doğrultusunda davacı şirketin hesaplarında bulunan ve banka tarafından rehinli olan takas edilen alacağa ilişkin hesap hareketlerinin incelenmesini istediklerini, ancak kök rapordan sonra tarafların rapora itiraz etmiş iselerde takas-mahsup işlemini gösterir hesap özetlerini dosyaya sunulmadığını, bu yönde tespit ve değerlendirme yapılamadığını belirtmişlerdir. Somut olayda hukuki mesele, davacı müflis şirketin iflas tarihinden önce muaccel hale gelmiş kredi borcu nedeniyle banka hesabında bulunan tutarın iflas kararı neticesinde İİK 184. maddesine göre iflas masasına mı aktarılması gerektiği, yoksa banka hesabının bulunduğu ve iflastan önce muaccel hale gelmiş kredi borcu nedeniyle hesapta bulunan tutarın alacaklı banka tarafından mahsup edilip edilemeyeceğine ilişkindir. 2004 sayılı İİK'nın İflas Masası başlıklı 184. Maddesinde "İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer." şeklinde düzenlendiği; aynı kanunun Takas başlıklı 200. maddesinde ise "Alacaklı alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebilir. Aşağıdaki hallerde takas yapılamaz.1-Müflisin borçlusu iflas açıldıktan sonra müflisin alacaklısı olursa;2-Müflisin alacaklısı iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olursa" şeklinde düzenlemenin yapıldığı; böylelikle somut olayda çözümlenmesi gereken hususun davalı bankanın kredi alacağının iflas tarihinden önce mi sonra mı muaccel hale geldiğinin tespiti önem taşımaktadır. Mahkememizce anılan hususta davacının davalı banka nezdinde banka hesap hareketleri ile taraflar arasında iflas tarihi öncesi akdolunmuş genel kredi sözleşmelerine istinaden kullandırılan kredi ürünleri dosyaya celp olunmuştur.Her ne kadar 03.07.2020 tarihinde iflasına karar verilen davacı tasfiye halinde ... Mağazacılık Tekstil ve Tic. Ltd. Şti.’nin davalı banka ile müşterisi olan firma arasındaki genel kredi sözleşmeleri ile firmaya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ... no'lu müflis banka hesabında, banka tarafından takas/mahsuba konu edilmiş bakiyesinin aslında iflas masasına aktarılması gerektiği, çünkü iflas ile birlikte müflis tüm hak, alacak ve borçlarının iflas masasına intikal etmesi gerektiği, bu nedenle davacı bankaca kredi borcuna istinaden takas/mahsuba konu edilen müflisin banka hesabındaki tutarın iflas masasına iadesi talepli dava açılmış ise de;Mahkememizce hükme esas alınan 14/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu ve 12/12/2023 tarihli ek raporlarında da belirtildiği üzere; iflasına karar verilen davacı tasfiye halinde ... Mağazacılık Tekstil ve Tic Ltd. Şti. ile davalı banka arasında iflas kararı öncesi akdolunan genel kredi sözleşmeleri nedeniyile davacıya kullandırılan krediler dolayısı ile banka nezdinde iflas tarihinden önce açılmış ... no'lu davacının banka hesabında, banka tarafından takas/mahsuba konu edilmiş bakiyesinin 03.07.2020-10.07.2020 tarihleri arası miktarının 304.771,68 TL olduğu, takas/mahsuba konu edilen bu tutarın üye işyeri POS işlemlerinin bloke çözme işlemleri sonucu hesaba yatan tutar olduğu, davalı bankanın dosyada mevcut 04.....2020 havale tarihli alacak kaydı başvuru dilekçesinde İİK’nın 219/4.maddesi prosedürünü yerine getirmediği, dava konusu ... no'lu hesapta bulunan ve bilirkişi marifeti ile tespit olunan mevduat bakiyesinin Adana 1.İcra Müdürlüğü’nün 2020/... İflas sayılı dosyasına tahsilat makbuzu ile tevdii etmemiş olduğunun görüldüğü, davalı bankanın ... no'lu hesapta bulunan para üzerindeki genel kredi sözleşmeleri ile mevduat rehnine bağladığı davalı banka alacağı yönünden kredi borcundan takas/mahsup hakkının bulunduğu; dava dosyasına kazandırılan bilgi, belgeler ve hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, davalı banka alacağının iflas tarihinden önce muaccel olması, davalı bankanın iflas alacaklısı olması, davalı banka kesinti işlemini iflasın açılmasından sonra yapmışsa da davalı bankanın davacıya hesap kat ihtarnamesi göndererek alacağını müflisin mevduat hesabından elde ettiği, dolayısıyla takas beyanında bulunduğu alacağın iflasın açılma tarihinden önce doğduğu, genel kredi sözleşmesi 15.....2013 tarihinde imzalandığı, hesap kat ihtarnamesinin ise iflas tarihi öncesi olan 01.02.2019 tarihli olduğu tespit edilmiş olmakla 2004 sayılı İİK’nın 200. maddesi gereğince davalı bankanın mevduat hesabına POS bloke çözme işlemleri sonucu yatan paraları alacağına takas/mahsup etme hakkına sahip olduğu; iflas tarihi öncesi muaccel hale gelmiş alacak nedeniyle davalı bankanın alacağı İİK'nın 184. maddesi gereğince iflas masasına aktarmayıp İİK'nın 200. maddesi gereğince takas/mahsup hakkını kullanabileceği, aksinin kabulünün ise alacaklının takas hakkını kanunda tanınan imkana rağmen tamamıyla ortadan kaldırmış olacağı anlaşılmış olup; davanın reddine dair aşağıda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL karar harcından, peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 256,82-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan AAÜT'ne göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-T.C. Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenmesine karar verilen 1.320,00 TL Arabuluculuk Ücretinin 6325 sayılı HUAK ' nın 18/A ve HUAK Yönetmeliğinin 25-26. Maddeleri gereğince, 6183 sayılı kanuna göre davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına, 6-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe veya zabıt katibine yapılacak beyanla Adana İstinaf Mahkemesi’nin ilgili dairesine gönderilmek üzere istinaf yolu açık olarak karar verildi. 08/02/2024Katip ... E-imza Hakim ...E-imza