bakırköy 5. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazasında ehliyetsiz sürücü nedeniyle sigorta şirketinin yaptığı ödemenin rücuan tahsili ve hasar değer kaybı ihtilafına ilişkin itirazın iptali davası.

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasında ehliyetsiz sürücü nedeniyle sigorta şirketinin yaptığı ödemenin rücuan tahsili ve hasar değer kaybı ihtilafına ilişkin itirazın iptali davası.

Özet: Davacı sigorta şirketi, davalıya ait aracın ehliyetsiz sürücüsü tarafından kırmızı ışık ihlali sonucu tam kusurlu olarak neden olunan trafik kazasında üçüncü şahsa ödenen maddi tazminatın, sigorta genel şartlarının sürücü belgesiz araç kullanımına ilişkin rücu hükmüne dayanarak davalıdan tahsilini talep etmektedir; davalı ise mükerrer ödeme iddiası ve araç değer kaybı talebinin aşırı olduğu gerekçesiyle davanın reddini savunmaktadır, uyuşmazlık rücu hakkı, kusur ve değer kaybı zararı ekseninde yoğunlaşmaktadır.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/840 Esas

KARAR NO : 2026/547

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 20/09/2024

KARAR TARİHİ : 02/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.12.2023 tarihinde, saat 19.42 sıralarında dava dışı sürücü ....., sevk ve idaresindeki ..... plaka sayılı motosiklet ile Çanakkale Caddesi'nden D100 istikametine kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen geçmeye çalışırken, Atalar Caddesi'nden Esentepe istikametine kendisine yeşil ışık yanarken seyir halinde olan ..... plaka sayılı araç ile çarpışmaları neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, İşbu kazanın meydana gelmesinde ..... plaka sayılı aracın sürücüsü ....., 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.47/1-b ve sair maddeleri uyarınca asli ve tam kusurlu addedilmiş olduğunu, Ayrıca kaza tarihi itibariyle Karayolları Trafik Yönetmeliği gereği sürücü ......'in sigortalı aracı kullanmak için gerekli sürücü belgesine sahip olmadığı tespit edilmiş olduğunu, Ancak tüm bu somut verilere ve kanunun sağladığı rücu imkanına karşılık davalı tarafından borcundan kurtulmak amacıyla kötüniyetli olarak borca itirazda bulunulmuş olduğunu, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... E. Sayılı icra takibinin ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizi ile takip tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizler ile birlikte devamına, alacağın faizi ile birlikte davalı / borçludan tahsiline, söz konusu alacağın likit olduğu dikkate alınarak, hükmolunacak borç miktarının %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı/borçludan tahsiline, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı/borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin işçisi olan kişi tarafından gerçekleştirilen haksız fiil sonucunda hem sigorta masrafları karşılamamış hem de davalı müvekkilinin zarara uğramış olduğunu, ancak davalı müvekkilinden 2 farklı şekilde mükerrer ödeme talep edilmiş, hem araç değer kaybı için hem de araç yapımından kaynaklanan alacaklar için ayrı ayrı talepte bulunulmuş olduğunu, bu talepler birlikte değerlendirildiğinde davalı müvekkilinin araç yapımından kaynaklanan tüm zararları davacı tarafa ödemiş olduğunu, ancak aracın yapım masraflarından daha fazla araç değer kaybı talep edilmesinin açıkça Tahkim Kurulu Kararlarına aykırı olduğunu ve işbu nedenle de itiraz etmiş olduklarını ve yine itirazlarını yenilediklerini, iki farklı şekilde talep edilen bu miktarların birbirinden fazla olması, araç yapımı için harcanan masrafın değer kaybından daha az olması nedenleri ile talep edilen miktarın hukuka ve hakkaniyete aykırı olması nedenleri ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 05/12/2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle davacı sigortalısı olan davalıya ait aracın sürücüsünün geçerli ehliyetnameye sahip olup olmaması nedeniyle dava dışı kişiye ödediği maddi tazminatı ZMSS 3.4. md. uyarınca davalıdan rücuan talep edip edemeyeceği, kusur ve değer kaybı zararına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre, araçta meydana gelen kaza neticesi 85.000,00 TL değer kaybı meydana gelmiş olduğu, davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından 70.180,24 TL değer kaybı zararının 14.05.2024 tarihinde ödenmiş olduğu, dava konusu 05.12.2023 tarihli trafik kazasında davalıya ait ..... plakalı motorsiklet sürücüsü ......’in ehliyetsiz olarak araç kullanması nedeniyle, KTK.’nun 95/2 ve ZMSS Trafik Sigortası Genel Şartlarının B/4-b maddeleri gereğince davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısına rücu etme hakkının bulunduğu tespit edilmiş olup alınan bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; asıl alacağın 70.180,24TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile alacağın rücuya ilişkin olması ve likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatının reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; davalının Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 70.180,24TL asıl alacak ve 3.310,97TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 73.491,21TL üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren talebi aşmamak kaydıyla değişen oranlarda yasal faiz uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,

2-İcra inkar tazminat talebinin reddine,

3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 5.020,18TL ilam harcından peşin alınan 887,59TL harcın mahsubu ile bakiye 4.132,59TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 2.080,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından sarf edilen 16.000,00TL bilirkişi ücreti, 332,50TL posta masrafı, 427,60TL başvuru harcı, 887,59TL peşin harç olmak üzere toplam 17.647,69TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2026

Katip.....

¸e-imzalıdır

Hakim .....

¸e-imzalıdır