Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin ticari satıştan kaynaklı alacak davasında TBK 89/I uyarınca yetki itirazını değerlendiren istinaf kararı.
Özet: Ticari alacak davasında, halı satıcısı davacının bayisi olan davalıdan ödenmemiş faturalar ve fiyat farkları için tahsilat talep etmesi üzerine, ilk derece mahkemesinin, davalının yetki itirazını haklı bularak (davalının yerleşim yeri esas alınarak, yazılı sözleşme ve ifa yeri belirtilmediği gerekçesiyle) kendisinin yetkisiz olduğuna karar vermesi karşısında, davacının bu karara itiraz ederek, para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilmesi gerektiğini ve davalının asıl itirazının faturalara değil, ödemeye yönelik olduğunu belirtip kararın kaldırılmasını talep ettiği istinaf başvurusu incelenmektedir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ..KARAR NO :..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI : ..DAVACI :..VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... - -...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : ..YAZIM TARİHİ :..Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:DAVA: Davacı .. Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın . ve . marka halıların toptan satış işini yaptığını, davalı firmanın müvekkili firmanın bayisi olduğunu, davalının müvekkilinden halı satın aldığını, .. tarihli . . yılı.. dönem bağlantı kampanyası kapsamında davalı firma ile .. tarihinde .. TL'lik halı bağlantısı yapıldığını, davalı firma yapmış olduğu bağlantı sayesinde listede belirtilen halı çeşitlerinden listedeki fiyatlar üzerinden . TL'lik ürünü aldığını, davalının daha sonra aldığı ürünlerin davaya konu faturadaki ürünlerin kampanya dışı ürünler olduğunu, bu ürünlerinin fiyatlarının .. tarihinde açıklanacak olan fiyat listesinden müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davalının daha sonra aldığı bu ürünlerin bedelini ödemediğini, müvekkili tarafından iki dönem arasındaki fiyat farkının hesaplanarak davalı firmaya fatura kesildiğini, davalının kesilen fiyat farkı faturasını ödemediğini, müvekkilinin borcun ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, davalının anlaşmaya uymayarak müvekkiline ödeme yapmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de olumlu bir sonuç alınamadığını, bu nedenle dava konusu edilen toplam . adet faturadan dolayı . davalıdan tahsiline, faturaların davalı tarafından ticari defterlerine işlendiği tarihten sonraki . günden başlamak üzere ticari avans faizi işletilmesine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerinin . . Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, davacı ile olan alış verişlerinde bütün borçlarının ödendiğini, davacının kötü niyetli olarak hareket ettiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin yerinde incelenmesini talep ettiklerini, davacının ticari faiz talebini kabul etmediklerini, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "İlk olarak davalı vekilinin yetkiye yönelik itirazının incelenmesine geçilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, itirazın yasadaki usule uygun şekilde, yani yetkili olan yer mahkemesini de belirterek yetki itirazında bulunulduğu görülmüştür. Nitekim davalı cevap dilekçesinde açıkça müvekkili şirketin faaliyet adresinin ..olduğunu ve yetkili mahkemelerin de.. . . olduğunu belirtmiştir. HMK'nın yetkiye ilişkin genel kuralı olan 6/1. maddesi hükmüne göre; ''Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." HMK'nın 10. maddesinde, sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Söz konusu hükümlerle birlikte dava dosyası birlikte incelendiğinde; huzurdaki davada davalının yerleşim yeri adresinin . . olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşmenin bulunmadığı, sözleşmenin ifa yerinin belirli olmadığı, taraflar arasında yetki sözleşmesinin de bulunmadığı, dolayısıyla davaya bakmaya genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemeleri olduğu, mahkememizin huzurdaki davayı görmekte yetkisiz olduğu görüldüğünden mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle yetkisizlik kararı karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; TBK 89/I'e göre para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, açılan davanın dayanağının müvekkilinin davalıya sattığı halılar nedeni ile ödenmeyen fatura bedelleri olduğunu, davalının faturalara bir itirazının olmadığını, taraflar arasında ticari ilişki olmadığı yönünde beyanlarının bulunmadığını, ödeme definde bulunduklarını, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 207'ye göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır. Taraflara arasındaki uyuşmazlık yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusundadır. Tarafların her ikisi de tacir olmasına karşın aralarında yapılmış yazılı bir yetki sözleşmesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla 6100 sayılı HMK m. 6 genel yetkili mahkeme olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi ve HMK m. 10 sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi yetkilidir. Davalının adresi .. olup m. 6'ya göre genel mahkeme olarak .. mahkemeleri yetkilidir. Sözleşmenin ifa yeri mahkemesi ise edimlerin ifa yerine göre belirlenecektir. Davacı sattığı malların bedelini talep ettiğinden davalıdan para borcunun ifasını talep etmektedir. Dolayısıyla yetkili mahkeme para borçlarının ifasını düzenleyen 6098 sayılı TBK m. 89 hükmüne göre belirlenecektir. TBK m. 89'a göre davacının bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olması taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin inkâr edilmemesine bağlıdır. Davalı taraf cevap dilekçesinde davacı ile aralarında süreklilik oluşturan ticari iş olduğunu, bütün ödemeleri yaptığını ve borcunun kalmadığını ileri sürmüştür. Dolayısıyla davalı, davacı ile arasında TBK m. 207 ve 209'a göre alım satım sözleşmesi ilişkisini tümden reddetmemekte, alım satım sözleşmesi ilişkisini kabul ederek TBK m. 131'e göre ödeme itirazında bulunmaktadır. Bu durumda taraflar arasında karşılıklı edimleri içeren TBK m. 207 ve 209'a göre alım satım sözleşmesinin kurulduğunun kabulü gerekir.6098 sayılı TBKm. 89'a göre borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Dava konusu alacak, alım satım sözleşmesinden kaynaklı bedelin yani para borcunun ödenmesine ilişkin olup bu durumda davaya konu alacağın alacaklı durumunda olan davacının yerleşim yerinde ifası gerekir. Bu nedenle davacının yerleşim yeri olan .. para borcunun ifa yeridir. Dolayısıyla 6100 sayılı HMK m. 10'a göre sözleşmenin ifası, yani alım satım bedelinin ifası davacının yerleşim yeri olan .. gerçekleşecektir. Bu nedenle .. Asliye Ticaret Mahkemesi de yetkili olup yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne ve kararının 6100 sayılı HMK m. 353/I-a-3'e göre kaldırılmasına karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Kararın kaldırılması nedenine göre davacı tarafın istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 2-...Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar ve .. tarihli kararının 6100 sayılı HMK m. 353/I-a-3'e göre KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin tamamlanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,4-Davacı tarafça yatırılan peşin harcın yerel mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,5-İstinaf masraflarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına, 6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın HMK m. 353/1-a ve 362/1-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 01/07/2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Katip... ¸e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."