Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, kargoda kaybolduğu iddia edilen 450.000 TLlik çekin iptali davasını, davacının yetkili hamil sıfatı bulunmadığından aktif husumet yokluğu nedeniyle reddetti.
Özet: Bir şirket, makine alım satımı faaliyetleri kapsamında lehtar olduğu, keşidecisinin başka bir şirket olduğu ve kargoyla gönderim aşamasında kaybolduğunu iddia ettiği 450.000 TL bedelli bir çekin iptalini talep etmiştir; ancak mahkeme, çekin davacının eline ulaşmadan kargoda kaybolması nedeniyle davacının yetkili hamil sıfatına sahip olmadığına ve bu nedenle Türk Ticaret Kanunu uyarınca çek iptali davası açma konusunda aktif dava ehliyeti bulunmadığına hükmederek davanın reddine karar vermiştir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/441 EsasKARAR NO : 2026/543DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 23/03/2026KARAR TARİHİ : 22/05/2026KARARINYAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin makine alım ve satım ile uğraşmakta olduğunu, .... bank .... Şubesi Manisa TR ... Iban numaralı, ... seri nolu, 11/07/2026 keşide tarihli, 450.000 TL (Dört Yüz Elli Bin Türk Lirası) bedelli çekin keşideci .... Oluklu Mukavva Kutu Ambalaj Taah. İn. Taşımacılık tarafından müvekkili emrine düzenlendiğini ve müvekkilinin lehtar konumunda olduğunu, çekin ... Oluklu şirketi tarafından kargo ile müvekkili şirkete teslim edilmek sureti ile gönderimin yapıldığını, müvekkili şirket tarafından kargonun ... tarafından teslim alındığını, paketi açtığında çekin içinde olmadığını hatta paketin yanından poşetin yırtılmış olduğunu fark ettiklerini, kargo tarafından müvekkilinin rızası olmaksızın çekin teslim edilemediğini, .... Oluklu'nun yetkilisi ...'ın Merkez (Osb) J. Krk K.lığı/MANİSA'da işbu eylemin gerçekleşmesi nedeniyle kargo firmasından şikayetçi olduğunu, ... Oluklu tarafından henüz şikayetçi olunmadan firma ...Yönetim Şirketleri tarafından aranarak çekte 6 tane daha cironun bulunduğu ve çekin parasının alınmasının istendiğinin beyan edildiğini, çekte belirtilen bedelin tahsilatının mümkün olmadığını, davanın kabulü ile keşidecisinin ... Oluklu Mukavva Kutu Ambalaj Taah. İn. Taşımacılık olan ... Reklam Ürünleri Baskı ve Teknik Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlenen ... bank ... Şubesi Manisa Tr ... Iban numaralı, .... seri nolu, 11/07/2026 keşide tarihli, 450.000 TL (Dört Yüz Elli Bin Türk Lirası) bedelli çek üzerine ödeme yasağı konulmasına ve dava konusu işbu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. 6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır. TTK'nun 818/1-c madde ve bendi yollamasıyla aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çek'in kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için 757. vd. maddeleri uyarınca, iptalini isteme hakkı sadece hamiline aittir. Davacı taraf dava dilekçesinde davaya konu çekin kendilerine gönderilme aşamasında daha eline ulaşmadan kargoda kaybolduğunu, bu sebeple çekin iptalinin istendiği anlaşılmıştır.Görüldüğü gibi davaya konu çek davacının eline daha ulaşmadan kargoda kaybolmuştur; davacının çek daha eline ulaşmadan kaybolduğundan bahisle çek iptalini talep ettiğinden davacının yetkili hamil olmadığından zayi nedeni ile çekin iptalini isteme hakkı bulunmamaktadır(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2025/1681 Esas, 2025/2200 Karar sayılı kararı). Belirtilen gerekçe ile davacının yetkili hamil olmaması nedeni ile aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Dosyaya yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iade edilmesine,Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/05/2026Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır