Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, kayıp çekten kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasında, davalı eksikliği nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ilk derece mahkeme kararının istinaf incelemesi.
Özet: Davacı şirket, kargoda kaybolduğu iddia edilen bir çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, çekin takibe konulmaması ve ödenmesi halinde bedelinin istirdadı talepleriyle açtığı davada, yerel mahkemenin davalıların kimlik ve adres bilgilerinin süresi içinde bildirilmemesi gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına hükmetmesine itiraz ederek, mahkemenin davalıları belirlemek için müzekkere yazması gerekirken şekilci bir yaklaşımla usul ekonomisine aykırı davrandığını ve bu kararın haksız olduğunu ileri sürmektedir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .. KARAR NO : ..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KAHRAMANMARAŞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI : ..DAVACI :.. VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : ..YAZIM TARİHİ : ..Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:DAVA : Davacı vekili; müvekkili şirketin, . .. Sanayi ve Ticaret A.Ş adlı şirketten satın aldığı mallardan dolayı ödemeyi çekle yapmayı teklif ettiğini, teklifi kabul görünce de . . . Bankası A.Ş Kahramanmaraş Şubesine ait .. seri nolu, ..keşide tarihli, .-TL bedelli çeki tanzim ettiğini, müvekkili keşideci firmanın işbu çeki . . ile lehtar firma olan . . Ürünler Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye gönderdiğini, muhatap firma tarafından kargonun teslim alındığını, ancak içinden çekin çıkmadığı yönünde karşı firma yetkilileri tarafından bilgilendirildiğini, konuyla ilgili .. soruşturma nolu dosyasının açıldığını, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüyle işbu davada verilecek karar kesinleşinceye kadar tedbiren keşidecisi müvekkili firma, lehtarı.. Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan; . . . Bankası A.Ş. . Şubesine ait .. çek seri nolu, .. TL tutarlı çekin teminatlı veya teminatsız ya da çek bedeli tutarı mahkemeye depo etmek süretiyle icra takibine konulmamasına, konulmuşsa alacaklıya ödenmemesi ve icra veznesinde muhafazasına ve banka tarafından ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, davalı/davalılar aleyhine açtıkları menfi tespit davasının kabulü ile dava konusu çek bakımından davacının borçsuzluğunun tespitine, çek bedeli ödenmek zorunda kaldığı takdirde ise istirdatına haksız olan davalının/davalıların asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesi hususunda haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. YEREL MAHKEME KARARI : Mahkemece, .. Hukuk Dairesi ... Nolu ilamında; ‘’Davacının davalıların kimlik ve adres bilgilerinin bildirilmesine ilişkin ara kararını yerine getirmeyerek dava dilekçesindeki eksikliği gidermemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir.’’ şeklinde karar verdiği, açıklanan nedenlerle, verilen kesin süre içerisinde davalı taraf gösterilmediğinden HMK'nın 119/1 – b ile 119/2 maddeleri uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili, ilk derece mahkemesinin gerekçesinin aksine davalı tarafın gösterildiğini, davanın hasımsız olarak açılmadığını, davalıların çeki tahsil eden/ edecek kişiler olduğunu, iddia olunanın aksine mahkemenin muhtırayı .. tarihinde verdiğini, taraflarınca kesin süre bitmeden .. tarihinde .. tarihinde süre bitmektedir) beyan ve talepte bulunulduğunu, buna rağmen mahkemenin istinaf konusu işbu kararı vermiş olup davanın açılmamış sayılması kararının haksız ve hatalı olduğunu, mahkemenin, HMK 31 uyarınca usulün doğru yürütülmesini sağlamak için, dilekçede yer alan bilgilerden . . . . Merkezine müzekkere yazarak davalıyı belirlemesi gerekirken, şekilci davranarak davayı esastan incelememiş olmasının usul ekonomisine ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca hukuki himaye isteyen müvekkilinin de zor durumda ve çaresiz bırakıldığını, HMK m. 119/1-b'de davalının adı/soyadı ve adresinin dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurlardan sayılsa da, eldeki davada davacı yanın, çekin haksız olarak tahsil edildiğini öğrendikten sonra davalarının istirdat davası olarak sürdüreceklerini de açıkça beyan ettiklerini, dolayısıyla .. müzekkere yazsaydı cevabi yazıyla eksiklik tamamlanacağını, hasımın açıkça belirli hale gelmiş olacağını, usul ekonomisi ilkesinin yok sayıldığını, rücu talepleri hakkında olumsuz ya da olumlu bir karar verilmediğini, değerlendirilmeden karar verildiğini, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur. İNCELEME VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan, takipten önce açılan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir... Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Karar sayılı ilamıyla davanın reddine karar verilmiştir.İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, HMK'nın 119. maddesi uyarınca davalı kimlik bilgileri ve adresinin verilen kesin sürede ve sonrasında bildirilmediği, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,5-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 08.07.2026...Başkan ... ¸e-imzalıdır ...Üye ... ¸e-imzalıdır ...Üye ... ¸e-imzalıdır ...Katip ... ¸e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."