Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, yetkisiz kiraya verenin hileli kira sözleşmesiyle düzenlettiği senetlerin menfi tespitini talep eden ticari davanın gerekçeli kararı.
Özet: Davacı tarafın, davalının gerçek malik olmadığı bir taşınmazı kiralaması ve bu duruma istinaden düzenlenen senetlerden kaynaklanan icra takibiyle dolandırıldığı iddiasıyla açtığı menfi tespit davasında, kira sözleşmesinin geçersizliği ve senetlerin hileye dayanması nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı talepleri ele alınırken, uyuşmazlığın kira ilişkisinden mi yoksa kambiyo senetlerinden mi kaynaklandığı konusunda yaşanan görev uyuşmazlığı nedeniyle dosya iki ayrı mahkeme arasında gidip gelmiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/826 EsasKARAR NO : 2025/728DAVA : Menfi Tespit (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 21/05/2025KARAR TARİHİ : 05/11/2025KARAR YAZMA TARİHİ : 06/11/2025Mahkememize,... Mahkemesinin 03/10/2025 tarihli ... sayılı dosyasından verilen görevsizlik kararı üzerine gelen dosyanın yapılan öninceleme sonucu dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davacılar vekilinin ... Mahkemesine sunduğu 21.05.2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ün ... yetkilisi olup alt yapı işleriyle uğraşan basiretli iş insanı olduğunu, 25/04/2025 tarihli, ... parsel numara yapı kayıt belgeli taşınmazı, ekte yer alan kira sözleşmesi ile davalı ...'den kiraladığını, işbu kira sözleşmesine istinaden müvekkili ile davalı arasında 24/04/2025 tarihinde 12 adet senet düzenlendiğini, bu senetlerden icra takibine konu olan 120.000,00-TL'nin müvekkilinin kira bedeli, depozito ve emlakçı komisyonu olduğunu, kalan 11 adet senet 40.000,00-TL bedelinde olup her ayın kira bedeli olacak şekilde aylara bölündüğünü, müvekkili hakkında davalı tarafından ... esas sayılı dosyası ile 120.000,00-TL'lik bahse konu kambiyo senedi takibe koyularak müvekkiline ödeme emri gönderildiğini, müvekkilinin kira sözleşmesine istinaden söz konusu taşınmazda temizlik ve düzenleme çalışmaları yapmak için kepçe ile bahse konu araziyi düzleştirme faaliyetine giriştiğini bu esnada zabıta ekiplerinin olay yerine intikal ederek kira sözleşmesinin yetkili olmayan bir kişiyle yapıldığı, taşınmaz malikinin kira sözleşmesindeki kiraya veren taraf olmadığını belirterek çalışmaları durdurduğunu, davalı ...'in taşınmaz üzerinde hiçbir tasarruf hakkı bulunmamasına rağmen, taşınmazı müvekkili dahil olmak üzere birden fazla kişiye kiraladığını ve müvekkilinin bu olay vasıtasıyla dolandırıldığını anladığını, davalının dolandırıcılık mahiyetindeki eylemleri nedeniyle hakkında ...'na suç duyurusunda bulunulduğunu, bononun altında yatan temel ilişkinin hile ve kötü niyete dayalı olduğunu, sebepsiz zenginleşme teşkil eden senetler olduğunu, kira sözleşmesinin geçersiz olup müvekkilinin herhangi bir kira ilişkisine girmediğinden, icra takibindeki borcun doğmadığının menfii tespitinin gerekmekte olduğundan, müvekkilinin borcunun bulunmadığını, davalının kötüniyeti dikkate alınarak takip konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminata hükmedilmesini, davanın kabulü ile, öncelikle olayın vehameti haklılıklarının açık ve tartışmasız olması nedeniyle ihtiyati tedbir taleplerinin teminatsız olarak kabulüne, müvekkilinin, ...Esas sayılı dosyasında senede bağlı 120.000,00-TL asıl alacak ve tüm ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, bu tazminata icra dosyasının takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.... Mahkemesinin 21/05/2025 tarihli... sayılı tensip ile verdiği GÖREVSİZLİK kararında; " ... 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Somut olayda, taraflar arasında taşınmaz kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu taşınmaz kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 21/05/2025 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile dosyanın görevli Sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine," karar verildiği tespit edilmiştir.Görevsizlik kararı sonrası dosya mahkemesine gönderilen ... Mahkemesinin 03/10/2025 tarihli ... sayılı tensip ile verdiği GÖREVSİZLİK kararında; "... Davacının dava dilekçesinin incelenmesinde, ... Esas sayılı dosyasında yapılan takibe konu bonoların kira sözleşmesine dayanmadığını, kira sözleşmesinin geçersiz olduğunun belirtildiğini, bu haliye kambiyo senetlerinden kaynaklı yapılan takibe ilişkin açılmış olan menfi tespit davasında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu görülmekle, davanın usul yönünden reddi ile dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," şeklinde karar verilmesi üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.Her iki mahkemede dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmiş olduğundan davalı taraf dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden, davalı tarafın cevap dilekçesi bulunmamaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Dava, kira sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davasına ilişkindir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Dava dilekçesine ekli 25/04/2025 kira başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile ...parsel sayılı ARSA olarak kiralanan taşınmazı davacının kiracı olarak kiraladığı, akdedilen kira sözleşmesinde 12 ay olarak 25/04/2205- 25/04/2026 tarihleri arasındaki 1 aylık dönem için kira bedelinin aylık 40.000,00.TL olarak kararlaştırıldığı, hususi şartlarda kiraların SENET KARŞILIĞI alınacağının belirtildiği ayrıca dava dilekçesinde belirtildiği üzere, işbu kira sözleşmesine istinaden davacı ile davalı arasında 24/04/2025 tarihinde 12 adet senet düzenlendiği, bu senetlerden icra takibine konu olan 120.000,00-TL'nin davacının kira bedeli, depozito ve emlakçı komisyonu olduğunu, kalan 11 adet senettin ise 40.000,00-TL bedelinde olup her ayın kira bedeli olacak şekilde aylara bölündüğünü, davacı hakkında davalı tarafından ... Esas sayılı dosyası ile 120.000,00-TL'lik bahse konu kambiyo senedi takibe koyularak davacıya ödeme emri gönderilmesi nedeniyle, ... Esas sayılı dosyasında senede bağlı 120.000,00-TL asıl alacak ve tüm ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 4. Maddesinde Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler sayılmış olup, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür. Her ne kadar, ...Mahkemesinin 03/10/2025 tarihli ... sayılı görevsizlik kararında, menfi tespit davasına konu ... Esas sayılı dosyasında yapılan takibe konu bonoların kira sözleşmesine dayanmadığını, kira sözleşmesinin geçersiz olduğunun belirtildiğini, bu haliye kambiyo senetlerinden kaynaklı yapılan takibe ilişkin açılmış olan menfi tespit davasında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı vermişse de, kira sözleşmesinin geçersiz olduğunu davacı taraf iddia etmiş olup kira sözleşmesinde kiraya veren davalı ..., malik olmadan, taşınmazın maliki/ hissedarları adına kiraya vereceğinden, bu hususlar sulh hukuk mahkemesi taraından araştırılmadan, davalı tarafa cevap/ savunma hakkı verilmeden, tek taraflı olarak davacının beyanına göre kira sözleşmesinin geçersiz olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği tespit edilmiş olup bu kapsamda, dava dilekçesi ile ekindeki kira sözleşmesi ile menfi tespit davasına konu ... Esas sayılı icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde, icra takibine konu olan 120.000,00-TL'nin bononun davacı tarafça kira bedeli, depozito ve emlakçı komisyonu olarak kira sözleşmesi gereği düzenlendiği belirtilmesi nedeniyle, geçerli bir kira sözleşmesinin mevcut olup olmadığının öncelikle sulh hukuk mahkemesi tarafından deliller toplandıktan sonra görev husununun bu kapsamda değerlendirmesi gerektiğinden, buna göre yukarıda belirtilen nedenlere göre kira sözleşmesine dayalı menfi tespit davasında mahkememiz görevli olmadığından, ... Mahkemesi görevli olduğu anlaşıldığından, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince, davanın görev yönünden ve usulden reddine, dosyanın görevli ...Mahkemesine gönderilmesine yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Bu davaya bakmakla mahkememizin görevsiz olduğundan, ... Mahkemesi görevli olduğu anlaşıldığından, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince, davanın GÖREV YÖNÜNDEN ve USULDEN REDDİNE, 2-) Karar kesinleştikten sonra 2 haftalık kesin süre içinde müracaat halinde dosyanın görevli ... HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-) HMK.nun 21.maddesine göre, kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde veya süresinde istinaf kanun yoluna müracaat halinde, davada kesinlişmiş iki görevsizlik kararı olacağından ÖNCELİKLE MERCİ TAYİNİ İÇİN DOSYANIN ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,4-) Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,5-)Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede dikkate alınmasına,6-) Dosyadaki mevcut gider avansının dosyanın tevzi olunduğu mahkeme dosya hesabına aktarılmasına7-)HMK.nun 20.maddesi uyarınca, taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleşme tarihinden, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi karanının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekmekte olup, aksi taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği ve re'sen ek karar yazılması cihetine gidileceğine, Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK.nun 345 madde uyarınca gerekçeli kararın tebliğinedn itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf kanunyolu açık olmak üzere karar verildi. 05/11/2025Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır. ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸