Kambiyo senetlerindeki şirket yetkilisine ait olduğu iddia edilen imza inkarı ve bilirkişi raporlarıyla desteklenen icra takiplerine karşı açılan menfi tespit davasında borçlu olunmadığının tespiti talebi.
Özet: Davacı şirket, kendi yetkilisine ait olmadığını ileri sürdüğü kambiyo senetlerine dayalı olarak aleyhine başlatılan icra takiplerinde borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; bir takipte imza itirazı icra hukuk mahkemesince kabul edilerek imzanın şirket yetkilisine ait olmadığına hükmedilmişken, diğer bir takipte süresinde itiraz edilmediği gerekçesiyle reddedilen imzaların aidiyeti hakkında ise, basit ve taklidi kolay olduğu için aidiyeti tespit edilemeyen ciro imzaları ile davacı şirket yetkilisine ait olmadığı belirlenen borçlu imzalarına ilişkin bilirkişi raporları sunarak, icra takibinin ihtiyati tedbirle durdurulmasını ve davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiş, davalı ise davanın reddi ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2025/144 EsasKARAR NO : 2026/353DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 13/06/2017KARAR TARİHİ : 16/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;Davalı tarafından müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 21.521,15 TL takip başlangıç tutarlı ve ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 66.788,42 TL başlangıç tutarlı icra takipleri başlatıldığını, icra takiplerine konu edilen senetlerde yer alan imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, ... 32. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasından başlatılan takibe süresi içerisinde imza itirazında bulunulduğunu ve ... 14. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla takibe konu senetteki imzanın müvekkili şirketin yetkilisine ait olmadığına hükmedildiğini, ... 19. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın süresinde olmadığı nedeniyle reddedildiğini, müvekkilinin itiraz sürecinde icra dosyasına ve davalıya bir kısım ödemelerde bulunduğunu, icra dosyasına yatırılan teminat tutarının dava davalıya ödendiğini, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ödemeler yapmak zorunda kaldığını, teminat yatırdığını, yapılan hacizlerin ve müvekkili şirketin çalıştığı 3.şahıslara gönderilen haciz ihbarnameleri neticesinde ticari anlamda zor anlama düştüğünü belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin söz konusu senetlerin borçlusu olmadığının tespitini, ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının icra dosyasına konu senetlerin sıralı senet olmaları ve senetteki imzanın müvekkilini şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edildiğinden tedbiren durdurulmasını, davalının kötü niyetli olmasından dolayı % 20 tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;... 32. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasıyla davacı şirket ile birlikte dava dışı ...,... Şti. aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibine girişildiğini, davacı şirket tarafından anılan takibe karşı ... 14. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla imza inkarında bulunulduğunu, ... 19. icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla davacı şirket ile birlikte dava dışı ...,... ve ... Ltd. Şti. aleyhine kambiyo senetlerine mahkuk icra takibine girişildiğini, davacı tarafından imza inkarında bulunulduğunu, yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verildiğini, kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, davaya konu icra dosyasına dayanak kambiyo senetlerindeki davacı şirkete atfen atılmış ciranta imzaların davacı şirketin yetkililerine ait olup olmadığı hususunda henüz bir inceleme yapılmadığını, davacının davasında talep ettiği istirdat talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, davacı tarafça kötü niyet tazminat talebinde bulunulduğunu ancak müvekkilinin icra takibini başlatmakta herhangi bir kötü niyetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini, takip konusu alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.Mahkememizin verilen ... Esas sayılı dosyasında alınan 30/06/2022 tarihli ATK raporuna göre;"...İnceleme konusu senetlerin arka yüzlerinde " ... LTD. ŞTİ. " kaşe izleri üzerinde atılı majiskül " ... " harfinden ibaret 2. ciro imzalarının, teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği hususlarını bildirir KANAAT RAPORU olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.Mahkememizin verilen 2017/549 Esas sayılı dosyasında Bilirkişi tarafından düzenlenen 09/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...İnceleme konusu, arkaları cirolu 3 adet senet üzerinde bulunan borçlu imzalar ile, davacı ..../a ait imzalarına kıyasla; İmzada hatların yapılış teşkili, İmza konstrüksiyon teşkil yapısı, İmzada karakteristik özellikler, İmzada bukle yapım özellikleri, İmzada hız, İmzada konum, ritm, İmzada iç bukle dönüş şekilleri, Alışkanlıklar, ortak uyum ve benzerlikler sağlanamadığından, arkaları cirolu 3 adet senet üzerinde bulunan borçlu imzaların, davacı ...'ın eli örünü olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.Mahkememizin verilen 2017/549 Esas sayılı dosyasında Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre;"...İnceleme konusu 01.01.2015 düzenleme tarihli, 30.04.2015 ödeme tarihli, 31.05.2015 ödeme tarihli, 30.06.2015 ödeme tarihli, alacaklısı “...”, borçlusu “... Ltd. Şti.” olan bedeli malen karşılanmış anlaşmazlık halinde .... Mahkemelerinin yetkisi kabul edilmiş 21.500 TL meblağlı 3 adet senet arka yüzde ... kaşesi üzerinde yer alan imza ile Davacı şirket yetkilileri ... ve ...'a ait medarı tatbik- örnek imzaların göstermiş oldukları işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik vegrafometrik özellikleri bakımından DOSYADA MEVCUT MUKAYESE BELGELERİNE KIYASEN FARKLI YAPI ve GÖRÜNÜMDE imza olmaları nedeniyle 21.500 TL meblağlı 3 adet senet arka yüzde ...kaşesi üzerinde yer al: imzanın davacı şirket yetkilileri ... ve ...'ın ELİ MAHSULÜ OLMADIĞI, Diğer bir ifadeyle 21.500 TL meblağlı 3 adet senet arka yüzde ...kaşesi üzerinde yer alan imzanın davacı şirket yetkilileri ... ve ... tarafından imzalanmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.Mahkememizden verilen 11/04/2023 tarih ve ... Esas... sayılı kararı ile; "...Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı aleyhine ... 19. Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyası ve ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas...) sayılı dosyası ile dava konusu senetlerle kambiyo takibi yapıldığı, davacının her iki icra dosyasının takip talebi toplamı üzerinden harca esas değeri belirterek menfi tespit ve istirdat istemli olarak somut davayı açtığı, alınan bilirkişi heyet raporuna göre ... 19. Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyasından takibe konu senetler üzerinde imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas...) sayılı dosyasından takibe konu senet bakımından ise ... 14.İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği ve imzaya itirazın kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, kararın 24.05.2018 tarihli Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ile onandığı, senet üzerindeki imza ile davacı şirket yetkililerinin imzaları arasında gözle görülür şekilde farklılıklar da olduğu dikkate alındığında dava ve icra takiplerine konu senetler üzerindeki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, dolayısıyla davacının bu senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığı, icra takibi nedeniyle ödediği toplam 54.900,00 TL''yi talep hakkının olduğu değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının davasının kabulü ile ... 19. Müdürlüğünün ...Esas (eski Esas ....) sayılı dosyasından ve ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas...) sayılı dosyasından takibe konu edilen senetlerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyaları için davacı tarafından yapılan toplam 54.900,00 TL ödemenin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine..." kararı verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu bu nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ...esas ve ...karar numaralı ilamıyla; "...Dava, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesince, alınan bilirkişi heyet raporuna göre ... 19. Müdürlüğünün ...E.sayılı dosyasından takibe konu senetler üzerinde imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasından takibe konu senet bakımından ise ... 14.İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. ve... K. sayılı dosyasında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği ve imzaya itirazın kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından onandığı, senet üzerindeki imza ile davacı şirket yetkililerinin imzaları arasında gözle görülür şekilde farklılıklar da olduğu dikkate alındığında dava ve icra takiplerine konu senetler üzerindeki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Görüldüğü üzere ilk derece mahkemesince sadece ... 19. Müdürlüğünün...E.sayılı takip dayanağı 3 adet senet yönünden imza incelemesi yapılmış, kesinleşmiş icra hukuk mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E.takip dayanağı senet yönünden imza incelemesi yapılmamıştır. İcra mahkemesi dar yetkili mahkeme olup, burada yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemelerde kesin delil olarak kabul edilemez. (Emsal Yargıtay 19.HD'nin ... E-K.,Yargıtay 11.HD'nin ... E- ... K.sayılı kararları) Bu nedenle ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E. takip dayanağı senet yönünden imza incelemesi yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.İlk derece mahkemesince, 09/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda ciranta olan davacı şirket yerine keşideci imzası ile davacı şirket yetkilisi ... imzası karşılaştırdığından hükümde değerlendirmeye alınmadığı belirtilmiştir. 30/06/2022 tarihli ATK raporunda ise, inceleme konusu senetlerin arka yüzlerinde davacışirket kaşe izleri üzerinde atılı "..." harfinden ibaret 2. ciro imzalarının, tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin tespit edilemediği belirtilmiştir. Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta 09/03/2020 tarihli bilirkişi raporu ile 30/06/2022 tarihli ATK raporuna itibar edilmesi mümkün değildir.İlk derece mahkemesince alınan 13/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, ... 19. Müdürlüğünün ... E.sayılı takip dayanağı, 21.500 TL meblağlı 3 adet senedin arka yüzde davacı şirket kaşesi üzerinde yer alan imzanın, davacı şirket yetkilileri... ve ... tarafından imzalanmadığı belirtilmiştir. Ancak söz konusu raporda, davacı şirket yetkilisi ... yönünden yapılan imza incelemesinin, mukayese belge olarak sadece 02/12/2019 tarihli istiktap tutanağı esas alınarak imza incelemesi yapıldığı, davaya konu senetlerin düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın yeterli emsal imza toplanmadan hazırlandığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın çözümü için, resmi kurumlardan davaya konu bonoların düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın, davacı davacı şirket yetkilileri...ve ...'ın imzasının bulunduğu yeteri kadar mukayeseye esas imza toplandıktan sonra, davaya konu ... 19. Müdürlüğünün ... E.sayılı ve ... 32. İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı takip dayanağı bonolar yönünden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine; kaldırma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2-... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 11/04/2023 gün ve ...E-...K.sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE..." kararı verildiği bu nedenle Mahkememizin 2025/144 Esas sayılı dosyasına kaydı yapıldığı görüldü.Bilirkişi tarafından düzenlenen 06/04/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...Dava konusu 3 adet senet arkasındaki şüpheli ciro imzasıyla, davacı ...Tic.Şti. nin imza yetkilileri ... ve...'ın imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırma sonucunda şüpheli imzaların imzanın başlangıç ve bitiriliş çizgi ve hareketi, iç gövde büklümleri, harflerin ve gramaların şekil ve biçimlendirilişi, harflerin birbirine olan bağlantı ve orantıları, basınç ve kişisel baskı izleri, istif, akıcılık ve kalite unsurları ve tüm bunların oluşturduğu form ve ritm ile ritm/form dengesi özellikleri bakımından ... ve ...'ın eli ürünü olduğunu gösterebilecek hiçbir karakteristik benzerlik ihtiva etmediği, bu nedenle kendilerine ait olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı..... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (eski Esas ...) sayılı icra takip dosyası incelendi.... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (eski Esas...) sayılı icra takip dosyası incelendi.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibinden sonra açılan imza itirazına dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.Davacı tarafça ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas (eski Esas ...) sayılı ve ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (eski Esas ...) sayılı takip dayanağı bonolar yönünden borçlu olunmadığının tespiti ile yaptığı ödemelerin istirdadı talepli huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşıldı.Davalı tarafından ise davacının davasında talep ettiği istirdat talebinin hak düşürücü süreye uğradığı, tarafların icra takibini başlatmakta herhangi bir kötü niyetinin bulunmadığını savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşıldı.Dosya kapsamı ve toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davacı aleyhine ... 19. Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyası ve ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyası ile dava konusu senetlerle kambiyo takibi yapıldığı, davacının her iki icra dosyasının takip talebi toplamı üzerinden harca esas değeri belirterek menfi tespit ve istirdat istemli olarak huzurdaki davanın ikame edildiği, davacı şirket yetkilisi ...yönünden yapılan imza incelemesinin, mukayese belge olarak sadece 02/12/2019 tarihli istiktap tutanağı esas alınarak imza incelemesi yapıldığı, davaya konu senetlerin düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın yeterli emsal imza toplanması gereği ve bilirkişi heyeti tarafından kesinleşmiş mahkeme ilamı nedeniyle inceleme konusu yapılmayan ... 32. İcra Müdürlüğünün...E. takip dayanağı senet yönünden de imza incelemesi yapılması gereği ile istinaf ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılması ile kaldırma kararı doğrultusunda eksiklikler giderilerek mahkememiz kasasında bulunan tüm belge asılları ile birlikte imza incelemesi yapılarak, davaya konu belge asılları üzerinde bulunan imzanın davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığına ilişkin imza incelemesi yapılmak ve rapor alınmak üzere dosyanın grafolog bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi raporu ile imzaların ... ile ...'a ait olmadığının tespit edildiği, davaya konu senetler üzerinde senet düzenleme tarihi öncesi ve sonrası tarihli borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzaları taşıyan belge asıllarının mukayeseye esas alınması suretiyle imzanın kaligrafik ve karakteristik özelliklerinin ayrıntılı şekilde belirtiip değerlendirilerek bilirkişi tarafından rapor düzenlendiği, raporun denetime elverişli ve yeterli olduğu, iş bu rapor ile davacı tarafın imzaya ilişkin itirazının yerinde olduğu, “imzanın sahte olması” iddiasının senedin hükümsüzlüğüne yönelik olduğu, iyi niyetli olsa dahi her hamile karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı şirket yetkililerine ait olmayan imzanın yer aldığı senetler nedeniyle davacının sorumlu tutulamayacağı, davacının bu senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile ... 19. Müdürlüğü'nün ... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyasından ve ... 32. İcra Müdürlüğü'nün... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyasından takibe konu edilen senetlerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyaları için davacı tarafından yapılan toplam 54.900,00 TL ödemenin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminatının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davacının davasının KABULÜ İLE... 19. Müdürlüğü'nün ... Esas (eski Esas...) sayılı dosyasından ve ... 32. İcra Müdürlüğü'nün... Esas (eski Esas ...) sayılı dosyasından takibe konu edilen senetlerden dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİ ile icra dosyaları için davacı tarafından yapılan toplam 54.900,00 TL ödemenin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminatının reddine,Alınması gereken 3.750,21 TL harçtan peşin alınan 1.508,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.242,10 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ve 1.508,11 TL peşin harç toplamı olan 1.539,51 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 12.975,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Artan avansın karar kesinleştiğinde talep halinde ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin (e-duruşma vasıtası ile) yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/06/2026 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.