İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde, 6361 sayılı Kanundan kaynaklanan kayıp/çalıntı çekle ilgili kötü niyetli icra takibi sonucu ödenen paranın iadesi ve kötü niyet tazminatı talepli istirdat davası.
Özet: Davacı şirket, kargoda kaybolan/çalınan ve üzerinde sahte ciro bulunan bir çek nedeniyle, davalı faktoring şirketi tarafından kötü niyetle başlatılan icra takibi sonucu ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığı 190.000 TL ve ferilerinin iadesini, borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatını talep etmektedir; zira davacı, çekin kendilerinden rızaları dışında çıktığını ve davalının basiretli davranmayarak takibi kötü niyetle başlattığını savunurken, davalı faktoring şirketi ise çeki meşru bir faktoring sözleşmesi ve alacak temliki kapsamında aldığını iddia etmektedir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/180 EsasKARAR NO : 2026/354DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)DAVA TARİHİ : 18/03/2024KARAR TARİHİ : 16/06/2026Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin aleyhine davalılardan ... A.Ş. tarafından ... 9. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile ... seri numaralı 190.000-TL tutarlı çek için kambiyo senetlerine özgü, ihtiyati haciz kararına dayalı icra takip başlatıldığını, daha sonra söz konusu ihtiyati haciz icrai haciz dosyası olarak devam ettiridiğini, davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacağın dayanağı olan çek kayıp/çalıntı bir çek olduğunu, kargoda kaybolan/çalınan çekle ilgili icra takibinde davalılardan ... A.Ş. adeta paravan olarak hareket ettiğini ve icra takibi kötü niyetli olarak başlatıldığını Müvekkilinin, davalılardan ... A.Ş. yanı sıra çekte ciranta olarak görünen diğer davalılara hiçbir şekilde borcu bulunmadığını, davalılardan ... A.Ş., basiretli ve özenli bir tacir gibi hareket etmediğini, adeta paravan olarak ve kötü niyetli hareket ettiğini, davalılardan ... A.Ş., rutin işlemi olarak ciro silsilesindeki müvekkili şirketi aradığını ve söz konusu çeklerin kayıp/çalıntı olduğu müvekkili şirket tarafından davalılardan ... A.Ş.'ye bildirildiğini, davalılardan ... A.Ş., keşideciyi ise hiç aramadığını, davalılardan ... A.Ş. kendisine verilen bilgiye uygun davranmadığını, kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, işbu davaya konu takibin borçlusu ve aynı zamanda çekin keşidecisi ... T.C kimlik numaralı ... isimli şahıs tarafından keşide edilen çekin, düzenledikten sonra müvekkili şirket çalışanı tarafından teslim alınarak şirketin ... adresine gönderilmek üzere ... Şube'sine teslim edildiğini, kargo şirketi teslim aldığını kargoyu kaybettiğini ya da kötü niyetli çalışanlar tarafından söz konusu kargo gönderisi içindeki çeklerle beraber çalındığını, işbu davaya konu takibe dayanak çek ile birlikte kaybolan toplam 9 adet çek için taraflarınca, davalılardan ... A.Ş. Tarafından başlatılan icra takibinden haberdar olunmaksızın, öncelikle ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyası ile hâlen derdest olan çek iptali davası ikâme edilmiş; mahkemece verilen karar doğrultusunda teminat yatırılmak suretiyle bankalar ödemeden men edilmiş ve kargo firması çalışanları aleyhinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numarasıyla ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı ... A.Ş. Tarafından Mahkememizin ...D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve davaya konu icra dosyası ile esas takibe geçildiğini, Müvekkili adına sahte ciroyla işlem yapılmış olduğunu çekin arkasında bulunan imza ve kaşe hiçbir şekilde Müvekkili Şirket'e ait olmadığını, cirantaların ve yetkili görünen hamil aleyhinde ayrıca suç duyurusunda bulunulacağını, çekin hamili iken bilgisi ve rızası dışında elinden çıkan ve mağdur olan müvekkil şirketin davalılara karşı hiçbir borcu bulunmadığını, Müvekkili şirketin, buna rağmen davalılardan ... A.Ş.'ye, icra ve haciz tehdidi altında, menkul haciz esnasında, ihtirazı kayıtla dosya borcunu ödenmek zorunda kaldığını belirtere davalı ... A.Ş'nin ... 9. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile müvekkili başlatmış olduğu 190.000-TL asıl alacak ve 217.171,41-TL takip çıkış tutarlı icra takibinden dolayı; davalılardan ... A.Ş.'nin müvekkili aleyhine ... 9. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile, kötü niyetli olarak ve adeta paravan olarak başlatmış olan icra takibinde yer alan 190.000-TL çek bedeli ve tüm ferilerine ilişkin takibe esas dosya borcu, müvekkili şirket tarafından icra ve haciz tehditi altında, aynı zamanda da ihtirazi kayıtla ödenmiş olduğunu, söz konusu ödenen tutarla ilgili olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu ödenen tutarın ferileri ile birlikte müvekkiline iadesine, müvekkili aleyhinde haksız ve kötü niyetli takip başlatan davalılardan ... A.Ş.'nin takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... A.Ş. ile davalı ...Şirketi arasında 25.05.2023 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Faktoring sözleşmesine istinaden müşteri davalı ....Şirketi tarafından 29.05.2023 tarihli alacak bildirim formu ile ...Şirketi'nin davacıdan olan ve fatura ile tevsik edilmiş alacakları müvekkili şirket tarafından temlik alındığını, alacağın temliki ile ... seri numaralı çekte müvekkili şirkete ciro edildiğini, yapılan faktoring işlemiyle ... seri numaralı çekin meşru ve yetkili hamili müvekkili şirket olduğunu, müvekkili şirkete yukarıda açıklandığı gibi Faktoring Kanununa uygun bir şekilde çeki temlik aldığını,6361 sayılı yasa md.9/2 gereğince; devralınan çeklerin ciro zinciri kontrol edildiğini, çeklerin alınmasını gerektiren alacağı doğran faturalar tevsik edildiğini, çek bedellerinin, alacağı doğuran faturalardaki tutarlarla uyumlu olup olmadığı kontrol edildiğini, Faktoring Sözleşmesi, yapılan faktoring işleminin yasaya uygun şekilde yapıldığını, müvekkili şirket üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş olduğunu yetkili ve meşru hamil sıfatına sahip olduğunu, söz konusu çek incelendiğinde bütün şekli unsurları tam, ciro zincirinin hukuka uygun olduğu, keşidecinin çeki ilk olarak keşide ettiği kişiye tevdi etmesini müteakip, çekin piyasada tedavül etmesinden sonra, meşru hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran üçüncü kişiye karşı menfi tespit/istirdat davası açılması da hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, çekin üzerinde ciro edilemeyeceğine dair herhangi bir ibare bulunmadığını, müvekkilinin tümüyle piyasa kurallarına uygun olarak çeki ciro sureti ile elde ettiğini, müvekkilinin çeki ciro yolu ile ele geçirmiş olduğunu, müvekkilinin keşideci ile diğer cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi araştırma zorunluluğu bulunmadığı senetteki her cirantayla ticari bir ilişki içinde bulunması da gerekmediğini, çekin usulüne uygun ciro silsilesiyle davalı müvekkili eline geçtiğini, davaya konu senetlerin kıymetli evrak olduğunu, kıymetli evrakların başlı başına borç doğurduğunu, davacının iddialarının hamil olan müvekkilinin elindeki senetler açısından TTK'dan ve İİK'dan kaynaklı müracaat haklarını kullanmasına engel olamayacağı ve dolayısıyla müvekkilinin kanunun kendisine tanıdığı müracaat haklarını kullanarak başlattığı icra takipleri hakkında açılan menfi tespit davalarının ret edileceğini, davacı şirket ile faktoring sözleşmesindeki dava dışı şirketin ve çek üzerinden kaşesi, cirosu olan bütün şirketlerin ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı şirket iddialarında haklı olsa dahi faktoring şirketi olan müvekkili şirketten talepte bulunmasının kanuna aykırı olduğunu belirterek yargılama neticesinde; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, haksız dava nedeniyle % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.CEVAP: Davalı ... Şirketi'ne yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.Bilirkişi tarafından düzenlenen 24/03/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...izah edilen nedenlerle ihtilaf ve itiraz konusu çek arkasındaki şüpheli ciro imzasının davacı şirketin imza yetkilileri olan ...,... ve ...’ın mevcut imza örnekleriyle göstermiş olduğu tam ve açık farklılıklar nedeniyle kendilerinin eli ürünü olmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı....l 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden incelendi.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, icra takibi nedeniyle yapılan ödemenin istirdadı ile borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.Davacı tarafça menfi tespit ve istirdat davasının ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, ... Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı.... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus yolu ile icra takibi başlatıldığı, ''...'' ödeme emri düzenlendiği, takip konusu kıymetli evrakın çek olduğu davacı şirketin lehtar ciranta olduğu, takip dosyasına mahkememiz dosyası davacısı tarafından ödeme yapıldığı, dosyanın infazen kapatıldığı anlaşıldı.Davacı tarafından ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen çekin rızası dışında elden çıkarak sahte imza ve kaşe ile ciro edildiği iddiası ile borçlu olmadığının tespiti ile haciz baskısı altında icra dosyasına ödemiş olduğu tutarın iadesi talebi ile huzurdaki davayı ikame ettiği anlaşıldı.Davalı tarafından ise davaya konu çekin faktoring sözleşmesi ile usul ve yasaya uygun olarak temlik alındığı, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu iddiası ile reddini talep ettiği anlaşıldı. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, ... E.,... K. sayılı kararı)Dosya kapsamı ve toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davacı şirketin davaya konu edilen çeke ilişkin imza itirazında bulunmuş olduğu, iş bu iddiaya ilişkin mahkememizce imza örnekleri toplanılarak bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yaptırıldığı, alınan bilirkişi raporu ile çekte yer alan imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği , uzman bilirkişi tarafından çek düzenleme tarihi öncesi ve sonrası tarihli borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzaları taşıyan belge asıllarının mukayeseye esas alınması suretiyle ve yeterli teknik optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle usulüne uygun şekilde yapıldığı ,imzanın kaligrafik ve karakteristik özelliklerinin ayrıntılı şekilde belirtildiği ve değerlendirildiği, raporun denetime elverişli ve yeterli olduğu, iş bu rapor ile davacı tarafın imzaya ilişkin itirazının yerinde olduğu, “imzanın sahte olması” iddiasının senedin hükümsüzlüğüne yönelik olduğu, iyi niyetli olsa dahi her hamile karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmesi gerektiği, davacıya ait olmayan imzanın yer aldığı çek nedeniyle davacının sorumlu tutulamayacağı, iş bu çek nedeniyle borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne, davacı şirketin ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ...A.Ş.,... Şubesi, ... keşide yerli, 30/09/2023 günlü ... Seri No'lu, 190.000,00 TLbedelli çek yönünden davalılara borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasına ödenen dava esas değeri olarak gösterilen 217.171,41 TL'nin ödeme tarihi olan 23/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜNE,Davacı şirketin ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ...A.Ş., ... Şubesi, ... keşide yerli, 30/09/2023 günlü ... Seri No'lu, 190.000,00 TLbedelli çek yönünden davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,Davacının istirdadına ilişkin talebinin kabulü ile, 217.171,41 TL’nin ödeme tarihi olan 23/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,Koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminat talebinin reddine,Alınması gereken 14.834,97 TL harçtan peşin alınan 3.708,75 TL haç ile 962,76 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 10.163,41 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 3.708,75 TL peşin harç ve 962,76 TL tamamlama harcının toplamı olan 5.099,11TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 13.268,90 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalılardan tahsiliyle hazineye irat kaydına,Artan avansın ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/06/2026 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.