istanbul bölge adliye mahkemesinde yetkisizlik, sahte kaşe, imza ve alacak-borç ilişkisi yokluğu iddialarıyla ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde yetkisizlik, sahte kaşe, imza ve alacak-borç ilişkisi yokluğu iddialarıyla ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın istinaf incelemesi.

Özet: İhtiyati haciz kararına itiraz eden taraf, ilk derece mahkemesinin yetkisiz olduğunu, taraflar arasında herhangi bir alacak-borç ilişkisi bulunmadığını, dayanak gösterilen çek üzerindeki şirket kaşesinin kopyalama yoluyla sahte bir şekilde kullanıldığını ve imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle ihtiyati haczin tedbiren durdurulmasını, karşı tarafın yatırdığı teminatın iade edilmeyerek ileride açılacak davalar için mahkeme dosyasında tutulmasını ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1234

KARAR NO: 2026/1348

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/03/2026

NUMARASI: 2026/177 Esas - 2026/177 Karar D.İş

TALEP: İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/06/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz eden ... vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP : İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talebinde bulunulan mahkemenin yetkisiz olduğunu, ihtiyati hacze itiraz eden aleyhine ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin açıkça yetkisiz olduğunu, aleyhlerine başlatılan icra takibinde, yetkiye itirazları ile takibin durdurulması yönünde karar verilmesi doğrultusunda itiraz edildiğini, başvuran tarafın yetkisiz mahkeme aracılığı ile almış olduğu ihtiyati haciz kararı üzerine İstanbul 20.İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile aleyhlerine icra takibi başlatmış olmasının hukuka aykırı olmakla birlikte taraflarından icra takibine de yetki kurallarına aykırılık gerekçesi başta olmak üzere imzaya ve borca itirazı kapsayacak şekilde itiraz ettikleri ve takibin durdurulması yönünde karar verilmesi için İcra hukuk mahkemesine dava açıldığını, ihtiyati hacze itiraz eden şirket ile ihtiyati haciz talep eden arasında alacak borç ilişkisi doğuracak hiçbir yazılı, sözlü anlaşma bulunmadığını, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin kaşesinin kopyalanmış olup sahte imzalar ile işlem yapılmaya çalışıldığını, ihtiyati haciz kararına dayanak çek suretinde bulunan imzanın ihtiyati hacze itiraz edene ait olmadığı gibi ihtiyati hacze itiraz edenin kaşesini de kopyalama suretiyle benzeterek kullandığını, bu sebepten kaynaklı ihtiyati haciz itirazlarından borca ve imzaya itirazlarını sunduklarını, orijinal kaşe ile mahkemene kararına sunulan çekteki kaşe arasında açık bir basım farkı bulunmakta olup bu husus gözle görüldüğünü, ihtiyati haciz talep eden taraf hakkında suç duyurusunda bulunulacak olup ancak söz konusu ihtiyati haciz kararının tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz talep eden tarafça usul ve yasaya açık aykırılıklar nedeniyle hukuka aykırı olarak yetkisiz mahkemede açılan işbu dava uyarınca ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etme gerektiğini beyanlarla ihtiyati hacze itiraz eden nezdinde telafisi mümkün olmayan zararların doğmaması adına ihtiyati haczin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, mahkemenin yetkisizliğine, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna bu nedenle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, İhtiyati haciz talep eden tarafa ait teminatın iade edilmemesine, işbu hususta açacakları davaların tazmini için mahkeme dosyanızda tutulmasına yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin ihtiyati haciz talep edene yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili ... itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze itiraz eden hakkında .... İcra Müd.' nün ... Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatılmış olup işbu takibe ilişkin ödeme emrinin ihtiyati hacze itiraz edene henüz tebliğ edilmemiş olmakla birlikte haricen takipten haberdar olunduğunu, açılan icra takibinin HMK ve İİK'da belirtilen yetki kurallarına göre açılmadığının aşikar olduğunu, Nitekim takip talebindeki bulunan ihtiyati hacze itiraz edenin yerleşim yerinin "... Mah. ... Cad. ... No:... -İstanbul " adresi olup yetkili icra müdürlüğü Bakırköy İcra Müdürlüğü olduğunu, HMK'nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamayacağını, ihtiyati hacze itiraz edenin işbu takipten kaynaklı borcunun bulunmadığını, ihtiyati hacze itiraz eden şirket ile sözde alacaklı arasında alacak borç ilişkisi doğuracak hiçbir yazılı, sözlü anlaşma bulunmadığını, şirketin kaşesinin kopyalanmış olup sahte imzalar ile işlem yapılmaya çalışıldığını, takibe dayanak çek suretinde bulunan imzanın ihtiyati hacze itiraz edene ait olmadığı gibi ihtiyati hacze itiraz edenin kaşesini de kopyalama suretiyle benzeterek kullandıklarını, orijinal kaşe ile mahkemeye sunulan çekteki kaşe arasında açık bir basım farkı bulunmakta olup bu hususun gözle görüldüğünü, sözde alacaklı taraflar hakkında suç duyurusunda bulunulacağını, takibe dayanak olarak sunulan çek üzerinde yer alan imzanın ihtiyati hacze itiraz edene ait olmayıp, söz konusu imzanın ihtiyati hacze itiraz edenin el ürünü olmadığını beyanlarla ihtiyati hacze itiraz eden hakkında yetkisiz mahkeme olarak verilen ihtiyati haczin tedbiren durdurulmasına, ihtiyati hacze itiraz eden hakkında açılan ihtiyati haciz dosyanızda yetki itirazlarının kabulü ile ihtiyati hacze itiraz eden yönünden işbu dava sonunda yetkisizlik sebebi ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesine ve dosyanın yetkili mahkeme olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine,yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati tedbir/haciz talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Her ne kadar itiraz eden vekillerince mahkememiz yetkisine itirazda bulunulmuş ise de; İİK'nın 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belge çek olduğundan mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.Karşı yan borçluların itirazları mahkemenin yetkisine ve çekin sahteliği (kaşe ve imza kopyalanması) olduğu anlaşılmış ise de; bu itirazlar İİK nın 265 maddesinde yazılı itirazlardan olmadığı gibi ihtiyati haciz yargılamasında tahkikat yapmak da mümkün olmadığından reddi gerekmektedir. İhtiyati haciz dayanağı çekte keşide yeri İstanbul olduğundan İstanbul Mahkemeleri yetkili bulunduğundan yetki itirazının da reddi ile İİK 265 madde kapsamında olmayan diğer itirazların da reddine,..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; açılan icra takibinin HMK ve İİK'da belirtilen yetki kurallarına göre açılmadığını, takibin yetkisiz yerde açıldığını, ihtiyati hacze konu dayanak belgedeki çek için ihtiyati haciz vermeye yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, mahkemece yetki itirazının değerlendirilme biçiminin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece yalnızca çek üzerinde yazılı keşide yerine dayanılarak İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu kabul edilmişse de somut olay bakımından bu değerlendirmenin eksik olduğunu, ihtiyati hacze itiraz edenin yerleşim yeri İstanbul olmadığı gibi uyuşmazlığa konu çek üzerindeki keşideci bilgileri, kaşe ve imzanın kopyalanması suretiyle oluşturulduğu yönünde de ciddi itirazlarının bulunduklarını, sahtelik iddiasının bulunduğu bir durumda, yalnızca çek üzerinde yazılı şekli kayıtlardan hareketle yetki değerlendirmesi yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, ihtiyati haciz yargılamasında alacağın varlığı yaklaşık ispat seviyesinde incelendiğini, mahkemenin yetki değerlendirmesinin de somut olayın özellikleri çerçevesinde yapması gerekirken tartışmalı bir belgeye dayanılarak İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, dayanak belgenin sahteliğine ilişkin kuvvetli şüphe bulunması halinde ihtiyati haciz koşullarının oluştuğundan söz edilemeyeceğini, ihtiyati haciz kurumu istisnai nitelikte geçici hukuki koruma olduğunu, borçlunun mal varlığı üzerinde ağır sonuçlar doğurduğunu, bu nedenle mahkemece alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat koşulunun titizlikle değerlendirilmesi gerekirken sahtelik iddiası hiçbir araştırma yapılmaksızın ve itirazın kapsamı dar yorumlanarak reddedildiğini, açık sahtelik iddiası mevcutken en azından bu hususun ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı bakımından değerlendirilmesi zorunlu olduğunu, mahkemenin dayandığı BAM kararının somut olayla birebir örtüşmediğini, somut olayda yalnızca genel bir borca itiraz değil, doğrudan kambiyo senedinin sahte şekilde oluşturulduğuna ilişkin ciddi ve somut itirazın mevcut olduğunu, beyanla, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Talep, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ek kararının istinafına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiş; bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden ... vekili tarafından, istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı, Mahkemenin yetkili olup olmadığı noktasındadır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup, maddede rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.

İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Eldeki uyuşmazlıkta talep dayanağı ..., ... Şubesi, 15.03.2026 vade tarihli, ... seri numaralı 7.000.000,00 TL tutarlı, ... Tic. Tarafından, .... A.Ş. lehine yazılı çekin, cirantaların sırasıyla .... A.Ş., ..., ... A.Ş. olduğu, ihtiyati haciz talep eden tarafından çekin ibrazı üzerine "hesap bakiyesinin 0 olup, yasal yükümlülük tutarı düşüldükten sonra kalan kısmın karşılıksız olduğu" ibaresinin çek arkasına şerh düşüldüğü görülmüştür.

Somut olayda ihtiyati haciz kararına karşı yetki itirazında bulunulmuş olup, İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir. (Yargıtay 11. HD 2016/12815 Esas 2016/9299 Karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin uyuşmazlığın giderilmesi istemine dair 2025/5752 Esas ve 2025/6984 Karar sayılı ilamı)

Somut olaya dönüldüğünde talep dayanağı çekin süresi içinde ibraz edildiği, çekin keşide yerinin İstanbul olduğu, buna göre İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetki sınırları dahilinde bulunduğu gözetildiğinde mahkemece yetki itirazının reddine karar verilmesi yerindedir.

Ayrıca ihtiyati hacze itiraz eden tarafından çek üzerindeki kaşe ve imzanın kopyalanma suretiyle oluşturulduğu, çekin sahte olduğuna dair itirazda bulunulmuş ise de çek üzerindeki imzaya yönelik itirazlar, İİK'nın 265. maddesinde sayılan itirazlar içerisinde yer almadığından ancak açılacak bir menfi tespit davası içerisinde tartışılabilir. Talep dayanağı çek kapsamından İİK'nun 257/1 ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-İhtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İhtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.24/06/2026