Ticari Satımdan Kaynaklanan İtirazın İptali Davasında Asliye Ticaret Mahkemesi, Davalının Tacir Olmaması Nedeniyle Görevsizlik Kararı Vererek Davayı Usulden Reddetti.
Özet: Bir ticaret şirketi tarafından ürün satışından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davada, mahkeme, davacı şirket tacir olmasına rağmen davalı gerçek kişinin tacir statüsünde bulunmadığını tespit etmiştir. Bu durumda uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşımadığına karar veren mahkeme, davanın esastan incelenmesi gereken yerin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu belirterek, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine hükmetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/346 KARAR NO : 2026/691DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 03/04/2026KARAR TARİHİ : 09/07/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ---- bakliyat ürünleri ve bakliyat cipsi üretimi ve satışı yapan bir şirket olduğunu, müvekkilinin davalıya ürün satışı yaptığını, davalının, bu ürünleri teslim aldığını, bu ürün satışları nedeniyle 2025 senesinde müvekkili tarafından davalıya, 29.09.2025 tarihli ---- numaralı 115.818,36 TL tutarlı, 30.09.2025 tarihli ----- numaralı 69.241,56 TL tutarlı, 06.10.2025 tarihli ----- numaralı 49.901,68 TL tutarlı, 17.10.2025 tarihli ----- numaralı 282.679,61 TL tutarlı faturalar keşide edildiğini, davalı tarafından ürünlerin teslim alındığını ve müvekkiline 06.11.2025 tarihinde 70.804 TL çek verildiğini, ayrıca bir kısım iadeler yapıldığını, bu iadelerin de düşmesiyle 2025 senesi cari hesabında müvekkiline 354.662,12 TL borçlu olarak senenin kapatıldığını, 2026 yılında ise yine bir kısım iade yapıldığını, bu iadelerden sonra müvekkilim tarafından kendisine bir satış işlemi daha olduğunu ve 4.2.2026 tarihli ------ numaralı 34.868,94 TL tutarlı fatura keşide edildiğini, bu faturanın da eklenmesiyle kendisinin müvekkiline 198.437,39 TL bakiye borcu kaldığını, ancak tarfalarınca icra takibinin sehven 191.096,67 TL asıl alacak tutarlı başlatıldığını, bu nedenle dava da bu dava değeri üzerinden açıldığını, davalı tarafından ürünler teslim alınmasına rağmen, bedellerinin halen ödenmediğini, davalının faturaya ilişkin olarak da herhangi bir itirazı bulunmadığını, müvekkiline iade faturası kesmek istediğini, ancak iade için haklı ve geçerli bir sebebi olmadığı gibi müvekkiline bir ürün de iade etmediğini, bu nedenle kendisi tarafından kesilen iade faturasının müvekkili tarafından kabul edilmediğini, bunun üzerine tarafalrınca 05.02.2026 tarihinde ----İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı dosyası ile 191.096,67 TL takip çıkış miktarlı ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı tarafından ise bu takibe haksız ve mesnetsiz şekilde 09.02.2026 tarihinde itiraz edildiğini ve bu itiraz üzerine takibin durduğunu, davalının bu haksız itirazı üzerine tarafımızca dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığını, 09.03.2026 tarihli görüşmede anlaşma sağlanamadığını, belirterek borçlu tarafından ----İcra Müdürlüğü----- Sayılı dosyasına yapılan 9.2.2026 tarihli itirazın iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine % 20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, açık hesaba dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavram olup her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.Eldeki dava mutlak ticari davalardan değildir. Davacı şirket tacir ise de davalının gerçek kişi ticari işletme ve tacir kaydı olmamasına, esnaf olarak işletme esasına göre defter tutmasına göre davalı tacir değildir. Bu halde dava nispi ticari davalardan da olmadığından mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,2-Davaya konu uyuşmazlığı inceleme görevi ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan MAHKEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,3-Karara karşı 2 hafta süresi içinde kanun yoluna başvurulmaz ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye talep edenin başvurup talepte bulunması halinde dosyanın görevli ----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine; süresi içerisinde talepte bulunulmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin talep edene ihtarına,4-Kararın taraflara tebliğinin masrafının davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanmasına,5-6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu m.331/2 uyarınca yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verileceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-Davaya görevli mahkemece devam edilmezse ve talepte bulunulursa yargılama giderleri ile ilgili karar verileceği hususunun talep edene ihtarına,7-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.