konya asliye ticaret mahkemesi, 13.04.2025 tarihli çok taraflı trafik kazasından doğan haksız fiil kaynaklı araç hasarı ve değer kaybı tazminat davasının yargılamasını yürütüyor.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, 13.04.2025 tarihli çok taraflı trafik kazasından doğan haksız fiil kaynaklı araç hasarı ve değer kaybı tazminat davasının yargılamasını yürütüyor.

Özet: Konyada 13.04.2025 tarihinde yaşanan, davacının park halindeki aracının ağır hasar gördüğü çok taraflı trafik kazası sonucunda, kontrolsüz şerit değiştirerek asli kusurlu olduğu iddia edilen karşı tarafın sigortalısından, müvekkilinin aracındaki hasar bedeli ve değer kaybının tazmini amacıyla açılan bu davada; davacı, aracının pert olma ihtimaline binaen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 200 TL talep ederken, davalı taraf usuli eksiklikler, kusur oranının tespiti için bilirkişi incelemesi ve ödeme yapılmışsa dekontların sunulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 13.04.2025 tarihinde Konya İli, Meram İlçesi, Uzunharmanlar istikametinde meydana gelen çok taraflı trafik kazası neticesinde müvekkilinin ... plakalı ... marka aracının ağır hasar aldığını, ... Sigorta A.Ş.'nin ... poliçe numaralı sigortalısı ... ; kaza tespit tutanağı ve tanık anlatımları uyarınca şerit değişikliği sonucu sebebiyet verdiği ve olay yerini terk etmesi nedeniyle asli kusurlu olduğu ilgili kaza sebebiyle müvekkilinin aracında meydana gelen uğramış olduğu hasar bedeli ve değer kaybının tazmini amacıyla KTK'nun 97.maddesi uyarınca karşı tarafa 02/06/2025 tarihinde KEP üzerinden başvuru yapıldığını, yasal süre olan onbeş (15) günlük süre içerisinde herhangi bir cevap verilmemesi sebebiyle taraflarınca Konya Arabuluculuk Bürosu ... Numaralı dosya kapsamında arabuluculuk başvurusunun yapıldığını, olay tarihinde müvekkilinin park halinde bulunan aracı haricinde yine park halinde bulunan ... ... araçlar ile ... ... plakalı aracıyla çarptığı ve savrularak müvekkilin aracının hasara uğramasına sebebiyet veren ... plakalı aracın da zarar gördüğünü, çarpmanın etkisi ile müvekkiline ait araçta önemli ölçüde hasar meydana geldiğini, aracın kullanılamaz hale geldiğini ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti.'ye teslim edilen araç hakkında pert prosedürünün uygulanmasının gerektiğini, ancak kaza tespit tutanağında kusur dağılımı yapılamadığından dava açılması gerektiği hususunun taraflarına bildirildiğini, işbu kazanın meydana gelişinde aracın park halinde olduğu hususu gözetildiğinde müvekkilin atfı kabil herhangi bir kusuru bulunmazken; ... kontrolsüz şerit değiştirmiş olması sebebiyle KTK m.46/2-b ve c uyarınca %100 kusuru bulunduğu izahtan vareste olduğunu, aldırılacak kusur raporu doğrultusunda bu hususun sabit hale geleceğini, müvekkilinin aracı kaza neticesinde ağır hasar aldığını, öyle ki yine hasar raporu aldırıldığında tamir masraflarının aracın rayiç bedelinin üzerinde bir meblağa denk düşmesi ve bu sebeple hasar bedeli tazminatının pert araç tazminatına dönüşmesinin daha ekonomik olacağı sonucu ortaya çıkabileceğini, müvekkiline ait ; 2002 model ... marka araç meydana gelen kaza sebebiyle motor tesisatı ve elektrik aksamının hasar gördüğünü, ekte sunulan araç fotoğraflarından da görüleceği üzere kaporta hasarının söz konusu olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla; açmış oldukları davalarının kabulü ile HMK 107 gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL hasar bedeli (aracın tam hasarlı olduğuna karar verilmesi halinde pert araç tazminatı) ve 100,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere şimdilik toplam 200,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; HMK 121. Madde uyarınca dava dilekçesi ekinde davaya ilişkin belgelerin davalılara tebliğ edilmesi gerektiği halde görülmekte olan işbu davada bu hususa uyulmadığını, davalı kuruma başvurulsa dahi davacının huzurda açılan dava gereği dayandığı tüm delil ve belgelerin tebliğ ettirmesinin şart olduğunu, delillerin taraflarına tebliğine dek cevap haklarını saklı tuttuklarını, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesinin gerektiğini, uyuşmazlık konusu olaya ilişkin açılan hasar dosyasını ve eksper raporunu, davacıya bir ödeme yapmış ise bu ödemelere ilişkin dekontların talep edilmesinin gerektiğini, bu hususun bu yargılamanın esasına etki edecek olup bu durum değerlendirilmeden bir karar verilmesi durumunda davacının sebepsiz zenginleşmiş olacağını, usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 13/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracının zarar görmesinden kaynaklı değer kaybı bedeli ve hasar kaybı bedelinin davalıdan tazmini hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın kasko poliçe değer bilgisinin tespit edilemediğine ilişkin cevap verilmiştir.

Türk Nippon Sigorta Şirketine müzekkere yazılarak davacı tarafından şirketlerine yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının açıldığını, açılan hasar dosyası ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını, 165413846 nolu sigorta poliçesinin sureti, istenilen diğer bilgi ve evraklar ve hasar dosyası dosyamız arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan adli trafik ve sigorta hasar bilirkişisinin 18/12/2025 tarihli bilirkişi HEYET raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ... %100(Yüzde yüz) kusurlu olduğunu, ... Plakalı araç park halinde olduğundan kusurunun bulunmadığını, dava konusu ... Plakalı aracın hasar miktarı dolayısı ile onarımının ekonomik olmadığı, pert işlemi görmesinin uygun olacağı, bu nedenle de değer kaybı olmayacağını, ... Plakalı aracın rayiç değerinin kaza tarihi itibarı ile 320.000,00 TL olarak belirlendiğini, bu tutardan 100.000,00 TL olarak belirlenen sovtaj-hurda bedelinin mahsubu ile 220.000,00 TL tazminat rakamı kaldığını, bu tutardan ... Sigorta A.Ş.nin ... Numaralı ZMMS Poliçe limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 12/03/2026 tarihli dava dava değer artırım dilekçesinden özetle: Öncelikle bedel artırım dilekçesinin kabulüne, davalarının kabulü ile ... plakalı araçta meydana gelen 220.100,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 13/04/2025 tarihinden itibaren işlemiş yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ve müvekkile ödenmesine, her türlü yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazası sebebiyle zmms poliçesine dayalı olarak değer kaybı ve araç hasar bedeli maddi tazminat bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Pert total araçlarda araç ekonomik bütünlüğünü kaybettiğinden ayrıca ikinci kez değer kaybı hesabı yapılması mükerrer tazminat sonucunu doğuracaktır.

Bilirkişi raporunun gerekçeli, denetime elverişli ve açıklayıcı olduğu değerlendirilmekle rapora itibarla karar verilmiştir.

Davacının pert total kabul edilen araç yönünden ayrıca değer kaybı talebi bakımından reddedilen kısım, bilirkişi teknik değerlendirmesi sonucu belirlenmiş olup davacının dava açılış aşamasında bunu tam olarak öngörmesi mümkün olmadığından, reddedilen bu kısım yönünden davalı lehine ayrıca yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 13/06/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;

a) Davacının 13/04/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 220.000,00 TL araç pert maddi tazminatı talebinin DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan 13/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

b)Davacının değer kaybı maddi zararı talebinin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 15.028,20-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harcın ve 3.756,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 10.656,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3- Hazine tarafından karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından karşılanan 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç ve 3.756,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ‬‬4.986,80-‬TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından karşılanan 142,50 TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti gideri, 87,50-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 7.230,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 16/04/2026

Katip Hakim