antalya 4. asliye ticaret mahkemesinin, trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç gideri talepli sigorta tazminat davası kararı özeti.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç gideri talepli sigorta tazminat davası kararı özeti.

Özet: Kusurlu bir trafik kazası sonucu aracında değer kaybı, hasar farkı ve araç mahrumiyeti zararları oluşan davacının maddi tazminat talebiyle açılan bu davada, davalı sigorta şirketi daha önce ödeme yaptığını ve poliçe limitleri dahilinde tüm zararın giderildiğini ileri sürerken, mahkeme toplanan delilleri, sigorta kayıtlarını ve bilirkişi raporlarını esas alarak Türk Borçlar Kanunu ile Karayolları Trafik Kanunu çerçevesinde haksız fiil sorumluluğunu ve araç değer kaybı hesaplama esaslarını değerlendirmiştir.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/1014 Esas

KARAR NO : 2026/510

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 24/12/2024

KARAR TARİHİ : 10/06/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, ... plakalı ... Anonim Şirketi nezdinde ... poliçe numarası ile ZMMS ile sigortalanmış, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... adına kayıtlı aracın, sürücü müvekkili ... yönetiminde bulunan ... plakalı otomobil ile ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken ... ili, ... ilçesi, ... köyü mülki sınırları içerisinde ... -... ... + ... Km sinde sola dönüş yaptığı esnada aynı istikamette arkasında seyir eden ...'ın yönetimde bulunan ... plakalı otomobil hatalı sollama yaparak karşı trafiğin şeridine geçmesi sonucu aracın sağ ön kısmı ile ... plakalı otomobilin sol yan kısmına çarparak durması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı sürücünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza sonucu müvekkiline ait aracın hasar aldığını ve değer kaybına uğradığını, aracın tamiri sürecinde müvekkilinin araçsız kaldığını, kendisine ikame araç temin edildiğini, belirterek davanın kabulü ile öncelikle davalı üzerine kayıtlı araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına, daha sonra artırılmak üzere şimdilik ... TL araç değer kaybının, ... TL hasar farkının tüm davalılardan, ...,... TL ikame araç bedeli tazminatının davalılar ... ve ...'dan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını beyanla; ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ... - ... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına ... -TL olduğunu, müvekkil sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın onarımı için aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye ... tarihinde ... TL ve değer kaybına yönelik olarak ... tarihinde davacıya ... TL ödeme gerçekleştirilmiş, yapılan ödemelerle davacının tüm zararı giderildiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzilinin gerektiğini, bulunla birlikte poliçe limitini bildirmenin davayı ve iddiaları kabul anlamına gelmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir. ... Sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. ... ... Şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. ...'e yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.Mahkememizce diğer eksiklikler tamamlanmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)

Davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir. Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve 24664/3863 sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir. Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur. Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve 6514/10716 sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve 14700/4229 sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir.

Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).

Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiştir.

... tarihli makine mühendisi-adli trafik bilirkişi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının %25 kusuru olduğu, davalının %75 kural ihlalinde bulunduğu, aracın hasar bedelinin ... TL olduğu ve ZMMS şirketi tarafından ödendiği, 10 günlük makul tamir süresinin olduğu ve bu süreçte ikame araç bedelinin ... TL olduğu %10 amortismanların düşümü ile zararın ... TL olduğu, değer kaybının ... TL olduğu ve ZMMS şirketi tarafından ödendiği..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Alınan rapordaki kusur belirlemesi ile kaza tespit tutanağının kusur değerlendirmesi arasında çelişki bulunduğundan çelişkinin giderilmesi için bu kez ATK'dan rapor alınmış ve ... tarihli adli trafik ihtisas dairesi raporunda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kusuru olmadığı, davalının kural ihlalinde bulunduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyada alınan raporların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin raporların da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu ve çelişkinin de ... tarihli ATK raporu ile giderildiği anlaşılmakla, bilirkişi raporlarına itirazların reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf, dava değerini arttırarak harcını yatırmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuyla kaza sonucunda hasar ve değer kaybı zararlarının karşılandığı, araç mahrumiyet süresinin 10 gün ve araç mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının hasar ve değer kaybı zararlarının karşılandığı gözetilerek bu taleplerin reddine, araç mahrumiyet talebinin bilirkişi raporu ile tespit edilen bu bedel üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava dilekçesi ile açıkça araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi dışındaki davalı araç işleteni/sürücüsünden talep edildiği gözetilerek mahkememizce bu yönde hüküm kurulmuştur.

Faiz başlangıcı yönünden; gerçek kişi davalılar yönünden haksız fiil olan kaza tarihinden itibaren temerrüt gerçekleşmektedir. Davalı gerçek kişiler yönünden haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek; ve davalılara ait aracın kullanım amacının kaza tespit tutanağında hususi olarak belirtildiği gözetilerek yasal faizi ile tahsiline dair davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.

Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair;

Antalya BAM 13. HD'nin 2025/383 esas, 2026/65 karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin 2025/546 esas, 2025/876 karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE;

1-Değer kaybı bedeli ve hasar bedeli istemlerinin reddine,

2-... TL araç mahrumiyet bedelinin; davalı ... ve ...'tan kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile fazladan yatırılan ... TL harcın davacıya iadesine,

4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan harçtan kalan ... TL'nin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılar ... ve ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ... ve ... .... alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalılardan ... Sigorta A.Ş. Vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2026

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza