İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde, fırtına nedeniyle hasar gören eğlence yerinin mal sigortası kapsamındaki teminat dışı kalma durumu ve aydınlatma yükümlülüğü üzerine ilk derece mahkemesi ret kararına karşı yapılan istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının açık alanda faaliyet gösteren eğlence işletmesinde meydana gelen fırtına hasarı nedeniyle sigorta tazminatı talebini konu almaktadır; davacı, sigorta şirketinin işyerinin açık alan niteliğini bildiğini ve aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunurken, davalı sigorta şirketi poliçedeki açıktaki kıymetler teminatında fırtına gibi risklerin açıkça teminat dışı bırakıldığını ileri sürmüştür ve ilk derece mahkemesi, poliçe kapsamındaki bu özel istisnalar nedeniyle hasarın teminat dışı olduğuna hükmederek davayı reddetmiş, davacı ise bu kararı haksız kazanç ve aydınlatma yükümlülüğü ihlali iddialarıyla istinaf etmiştir.

T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ45. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2022/1992 KARAR NO: 2026/664T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: 20/09/2022NUMARASI: 2021/544 Esas - 2022/659 KararDAVANIN KONUSU: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)KARAR TARİHİ: 06/05/20266100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; ... 11.02.2021-12.02.2021 tarihleri arasında, akşam 21.30 civarında büyük bir patlama sesi ile başlayan şiddetli bir uğultu ile fırtına meydana geldiğini, Rüzgarın hızı 10 boforu geçtiği için aniden çıkan fırtına ile hortum oluşmuş ve bunların sonucunda şehrin büyük bir bölümünde ciddi hasarlar meydana geldiğini, meydana gelen bu doğal felaket neticesinde müvekkili, davalı şirket tarafından ... poliçe no ile ortalanan ...'da "..." işletmesinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasarın maliyeti için rapor aldırdığını, davalı şirkete 31.03.2021 tarihinde ... nolu ihtarname gönderildiğini, ancak davalının ihtarnemeye de olumlu ya da olumsuz hiçbir şekilde dönüş yapmadığını belirterek bu nedenle şimdilik 1000 TL nin davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında düzenlenen poliçenin "AÇIKTAKİ KİYMETLER" başlıklı kısmı incelenecek olursa "Poliçede alınmış olması kaydıyla açık alanda veya sundurma altında bulunan her türlü muhteviyat/makine/demibaş/emtia olay başına 10.000 TL ile teminata dahildir. Ancak dahili su. Fırtına, Dolu, Kar ağırlığı, Sel su baskını, hırsızlık risklerine karşı teminat kapsamı dışındadır." şeklinde düzenleme mevcut olduğunu, bunun yanında davacı tarafından yaptırıldığı beyan edilen kıymetlere ilişkin herhangi bir eski alış ya da masraf faturası ibrazında bulunulmadığını, fırtınadan dolayı zarar gören çatı ile ilgili masraflar poliçede bina teminatı bulunmadığından çatıda meydana gelen hasarlar da ayrıca teminat harici olduğunu, Söz konusu hasar talebi poliçe ile verilen teminatlardan herhangi birine girmemesi sebebiyle, başvuru sahibinin isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;''...Dava konusu ...Mah. ...... Sk. No:..... Daire, ... adresinde faaliyet gösteren, İşletmecisi ... olan, ...unvanlı işyerinin, 10/11/2020 tarihinde tanzim edilen ... nolu..... Paket Sigorta Poliçesi ile, 10/11/2020 -10/11/2021 tarihleri arasında sigortalandığı, bir çok alanda sigorta teminatı verildiği anlaşılmıştır. Dava konusu olay yerinde 10-02-2021, 11-02-2021 tarihlerinde fırtına meydana geldiği, fırtına nedeniyle, ...'ya ait işyerinde hasar meydana geldiği, meydana gelen hasarın tazmin edilmesini sağlamak üzere iş yerini sigortalayan ...A.Ş.'ne ihbarda bulunduğu, ihbar üzerine ...A.Ş. tarafından, ... nolu hasar dosyası açıldığı ve meydana gelen hasarların tespiti ve tutarlarının belirlenmesi için eksper görevlendirildiği. yapılan inceleme neticesinde, hazırlanan 30.03.2021 tarih, ... nolu Dahili Su Hasar Kesin Ekspertiz Raporunda, sonuç ve kanaatta; Sözkonusu hasarların FIRTINA klozunda değerlendirilebileceği kanaatine varılarak dahili Su, Fırtına. Dolu, Kar Ağırlığı, Sel Su Baskını, Hırsızlık risklerine karşı taminat kapsamı dışında kaldığından iş bu hasar dosyasının TEMİNAT HARİCİ olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamına göre, söz konusu yapılan işlerden hangilerinin poliçe teminatı altında, hangilerinin olmadığı incelendiğinde, Poliçede Açıktaki Kıymetler kısmında, "dahili su, Fırtına, Dolu, Kar Ağırlığı, Sel, Su Baskını, Hırsızlık risklerine karşı teminat kapsamı dışındadır." şeklinde düzenleme yapıldığından Açık alanda bulunan dekoratif kaplamalar, ses izolasyonu, ahşap pergolede, meydana gelen hasarların teminat harici olarak değerledirilmesi gerekmekle buna göre poliçede bina teminatı bulunmadığından çatıda meydana gelen hasarların da teminat harici kaldığı kanaatiyle davacının davalı sigorta şirketinden talep edebileceği bir tazminat miktarı bulunmadığı (teminat dışı kalmakla) kanaatine varılarak davanın reddine ." karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde; davacının işletmesinin fotoğraflarını mail ile davalı sigorta şirketine göndererek işletmesini sigortalattığını, faaliyet konusu açık alanın eğlence yeri olarak belirtildiğini, dosya kapsamında yer alan ekler ve fotoğraflardan da işletmenin tamamının açık alanlardan oluşan, etrafı demir kolonlardan iskeletli olup üzerinde dekorasyon ile süslemeler bulunan eğlence merkezi olarak işletilmekte olduğunun görülebileceğini, dolayısıyla davalının ileri sürdüğü iddianın kabul edilemeyeceğini, sigorta şirketinin haksız kazanç elde etmek için davacıyı bilgilendirmeden karşılığı olmayan bir ödeme aldığını, şirketin hem aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, hemde bilgilendirmeden poliçe düzenlediğini, bilirkişinin de hatalı ve yetersiz rapor hazırladığını, bu rapora dayanılarak karar verilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇEHMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir...... numaralı Kobi paket Sigorta poliçenin 10/11/2020-2021 dönemlerini kapsar şekilde düzenlendiği, sigortalının ... olarak belirtildiği, poliçedeki riziko adresinin ...Mah .... Sok No:... ......olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Düzenlenen poliçede, Kobi sigorta poliçesi tarzı belirtilen ve inşaatı tamamlanmış bina veya bu binalar içlerinde bulunan kıymetlerin uğrayacağı zararları genel ve özel şartlar dahilinde teminat altına alındığına dair hükümler yer almaktadır. Poliçe maddeleri incelendiğinde;"KAPSAMI: Yapı tarzı belirtilen inşaatı tamamlanmış bina ve/veya bu binalar içerisinde bulunan kıymetlerinin uğrayacağı zararları ilgili genel ve özel şartlar dahilinde teminat altına alır. İlgili genel şartlarda aksine sözleşme ile teminat kapsamına alınabileceği belirtilen haller ancak poliçede belirtilmiş olması halinde teminata dâhil edilmiş olacaktır.SİGORTA KONUSU /KONULARI DEKORASYON:Kiracı veya herhangi bir hukuki ilişkiye istinaden kullanıcı olarak faaliyet gösteren kişi ve/veya kurumlar tarafından yaptırılan boya, badana, duvar kağıdı, sabit dekorasyon, tesisat ve benzeri masraflar teminat kapsamına dahildir.Kiracı tarafından yaptırıldığı fatura vb resmi geçerliliği olan belgelerle ispat edilemeyen kıymetler teminat haricidir. Kısmi hasar sonrasında sigortalının bina sahibi olduğu tespit edilirse hasarlı bina sigorta değeriyle dekorasyon sigorta bedeli oranına göre eksik sigorta tatbik edilecektir. AÇIKTAKİ KIYMETLER:Poliçede alınmış olması kaydıyla açık alanda veya sundurma altında bulunan her tür muhteviyat /makine/demirbaş/emtia olaybaşı/yıllık 10.000 TL ile teminata dahildir. Ancak, dahili su, fırtına, dolu, kar ağırlığı, sel su baskını, hırsızlık risklerine karşı teminat kapsamı dışındadır. ' düzenlemesi yer almaktadır. Ekspertiz Raporunda; yerinde yapılan incelemede, işletmenin bulunduğu bölgede meydana gelen fırtına sonucunda ve kaydığı, bahçe kısmında ahşap pergolenin yan bağlantı kısımlarından oynadığı, kısmen ayrıldığı, ses izalasyonun duvarının tamamen parçalandığı, çevre ahşap dekoratif kaplamasının yan yattığı ve kısmen kırıldığı, neon ışıklarının kırılmış olduğu, düzenlenen poliçenin incelenmesi neticesinde, dekorasyon kıymetinin teminat kapsamında ve açıktaki kıymetlerin poliçede yer alan düzenleme uyarınca yıllık 10.000 TL teminata dahil olduğu, ancak fırtına sebebiyle hasar oluştuğundan poliçede yer alan düzenlemem uyarınca hasarın teminat dışında kaldığı belirtilmiştir. Bilirkişi Raporunda; Açık alanda bulunan dekoratif kaplamalar, ses izalosyonu, ahşap pergolede meydana gelen hasarların teminat dışı kaldığının tespit edilmesinin yerinde olacağı, işletmenin 277,24 m2 alana sahip olup bunun 50 m2 sinin tek katlı taş duvarlı üzeri kiremit çatılı mutfak ve depo olarak kullanılan yapı, bu bina dışındaki alanın açık hava restoran olarak hizmet vermek üzere kullanıldığı, fırtınadan etkilendiği belirtilen pergola, bordex levhalar, ses kesici levhalar, dekoratif ışınsal renkli üçgen parçalardan oluşan duvar üzeri separatörlerin pergolaya asılı plastik çiçeklerin ve sarmaşıkların hasarlarının giderilmiş olduğunun görüldüğü, poliçede bina teminatı bulunmadığı, çatıda meydana gelen hasarların da teminat harici bırakıldığı ve davacının oluşan hasar nedeniyle davalıdan tazminat talep edemeyeceği belirtilmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair karar verilmiş ve davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/1 maddesinde "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir.", 11/4 maddesinde "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır."6102 Sayılı TTK'nun aydınlatma yükümlülüğü başlıklı 1423. maddesinde; " (1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. (2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur.Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir. (3)Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemesini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler." hükümleri yer almaktadır. Somut davada, taraflar arasında taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesinin 10.11.2020-2021 dönemine ilişkin olduğu ve teminat altına alınan konuların ayrı ayrı belirtildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında yer alan bilgilerden anlaşıldığı üzere, riziko adresinde 10/02/2021, 11/02/2021 tarihlerinde 7 boforu aşan fırtına nedeniyle , davacıya ait açık alan eğlenme yerinde hasar meydana gelmiştir.Yukarıda atıf yapılan poliçe maddelerinde açıktaki kıymetlerin poliçede teminat kapsamında olduğu ancak fırtına riski nedeniyle oluşacak hasarların teminat kapsamı dışında kaldığı belirlenmiştir. Sigorta poliçesi tarafların iradesi ile kurulmuş bir sözleşme olup, açıkta bulunan muhteviyatta meydana gelen zararların teminat harici olduğu açık olarak düzenlendiğinden mahkeme tarafından davanın reddine dair karar verilmesi yerindedir. Sunulan istinaf dilekçesinde bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davranıldığı ileri sürülmüş ise de, dosyada bunu ispatlayacak somut delil yer almamaktadır. Açıklanan nedenlerle; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre hasar teminat dışı olduğundan mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde ve oluşa uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakta olup resen yapılan incelemede kamu düzenine aykırı herhangi bir husus da tespit edilemediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın ilk derece mahkemesince davacıdan tahsiline,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.a bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/05/2026