Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında, ticari defterlerini sunmayan davalı nedeniyle bedelsizlik iddia eden davacıyı haklı bularak borçlu olmadığına hükmetti.
Özet: Kambiyo senedine dayalı icra takibinden kaynaklanan menfi tespit davasında, davacının başlangıçta ileri sürdüğü akıl zayıflığı iddiası ATK raporuyla çürütülse de, istinaf sonrası yeniden görülen davada davalının, talep edilen uyuşmazlık dönemi ticari defterlerini kesin süreye rağmen sunmaması nedeniyle bedelsizlik iddiası davacı lehine ispatlanarak, davacının takip konusu borçtan sorumlu olmadığına hükmedilmiş ve kötü niyet tazminatı talebi reddedilmiştir.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/119 EsasKARAR NO : 2026/501DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 14/10/2019KARAR TARİHİ : 08/06/2026Mahkememizden verilen ... tarih ve ... /... Esas ... /... KU sayılı kararı Antalya BAM ... .HD'nin ... tarih ve ... /... Esas ... /... Karar sayılı istinaf ilamı kaldırılmış olmakla dosya mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi yapıldığını ancak müvekkilinin çok yaşlı olduğunu senedin düzenleme tarihinde akıl zayıflığı bulunduğunu ve senedin bu nedenle geçersiz olduğunu, ayrıca senede istinaden herhangi bir mal ve hizmet almadıklarını bu nedenle senedin bedelsiz olduğunu öne sürmüş borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının imzaya bir itirazının olmadığını senedi oğlu ile birlikte gelerek imzaladığını öne sürmüş davanın reddini talep etmiştir.Davacı asilin tüm tedavi evrakları toplanmış ve senet tanzim tarihinde senet düzenleme ehliyeti olup olmadığı yönünde ATK'ya sevkedilmiş alınan rapora göre davacının senet tanzim tarihinde senet düzenleme ehliyetinin olduğu bildirilmiştir.Delillerin Değerlendirilmesi ve GerekçeEldeki dava ehliyetsizlik nedeniyle kambiyo senedinden borçlu olunmadığının tespiti talebidir. Davacı vekili müvekkilinin senet tanzim tarihinde akıl zayıflığıyla malul olduğunu öne sürmüştür.İşlem ehliyeti kambiyo senetlerinde ileri sürülebilecek kişisel mutlak defilerdendir. Buna göre senet tanzim tarihinde fiil ehliyeti olmayan bir kimsenin düzenlediği senet onun açısından borç doğurmaz. Davacı vekili her ne kadar icra takip tarihi itibariyle de bu hususun değerlendirilmesini talep etmişse de kambiyo senetlerinde borç senedin tanzim tarihinde doğmaktadır ve ehliyetin de bu tarih itibariyle var olması gerekir. Dosyaya alınan rapora göre tanzim tarihinde davacının fiil ehliyeti olduğu anlaşılmıştır. Davacının senette başka bir hususa itirazının da olmadığı görülmekle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca dava sırasında takibin durdurulmasına karar verildiğinden %20 oranın kötü niyet tazminatına hükmedilerek davanın reddine dair hüküm kurulmuştur. Davacı vekili tarafından istinaf Kanun yoluna başvurulmuş, Mahkememizden verilen ... tarih ve ... /... Esas ... /... KU sayılı kararı Antalya BAM ... HD'nin ... tarih ve ... /... Esas .../... Karar sayılı istinaf ilamı kaldırılmış, istinaf ilamında belirtildiği şekliyle davalı tarafa 6100 sayılı HMK 222/5 maddesi gereğince davalı tarafa dava konusu uyuşmazlık dönemini kapsar şekilde ticari defterlerini sunmak üzere kesin süre verildiği, davalı tarafın buna rağmen mahkememizce istenen 2013-2014 yıllarına ait ticari defterleri sunmadığı anlaşılmıştır.Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Davanın İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, davacı tarafça borçlu olunmadığı iddia olunan icra takibinin ''kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip'' şeklinde olduğu, menfi tespit sebebi olarak akıl hastalığına ve bedelsizlik iddiasına dayanıldığı, istinaf kaldırma ilamı öncesi yapılan yargılamada takibe konu kambiyo senedinin düzenleme tarihinde davacının fiil ehliyetinin tam olduğu aldırılan ATK raporundan anlaşılmıştır.Davacı tarafın dava dilekçesinde menfi tespit sebebi olarak ayrıca bedelsizlik iddiasına dayandığı bu iddiasına yönelik de münhasıran davalı ticari defterlerine dayanıldığı bu sebeple davalı tarafa 6100 sayılı HMK 222/5 nolu ara kararı gereğince 2013-2014 yıllarına ait ticari defterlerini sunmak üzere kesin süre verildiği, davalı tarafın verilen kesin süre içinde istenilen ticari defterlerini sunmadığı, ticari defterlerin saklanmasına yönelik 10 yıllık saklama süresinin dolmasından bahisle bu yöndeki ara karardan dönülmesini talep ettikleri ancak dava tarihinin 2019 yılı olması, davacının dava dilekçesinde münhasıran bu ticari defterlere dayandıklarını beyan etmesi karşısında dava tarihi itibariyle 10 yıllık sürenin dolmadığı bu sebeple davalının saklama süresinin dolduğundan bahisle ara karardan dönülmesi talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu anlaşılmış, davacının bedelsizlik iddiasını 6100 sayılı HMK 222/5 maddesi gereğince ispat ettiği anlaşılmakla davanın kabulüne, davalının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE; davacının Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... E (Eski Antalya ... .İcra Müdürlüğü ... /... E) sayılı takip dosyası nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,2-Kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,3-Alınması gerekli, ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve posta masraflarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine 7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 08/06/2026Katip ...¸e-imza Hakim ...¸e-imza