Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası olay yerinden kaçan sigortalı araç sürücüsünün poliçe ihlali nedeniyle sigorta şirketinin rücuen tazminat talebine ilişkin itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısı olan aracın sürücüsünün bir trafik kazasına karışıp 100% kusurlu bulunması ve olay yerinden kaçması nedeniyle poliçe şartları gereği rücu hakkını kullanarak ödediği 6.634,47 TL maddi hasar bedelini tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmış; davalı ise yetkisizlik, zamanaşımı ve kusur oranına itiraz ederek kazanın diğer tarafın kusuruyla meydana geldiğini iddia etmiş, mahkeme de tarafların iddialarını değerlendirerek kusur tespiti ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığına dair bilirkişi raporu alınmasına karar vermiştir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/344 EsasKARAR NO : 2026/529DAVA : İtirazın İptaliDAVA TARİHİ : 09/10/2024KARAR TARİHİ : 14/05/2026KARARINYAZILDIĞI TARİH : 12/06/2026Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket nezdinde ..... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik sigorta poliçesi ile sigortalı .....'in malik ve sürücüsü firari olan ..... plakalı aracın 15/12/2022 tarihinde .... plakalı araçla İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, .... Caddesinde karışmış olduğu kaza neticesi ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden ..... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar tutarının 6.634,47-TL olarak tespit edildiğini, .... plaka sayılı araç sürücüsünün düzenlenen kaza tespit tutanağı ile ekspertiz raporuna göre %100 kusurlu olduğunu, kaza yerinden firar ettiğini, aracın firar etmesinin sigorta şirketi poliçe genel şartlarına aykırı olmasından dolayı sigortalısına rücu edebildiğini, işbu nedenle davacı sigorta şirketinin davalıya rücu edilebileceğini, işbu rücuen tazminat alacağı olan 6.634,47-TL tutarındaki maddi hasar bedelinin ödeme tarihi olan 26/07/2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık değişen orantılı avans faizi ile birlikte tahsili için davalı aleyhine Bakırköy..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, davalının itirazlarının haksız ve alacağı geciktirmeye yönelik yapılmış olduğunu, bu nedenlerle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği taleplerinin zamanaşımına uğradığını, taleplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işbu davaya konu kazanın karşı tarafına ait aracın sürücüsünün, kazanın yaşandığı esnada yasal hız sınırının üzerinde seyrettiğini, dönüş kurallarına uymayacak şekilde manevra yaparak kazanın oluşumunda tamamen kusurlu olduğunu, davalıya ait aracın kendi şeridinde yasal sınırlar içerisinde seyir halinde olduğunu, davalının kaza sonrası hemen araçtan indiğini, karşı tarafın olay sonrasında yakınlarını olay yerine çağırdığını, davalının aracını kullanan kişiye karşı tehdit içeren saldırgan fiillerde bulunulduğunu, kusura ilişkin itirazları dikkate alınarak kusur tespiti için kamera kayıtlarının temini ile gerekli görülmesi halinde yerinde keşif yapılmasına, sonrasında alanında uzman ve yetkin bir bilirkişiden rapor alınmasına, davacının talepleri usul ve yasaya aykırı olduğundan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça Bakırköy Tüketici Mahkemesi'ne açılan davanın görevsizliğine karar verilerek dosya Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmiş ve .....esasını almış olduğu, Bakırköy 9.ASHM tarafından da görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin ..... esasına kaydedildiği görülmüştür. Mahkememizce Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyası incelenmiş, incelenmesinde alacaklısının .... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ borçlusunun ..... olduğu, 7.004,89-TL üzerinden icra dairesinde ilamsız icra takibi açıldığı, davacının davasını açmasında hukuki yararının olduğu, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı anlaşılmıştır.Mahkememiz dosyasına sigorta bilirkişisi ve adli trafik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu 07/09/2025 tarihli raporunda özetle; " İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesince 31.07.2025 günü verilen karar uyarınca; Dosyanın resen seçilecek 1 kusur, 1 sigorta uzmanına tevdi ile kusur oranlarının ve sigortalı araç sürücüsünün ola) yerini terk ettiği iddiası değerlendirilerek kusur oranlarının tespiti, hasar bedeli hesap edilerek rücu koşullarının oluşup oluşmadığı ile ilgili ve uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmesinin istenilmesine, esasen bilirkişi incelemesi yaptırılması amacı ile Mahkemece resen Trafik bilirkişisi seçildim. Suça konu trafik kazasının meydana geldiği yeri mevcut dosya içeriğini fiziken ve Uyap evrakları üzerinden inceleyip, elde ettiğim bulgular ile vardığım kanaat aşağıdadır. Kusur Yönüyle, A) — .....'İN MALİK VE SÜRÜCÜSÜ OLAY YERİ TERK/FİRARİ ARAÇ OLAN ..... AÇISINDAN İNCELEDİĞİMDE: ..... plakalı araç sürücüsünün (Olay Yeri Terk) aynı yönlü olarak önünde seyir halinde bulunan ve sola dönüş yapacak olan aracı geçerke dan seyir ettiği ve sola dönüşü esnasında şerit ihlali yaptığı, trafik güvenliğini ihlal ederek sola di hatalı ve yanlış yaptığı ve ...... plakalı aracın sağ ön tarafına çarptığı sonrasında kaza mahallinde ayrıca kaza mahallinde durmayarak gerekli iş ve işlemleri yapmadığı olayda sürücülere ait diğer kusurlardan olan 56/1-a “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak,” ile sola dönüş kurallarına aykırı hareket ettiği, ayrıca 81/1-a “Trafik kazalarına karışanların, kaza mahallinde durmaması ve kaza mahallinde trafik güvenliği için gerekli tedbirleri almaması,” ve kazanın meydana gelmesinde Tamamen Kusurlu olduğu, B) — ..... PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ..... AÇISINDAN İNCELEDİĞİMDE: ..... plakalı araç sürücüsünün (Olay Yeri Terk) aynı yönlü olarak önünde seyir halinde bulunan ve sola dönüş yapacak olan aracı geçerken sağdan seyir ettiği ve sola dönüşü esnasında şerit ihlali yaptığı, trafik güvenliğini ihlal ederek sola dönüşünü hatalı ve yanlış yaptığı, ve ..... plakalı aracın sağ ön tarafına çarptığı sonrasında kaza mahallinde durmayarak gerekli iş ve işlemleri yapmadığı olayda sürücülere ait diğer kusurlardan olan 56/1-a “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak," ile sola dönüş kurallarına aykırı hareket ettiği, ayrıca 81/1-a “Trafik kazalarına karışanların, kaza mahallinde durmaması ve kaza mahallinde trafik güvenliği için gerekli tedbirleri almaması,” ve kazanın meydana gelmesinde Tamamen Kusurlu olduğu, ..... plakalı araç sürücüsü ....'IN kazanın meydana gelmesinde herhangi bir Kusurunun Bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmış olduğu, Sigorta Yönüyle, Davacı sigorta şirketinin meydana gelen kaza sonrasında yükümlülüklerini yerine getirdiği, Davalı tarafın yaşanılan kaza sonrasında yükümlülüklerini yerine getirmediği, sürücünün olay yerini terk etmesinin ve sonrasında yaşanılan sürecin makul sayılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığı veya dosyaya sunulmadığı, sürücünün olay yerini terk etmesi sebebi ile birlikte sürücünün yeterli ehliyete sahip olup olmadığı, sürücü değişikliğinin yapılıp yapılmadığı, sürücünün uyuşturucu madde veya mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki halinde iken kazanın meydana geldiği yönündeki şüpheli durumlar ortaya çıkmıştır. Davacı Sigorta Şirketi'nin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca Davalı olan sigortalısına rücu edebileceği, gerekli şartların oluştuğu, Dava dışı aracın onarım işlemlerine ait eksper raporunda yer alan ve davacı tarafından talep edilen bedel 6.634,48 TL olduğunu" belirtmiştir.Mahkememizin 12/02/2026 tarihli celsesinde dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiş, makine mühendisi bilirkişisi tarafından mahkememize sunulan 06/03/2026 tarihli raporda özetle; " Hasarbedelinin KDV dahil 6.500 TL olduğunu" belirtmiştir. Dava, olay yerini terk sebebine dayalı rücuan tazminat istemine ilişkin icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.TTK 1472 maddesi;"(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir. Poliçe tanzim ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının "zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/f bendinde "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" düzenlemesine yer verilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. (Aynı yönde İstanbul BAM 8. HD 2021/1618 Esas, 2024/1484 Karar sayılı ilamı)Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2. maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında (KMAZMSSGŞ) düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu tür davalarda sigortacı KTK'nin 95/2. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Davalı adına kayıtlı aracın ZMSS poliçesini düzenleyen davacı sigorta şirketi, sigortalı aracın sürücüsünün kusurlu ve sorumlu olmasına rağmen olay yerini terk ettiğini ileri sürerek poliçe kapsamında ödediği tazminatı sigortalıdan rücuen tazmini talebinde bulunmuştur. Poliçenin akdedildiği tarihte yürürlükte bulunan KMAZMSSGŞ'nin, "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı" başlıklı B.4. maddesinin 3. fıkrasının "f" bendi uyarınca; ödemede bulunan sigortacı bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Düzenlemeye konu rücu nedeni sırf bedensel yaralanmayla sonuçlanan trafik kazaları ile sınırlı olmayıp maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarını da kapsamaktadır. ZMSS Genel Şartları B.4/f maddesinin "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" ifadesi ile başlamasının bu bendin sadece bedeni hasarlı kazalara uygulanacağı anlamı taşımadığı, olay yerini terk etmenin istisnasını oluşturduğu düşünülmeksizin davanın esasına girilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. (Yargıtay 4. HD 2024/11202 E. 2025/2473 K. sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi Kararı)Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalıya ait ..... plakalı araç sürücüsünün (olay yeri terk) aynı yönlü olarak önünde seyir halinde bulunan ve sola dönüş yapacak olan aracı geçerken sağdan seyir ettiği ve sola dönüşü esnasında şerit ihlali yaptığı, trafik güvenliğini ihlal ederek sola dönüşünü hatalı ve yanlış yaptığı ve ..... plakalı aracın sağ ön tarafına çarptığı sonrasında kaza mahallinde ayrıca kaza mahallinde durmayarak gerekli iş ve işlemleri yapmadığı olayda sürücülere ait diğer kusurlardan olan 56/1-a “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak,” ile sola dönüş kurallarına aykırı hareket ettiği, ayrıca 81/1-a “Trafik kazalarına karışanların, kaza mahallinde durmaması ve kaza mahallinde trafik güvenliği için gerekli tedbirleri almaması,” ve kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, alınan raporun denetime elverişli, objektif esaslara dayalı tanzim edildiği, bu nitelikleri itibariyle de hükme esas alınabileceği kanaatine ulaşılmıştır. Kazaya karışan davalıya ait aracın sürücüsünün yükümlülüklerini yerine getirmediği, kaza sonrası olay yerini terk etmesini makul gösterebilecek bir durumun varlığını davalının ortaya koyamadığı bu bakımdan somut olayda rücu koşullarının oluşmuş olduğu anlaşılmıştır. Makine mühendisi tarafından sunulan raporda kaza kaynaklı hasar bedelinin 6.500,00-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiş, bu sebeple bu miktar bakımından rücu koşullarının somut olayda sabit olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Rücu koşullarının sabit olduğu tespit edilen bu bedele takip talebi ile bağlı kalınmak suretiyle %16,75 faiz oranı üzerinden takip tarihine kadar işleyecek faizin Mahkememizce yapılan hesaplama neticesinde 357,95-TL olacağı tespit edilmiş, belirtilen bu esaslar çerçevesinde de davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile,Bakırköy .....İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı dosyası üzerinden davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine yürütülen icra takibine yapılan itirazın 6.500,00-TL asıl alacak, 357,95-TL işlemiş faiz alacağı yönünden İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00-TL ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,04-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafından sarf edilen 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin Harç olmak üzere toplam 855,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 2.080,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 2.036,36-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine, 5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 2080 TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 43,63-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine, 6-Davacı tarafından sarf edilen 17.000,00-TL bilirkişi ücreti, 541,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 17.541,00-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 17.173,04-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.857,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 146,94-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine, 9-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; alacak miktarı Kesinlik sınırının altında kaldığından HMK 362. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.14/05/2026Katip .....¸e-imzalıdır Hakim .... ¸e-imzalıdır