Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından incelenen trafik sigortası halefiyetine dayalı itirazın iptali davasında yetersiz ehliyetli sürücü kusur oranları ihtilafı.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortaladığı aracın karıştığı trafik kazasında ödediği hasar bedelini, davalı sürücünün yetersiz ehliyetle araç kullanması nedeniyle oluşan rücu hakkına dayanarak icra takibiyle tahsil etmek istemekte ve takibe yapılan itirazların iptalini talep etmektedir; davalılar ise kazanın oluşumunda alkollü diğer bir sürücünün asli sorumlu olduğunu, kendi kusurlarının bulunmadığını ve kaza tespit tutanağındaki kusur oranlarının hatalı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmaktadır.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/582 Esas - 2025/516

T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/582 Esas
KARAR NO : 2025/516
DAVA : İtirazın İptali (Trafik Sigortasından Kaynaklı Halefiyet)
DAVA TARİHİ : 04/09/2024
KARAR TARİHİ : 02/07/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 04/07/2025
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davalı şirket adına kayıtlı, diğer davalı ... sevk ve idaresindeki müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı araç ile 06.03.2024 tarihinde vuku bulan trafik kazasında ... plakalı aracın hasar masrafları davacı müvekkili sigorta şirketince ödendiğini, Kaza sırasında davalı ...'ın yetersiz ehliyetli olarak aracı kullanması nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen talep tahsil hakkı doğduğunu, bunun üzerine toplam 147.878,89.TL üzerinden .... icra sayılı dosyası ile davalılar aleyhine takip başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk başvuru yaptıklarını, ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının haksız ve yasal dayanaktan yoksun .... icra sayılı dosyasında bulunan itirazlarının iptaline, takibin devamına, davacı müvekkili şirket lehine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... NAK. SAN. VE TİC. A.Ş. ŞİRKET CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili şirketin servis şoförü ...'ın 06.03.2024 tarihinde, .... ilçesinde üç araçlı bir trafik kazasına karıştığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 57/1-a maddesinden ...'a kusur verildiğini, diğer sürücü ... hem 1,38 promil alkollü iken, hem ehliyetine kamu kurumları tarafından el konulmuşken, hem de kullandığı aracın muayenesini yaptırmamışken kaza yaptığını ve diğer sürücüleri mağdur ettiğini, trafik polisleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına itiraz ettiklerini, dava sırasında atanacak bilirkişi tarafından kazanın oluş şekli ve krokiyle beraber yeniden değerlendirme yapılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın REDDİNE, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Müvekkili diğer davalı ... Beton A.Ş.'de sigortalı çalışanı olduğunu, müvekkilinin TIR kullanacağından dolayı işe başlamadan önce ehliyetini davalı şirkete sunduğunu, dolayısıyla davalı şirketin, müvekkilinin otobüs ehliyetine haiz olmadığını bildiğinin aşikar olduğunu, davalı şirketin, müvekkilinin otobüs ehliyetine haiz olmadığını bildiğini, bilmesine rağmen müvekkili görevi dışında otobüs kullanmaya zorlandığını, olası zararları engellemeye yönelik hiçbir önlem almayarak kanun tarafından kendisine yüklenen özeni göstermediğini, müvekkilinin sorumlu olduğunun düşünülse dahi kaza tespit tutanağındaki kusurlar hatalı düzenlendiğini, dava dışı ... sevk ve idaresindeki araç tarafından görülebilmekte olup kendisinin 1.35 promil alkollü olması sebebiyle görülemediğini, dolayısıyla, ...'IN yol vermesi gerekirken alkollü olması sebebiyle kazaya sebebiyet veren ... yerine müvekkiline hukuka aykırı olarak kusur atfedilmesi hatalı olduğunu, bu nedenlerle müvekkili ... yönünden davanın reddine, müvekkili ... yönünden sorumluluğun kabul edilmesi halinde hatalı düzenlenen kusur oranlarının trafik bilirkişisi yardımıyla tekrar hesaplanmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin tensip ara kararı ile Davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak sigortalısı olan ... plakalı aracın 06/03/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasından dolayı oluşturulan hasar dosyası ve kaza tespit tutanağı ile kaza tarihini kapsayan ZMMS trafik sigorta poliçesinin sureti ve yapılan başvuru üzerine yapılmış ödemelerin miktarı ve ödeme belgelerinin gönderilmesinin istenilmesine, .... Dairesinin müzekkere yazılarak ....esas sayılı icra dosyasının istenilmesine, Davalı ...'ın tam nüfus bilgileri yazılarak .... sahip olduğu sürücü belgesi ile hangi tür araçları kullanabildiğinin sorulması için müzekkere yazılmasına, Uyap araç tedbir işlemleri üzerinden ... plakalı aracın trafik sicil kaydının çıkarılarak dosyasına eklenmesi istenilmiş gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara kararı ile davacı taraf davalı taraftan iddia ettiği para alacağını tahsil edemeyince takibine başlamış olup TBK.89.maddesine göre para alacaklarında, davacı taraf kendi yerleşim yerinde bölge müdürlüğünün bulunduğu yerde icra takibi ve dava açabileceğinden ayrıca davalılardan ...'ın yerleşim yeri de .... olduğundan icra dosyasına yapılan yetki itirazının kaldırılmasına, karar verilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Sigorta Uzmanı ..., Makine Mühendisi ... ve Nöroloji Uzmanı ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/03/2025 tarihli raporda: ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...' ın, (C) sınıfı ehliyeti bulunduğu, kaza davalı ...' ın, ... plaka otobüsü kullanırken meydana geldiğini, 06/03/2024 Tarihinde meydana gelen kaza neticesi ... plakalı aracın pert total seviyede hasarlandığı, aracın rayiç bedelinden sovtaj bedeli düşüldüğünde 189.120,00.TL üzerinden hasar ödemesi yapıldığını, Davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; Davalı ... ve Tic. A.Ş.' nin maliki olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...' ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 57/1-a maddesini ihlal etmesi ve aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller ile ilgili 84/h maddesine göre asli kusurlu olması nedeniyle % 75 (yüzde yetmiş beş asli kusurlu) olduğu; ... plaka sayılı plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...' ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesini ihlal etmesi nedeniyle % 25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ TALİ KUSURLU) olduğu; Kazanın oluş şekli itibariyle nizami park halinde bulunan ... plaka sayılı araca herhangi bir kusur atfedilemeyeceği kıymetlendirildiğini, Kusur tenzili neticesi ödenmesi gereken bakiye hasar tutarının 141.840,00 TL olduğu anlaşılmakta ve ... A.Ş. Tarafından mağdur tarafa ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. İlgili ödemeye karşılık rücu talebi olduğu, kazaya sebebiyet veren sürücü ...'ın aracı kullanmaya ehliyetinin yetersiz olduğu gerekçesiyle sürücü ...'dan talep edildiği anlaşıldığını, ... A.Ş. ZMSS sigortalısı ... plakalı aracın kaza sırasında sürücüsünün ... olduğu, kaza tarihli ruhsat sahibinin "... A.Ş. Olduğu anlaşıldığını, RÜCU konusu meblağın sorumlusunun hukuki değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğunu, Kazanın meydana gelmesinde alkolün münhasıran etkili olmadığı değerlendirildiğini, teknik analize dayalı olarak belirlendiğini, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir.
İİK-Faiz konusunda nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 14/05/2025 tarihli raporunda özetle; 21/3/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu ile 06/03/2024 Tarihinde meydana gelen kaza neticesi ... plakalı aracın pert total seviyede hasarlandığı, Aracın ağır hasar değerlendirilmesi durumunda 189.120,00 TL bakiye tazminat tutarının oluştuğu, davalı ...' ın, kazada % 75 (yüzde yetmiş beş asli kusurlu) olduğu Hususlarının tespit edildiğini, Sigorta şirketince ... plakalı araç malikine 06/5/2024 tarihinde 141.800,00 TL ödeme yapıldığını, Mahkemenin Davacının, davalıdan rücu edilebileceği takdiri durumunda itirazın iptaline konu icra takibinde 141.800,00 TL ana para ve 6.038,89 TL işlemiş faiz talep edildiğini, 26/7/2024 takip tarihi itibarıyla 141.800,00 TL ana para ve 6.038,89 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
....Dairesinin 27/01/2021 tarihli .... sayılı ilamında:"... Davalının sorumlu olduğu tutar, yargılama aşamasındaki kusur incelemesi sonucu belirlenmekle, bu kapsamda rücu alacağının icra takip ve dava tarihi itibarıyla varlığı ve tutarının belli ve sabit, dolayısıyla, likit nitelikte olduğu söylenemeyeceğinden, icra inkar tazminatına ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekir." şeklinde belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Davacı sigorta şirketinin, trafik kazasından kaynakı halefiyeten doğan rücuen tazminat alacağı için başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan vaki itirazın iptali davasına ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı,.... Esas dosyası ile toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, Sigorta Uzmanı ..., Makine Mühendisi ... ve Nöroloji Uzmanı ... tarafından düzenlenen 21/03/2025 tarihli heyet raporda: ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...' ın, (C) sınıfı ehliyeti bulunduğu, kaza davalı ...' ın, ... plakalı (E) sınıfı ehliyeti gerektiren otobüsü kullanırken meydana geldiği, 06/03/2024 tarihinde meydana gelen kaza neticesi ... plakalı aracın 189.120,00.TL üzerinden hasar ödemesi yapıldığı, Davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; Davalı ... şirketinin maliki olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ...' ın, asli kusurlu olması nedeniyle % 75 asli kusurlu olduğu; ... plaka sayılı plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...' ın, % 25 tali kusurlu olduğu; Kusur tenzili neticesi ödenmesi gereken bakiye hasar tutarının 141.840,00.TL olduğu anlaşıldığı. Davacı ... A.Ş. tarafından mağdur tarafa ödeme yapıldığı. Kazaya sebebiyet veren sürücü ...'ın aracı kullanmaya ehliyetinin yetersiz olduğu gerekçesiyle sürücü ...'dan talep edildiği. ... A.Ş. ZMSS sigortalısı ... plakalı aracın kaza sırasında sürücüsünün ... olduğu, kaza tarihli ruhsat sahibinin "... A.Ş. Olduğu anlaşıldığı, Kazanın meydana gelmesinde alkolün münhasıran etkili olmadığı belirlendiği, İİK-Faiz konusunda nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 14/05/2025 tarihli raporunda: Sigorta şirketince ... plakalı araç malikine 06/5/2024 tarihinde 141.800,00.TL ödeme yapıldığı. 26/7/2024 icra takip tarihi itibarıyla 141.800,00 TL ana para ve 6.038,89 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu belirtilmiş olup bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan raporlar denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, bu kapsamda kazaya sebebiyet veren davalı sürücü ...'ın aracı kullanmaya ehliyetinin yetersiz olduğu, kazanın meydana gelmesinde alkolün münhasıran etkili olmadığı belirlendiğinden, davacı tarafın halefiyet ilkesi gereği araç maliki ve sürücüsünden 141.800,00.TL asıl alacak,6.038,89.TL işlemiş faiz alacak tazminatı bulunduğu tespit edilmek ile buna göre; Davanın kabulü ile, davalının, icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca iptali ile, 141.800,00.TL asıl alacak,6.038,89.TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 147.878,89.TL alacağın icra takibinde belirtilen şekilde faizi ile birlikte tahsili ile takibin devamına,
Ayrıca, yukarıda yazılan Yargıtay ilamında belirtildiği gibi sigortadan kaynaklı halefiyeten rücu tazminat alacağı likit olmadığından İİK'nun 67.maddesi gereğince davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.,
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KABULÜ İLE, Davalının, .... Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca İPTALİ İLE, 141.800,00.TL asıl alacak,6.038,89.TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere TOPLAM 147.878,89.TL alacağın icra takibinde belirtilen şekilde faizi ile birlikte tahsili ile TAKİBİN DEVAMINA,
2-)Sigortadan kaynaklı halefiyeten rücu alacağı likit olmadığından İİK'nun 67.maddesi gereğince davacının icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 10.101,61. TL karar ve ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 1.786,02.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 8.315,59.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 2.200,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 427,60.TL başvurma harcı, 1.786,02.TL peşin harç, 1.082,00.TL tebligat ücreti, 14.500,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 17.795,62.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davacı vekilinin e-duruşmada yüzüne karşı, davalı ... Şirketi vekilinin ve davalı ...'ın duruşmada yüzlerine karşı, davalı ... vekilinin de yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 02/07/2025
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.
¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸