Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, Güvence Hesabının itirazın iptali davasında karşılıklı görevsizlik kararları sonucu oluşan yargı yeri uyuşmazlığını çözerek görevli mahkemeyi belirlemiştir.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, Güvence Hesabının sigortasız bir aracın neden olduğu trafik kazasından kaynaklanan ilam harcını tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemelerinin karşılıklı olarak görevsizlik kararı vermesiyle ortaya çıkan görev uyuşmazlığını çözüme kavuşturarak, Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda davanın ticari niteliğini ve hangi asliye mahkemesinin görevli olduğunu tespit etmektedir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ....HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO : . KARAR NO : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : TARİHİ : .NUMARASI : .DAVACI : .DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:DAVA DİLEKÇESİ :Davacı vekili dava dilekçesinde; Sigortacılık Kanunu, Güvence Hesabı Yönetmeliği ve diğer yasal mevzuat uyarınca kazaya kusuru ile sebebiyet veren ...plakalı aracın malikine ve sürücüsüne müvekkili kurumca ödenmiş olan karara ilişkin ilam harcı olan 9.588,06 TL nin ödeme tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için dava konusu icra takibi yapıldığını, taraflarınca ... Büro Numaralı...Arabuluculuk Nolu başvuru ile arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşılamadığını, bu nedenlerle davalının ... Müdürlüğü ...E.Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin ferileriyle birlikte aynen devamına mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:Dava ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada; Hakimler Savcılar Yüksek Kurulunun 24.03.2005 gün ve 188 sayılı ilke kararı gereğince “..Büyük Şehir Belediyesi sınırları içerisindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin yalnız büyük şehir belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçeleri kapsamına alacak şekilde ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine, 5216 sayılı yasa gereği... Şehir belediyesi sınırları içerisine alınan Gemlik’te müstakil bir Ticaret Mahkemesi olmaması sebebi ile, Bursa Ticaret mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası HMK 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava .... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararı ile Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çerçevesinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verildiği, bu itibarla Bursa ilinin mülki sınırları içerisinde açılan Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine giren iş, işlem ve davalarda Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bu gerekçe ile .... Asliye Hukuk Mahkemesinin...sayılı kararıyla uyuşmazlığın Bursa ticaret mahkemelerinin görev alanına girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de, dava dosyasının açılış tarihinin ... olduğu ancak ilke kararının başlangıç tarihinin ise ...olduğu gözetildiğinde, dava tarihi itibariyle mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir. UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ:Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme HMK 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.GEREKÇE: Dava itirazın iptali davasıdır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.Somut olaylarda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 2021/17896 Esas 2021/4942 Karar sayılı kararı.) Buna göre dava ticari dava olmadığından davanın Gemlik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği kabul edilerek yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.K A R A R :Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 19/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. KANUN YOLU : HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 25/11/2025 Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır