Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, buğday kepeği taşıma çarter partisinin haksız feshinden kaynaklanan alacak ve gemi üzerindeki ihtiyati hacze itirazın iptali davası hakkında kararı.
Özet: Bu hukuki belge, davacının müvekkili ile üçüncü bir taraf arasındaki buğday kepeği satış sözleşmesi kapsamında, davalıya ait gemi ile yükün taşınması için anlaşılan çarterpartinin davalı tarafından haksız feshedildiği iddiasıyla uğradığı zararların tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasına ilişkin istinaf incelemesini konu almaktadır; davacı, gemi üzerinde ihtiyati haciz kararı alarak takibi başlatmışken, davalı ise yetkisizlik, davacının zararının bulunmadığı ve cezai şart alacağının gemi alacaklılığı hakkı doğurmadığı savunmalarıyla davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2023/31 KARAR NO : 2026/1603T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBaşkan :Üye :Üye : Katip :İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas ve ... KararDAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : 12/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekilleri dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... arasında ... tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin ... firmasına 2700 mt dökme buğday kepeği yükünün satış ve en geç 15 Şubat 2021 tarihi itibarıyla teslimi edimini üstlendiğini, sözleşme kapsamında tedariki üstlenilen 2700 mt dökme buğday kepeği yükünün alıcıya teslimini teminen ... Limanından ... Denizinde belirlenecek bir limana taşınması için karşı tarafa ait ... gemisinin halihazırda acentesi olan ... aracılığı ile ... tarihinde e-posta şeklinde anlaşmaya varılarak fixture recap şeklinde çarterparti düzenlendiğini, varılan anlaşmaya göre geminin 28 Ocaktan başlayarak en geç 31 Ocak tarihinde yükleme limanında hazır olmasının öngörüldüğünü, müvekkilinin ... Limanında yükleme için gerekli hazırlıkları yaptığını, geminin anlaşmaya varılan tarih aralığında yükleme limanına gelmesini beklerken karşılıklı mutabık kalınan çarter partinin karşı tarafça 27 Ocak 2021 tarihinde gönderilen e-posta mesajıyla hiçbir geçerli nedene dayanmadan tek taraflı olarak feshedildiğini, kendilerine gemiyi mutabık kalınan tarihte yükleme limanında hazır etmeleri yönünde yapılan sözlü ve yazılı ihtaratlara rağmen hiçbir dönüş alınamadığını ve sözleşme hükümlerinin müvekkilin hiçbir kusuru olmaksızın karşı tarafça tek taraflı olarak ihlal edildiğini, müvekkilin çarter partinin haksız olarak feshedilmesi nedeni ile uğradığı zararların tahsilini teminen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası nezdinde ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğunu, mahkemece talepleri yerinde görülmekle karşı tarafa ait ... gemisi üzerinde ihtiyati haciz kararı tesis edildiğini, devamında bu kararın .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası tahtında uygulamaya konulduğunu ve esas takibe geçildiğini, karşı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine öncelikle arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştirildiğini, olumlu bir sonuç alınamadığını, itirazın iptali davasını açtığını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilin şimdilik 105.300,00 Amerikan Doları tutarındaki alacağının tahsilini teminen .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası tahtında vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu'nun 1355.maddesine göre Türkiye'de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı sadece geminin demir attığını, şamandıraya veya tonoza bağlandığını, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilebildiğini, geminin dosya kapsamında esastan takibe geçildiği esnada Türkiye'de en son bulunduğu yerin ... olup bu durumda yetkili İcra Dairesi ve Mahkemelerinin ... İcra Dairesi ve ... Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine herhangi bir zararı bulunmadığını, davacı şirket ile dava dışı ... arasında imzalanan ... tarihli esas sözleşmede herhangi bir cezai şart söz konusu değilken ve söz konusu teslimin yapılmayacağının taraflarca bilinmesine rağmen ... tarihinde cezai şart ödemesi yapacağına ilişkin ek sözleşme imzalandığını, davacı ... ile ... arasında ... tarihinde 2700 mt dökme buğday kepeği yükünün en geç ... tarihinde teslim edileceği hususunda sözleşme imzalandığını, bu aşamada cezai şarta ilişkin herhangi sözleşme veya anlaşma bulunmadığını, davacı tarafın müvekkili şirkete ait gemi üzerinde rehin hakkı bulunmadığını, varlığı iddia edilen cezai şart alacağının gemi sahibine gemi alacaklısı hakkı vermediği gibi gemi alacağı da olmadığını, ...'nın ... gemisinin veya donatanının acentesi olmadığını, davacı ...'nun acentesi olduğunu, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, davacının davasının dayanağı olan 2700 mt dökme buğday kepeği yükünün en geç ... tarihinde teslim edileceği hususunda ... tarihli satış sözleşmesinin davacı ... ile dava dışı ... .... arasında imzalandığını, ... tarihli esas sözleşmede herhangi bir cezai belirlenmediğini, aynı taraflar arasında düzenlenen ... günlü ek sözleşmede cezai şart ödemesi yapacağına ilişkin düzenlemenin yer aldığını, davacı tarafından delil olarak dayanılan ... tarihli charter party sözleşmesinde kiracı imzasının yer alıp, gemi sahibinin imzasının bulunmadığını, davalı tarafından "...'nın, ... gemisinin veya donatanının acentesi olmadığı, davacı ...'nun acentesi olduğunu" nun savunulduğunu, davacı tarafından delil olarak dayanılan e-postalarda yer alan ...'nın davalının yetkili acentesi olduğuna veya davalıyla taşıma sözleşmesi yapıldığına ilişkin yazılı belge sunulmadığını, taraflar arasında geçerli bir taşıma sözleşmesi kurulduğunun ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafından taraflar arasında taşıma sözleşmesi yapıldığı ve zararının davalıdan kaynaklandığının ispat edilemediğini, bu nedenlerle; davanın reddine, icra takibinin koşulları oluşmadığından davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekilleri istinaf dilekçesinde özetle; kiracı olan müvekkilin uhdesinde mahkemenin talep ettiği şekilde bir acentelik sözleşmesinin var olmasının mümkün olmadığını, deniz yolu ile tüm dünya üzerinde yapılan taşımacılık işlemlerinde tarafların bir araya gelerek tanışma olanağı oldukça düşük olduğunu, tüm dünyada olduğu gibi ülkede de tüm sözleşmeler ve sair anlaşmaların e-postalar üzerinden yürütüldüğünü, müvekkilin de karşı taraf ile bu şekilde anlaşma kurduğunu ve ... gemisini kiraladığını, ... ile donatan arasındaki acentelik sözleşmesinin müvekkilin uhdesinde bulunma imkanı olmadığını, böyle bir yazılı sözleşmenin mevcut olmadığını, müvekkili adına tarafınca 28 Ocak 2021 tarihinde e-posta yolu ile gönderilen ihtar ile "müvekkilin yükleme linamında yükü yüklemeye hazır olduğu, geminin taahhüt edildiği üzere ... tarihinde ... Limanı'nda hazır edilmesini, müvekkilin navlun ödemesi ile ilgili herhangi bir sıkıntı içerisinde olmadığını ve geminin anlaşmaya varıldığı şekilde yükü almak üzere yükleme limanında hazır edilmesi ve yükleme ile birlikte ödemelerin yapılacağını, geminin taahhüt edilen tarihte yükleme için ... Limanı'nda hazır bulundurulmaması halinde doğacak zararların Donata yükleneceği'' nin karşı tarafa ihtar edildiğini, cevap verilmediğini, çarter party hükümleri uyarınca taşımayı gerçekleştirmeye hazır olmasına rağmen donatanın çarter parti hükümlerini tek taraflı ve haksız ihlali nedeni ile navlun piyasasında meydana gelen talep yükselmesi nedeniyle satış sözleşmesine göre mutabık kalınan tarihte teslimi sağlayacak alternatif bir gemi bulunamadığını, yükün nihai alıcısına teslim edilemediğini ve müvekkilin cezai şart ödemek zorunda kaldığını, yükün ... Limanından Türk Limanlarına taşınması için gerekli tüm anlaşmalar sağlanmış olmasına karşın çarterpartinin tek taraflı olarak donatan tarafından feshedilmesinin geminin yükü almak için yükleme limanına gelmemesi ve taşımanın gerçekleştirilememiş olması nedenleri ile müvekkili yükün nihai alıcısı ... firmasına ... tarihli cezai şart faturasına istinaden 105.300 USD ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkilin karşı taraf ile varılan mutabakat uyarınca yük alıcısı ... firmasına 2700 mt dökme buğday kepeği yükünün teslim edimini üstlendiğini, karşı tarafça ... tarihli charter partynin tek taraflı olarak feshedilmesi nedeni ile yük alıcısının uğradığı 105.300 Amerikan Doları bedelindeki zararını da karşılamak zorunda kaldığını, müvekkil tarafından navlun bedeline ilişkin olarak yapılan ödemenin doğrudan donatanın hesabına yapılmış olmasının donatanın bu kiralamanın tarafı olduğunu, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli ... E ... K sayılı ilamının kaldırılmasına, müvekkilin şimdilik 105.300 Amerikan Doları tutarındaki alacağının tahsilini teminen .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası tahtında vaki itirazın iptaline, karşı tarafa ait olan ... IMO numaralı ... Bayraklı ... isimli gemi üzerinde müvekkili lehine kanuni rehin hakkı tesisine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince charter party nin donatan tarafından tek taraflı feshedildiği, taşımanın gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle cezai şart ödemek zorunda kalındığı, navlunun doğrudan donatanın hesabına yatırıldığı, sözleşmenin e-posta aracılığıyla kurulduğundan bahisle istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen e-posta yazışmaları, recap kayıtları ve navlunun doğrudan donatanın hesabına yatırılmış olduğu iddiası üzerinde durularak deniz ticareti ve bilişim uzmanı bilirkişilerden oluşacak bilirkişi heyetince inceleme yapılarak navlun sözleşmesine konu banka/swift kayıtları celp edilerek, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde gerekirse istinabe yoluyla bilirkişi incelemesi yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmiş olmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nin 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA, 6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 12/06/2026 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Katipe-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır