İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kurumsal satış ortaklığı sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan belirsiz süreli alacak ve maddi tazminat davasında bilirkişi raporu değerlendirmesi.
Özet: Kurumsal satış ortaklığı sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasıyla açılan tazminat davasında, davacı şirket, otomatik yenilenerek belirsiz süreli hale gelen sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı ve sebepsiz feshedilmesi sonucu oluşan maddi zararların karşılanmasını talep ederken, davalı fesih yetkisinin sözleşmeden kaynaklandığını ve olağan bir fesih olduğunu savunmaktadır; mahkeme ise delilleri toplayarak, sözleşmenin feshinin haklılığını ve varsa alacak miktarını belirlemek amacıyla, davacının belirli dönemlerdeki abonelik kayıtlarını detaylandıran bir bilirkişi raporunu incelemektedir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2023/826 EsasKARAR NO : 2026/330DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 03/09/2015KARAR TARİHİ : 09/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; tarafların 12.09.2011 tarihinde 1 yıl süreli olarak imza altına aldıkları Kurumsal Satış Ortaklığı Sözleşmesi ile iş ilişkisi kurduklarını, sözleşmede, bir yıllık yeni sürelerle kendiliğinden yenileneceği kararlaştırıldığından 2. yıl sözleşmenin “belirsiz süreli sözleşme" haline döndüğünü, sözleşme dönemi içinde ve 01.09.2012 tarihinden itibaren 1 yıl geçerli olmak üzere, taraflarca imzalanan Ek Protokol ile sözleşmeye ek yapıldığını, ayrıca “Kurumsal Satış Ortaklığı” sözleşmesinin eki niteliğinde olan Kurumsal Kazanç Sistemi (KKS) duyuruları yoluyla ilgili zaman dilimi için prim ve hakların elde edilmesine yönelik kuralların bildirildiğini, davalının ... 22. Noterliğinin ... yevmiye numaralı, ... günlü ihbarnamesi ile “bayiliği” gerekçesiz, haksız ve sebepsiz tek taraflı olarak feshettiğini (sözleşmeye aykırılık vb bir gerekçe gösterilmediği gibi müvekkil şirketin edimlerinde herhangi bir eksiklik belirtilmemiş, mücerret ve tek taraflı fesih söz konusudur) bildirildiğini, “17.09.2013 olan davacı şirkete tebliğ tarihini müteakip 24.09.2013 günü itibariyle sözleşmenin nihayete erdiğini," davacı şirkete yeterli fesih süresi verilmediğini, davalı şirketin davacı şirket ile aralarındaki sözleşmeyi haksız ve sebepsiz yere tek taraflı olarak feshetmiş olmasından, alacak miktarı bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenebileceğinden ötürü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak ve zararlardan dolayı maddi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından gerçekleştirilen feshin olağan fesih olması hasebiyle feshe haksız olarak yaklaşılamayacağı, zira fesih yetkisinin tarafların ortak ve serbest irade beyanları ile akdedilen sözleşmeden ileri geldiği, bu sebeple haksız fesih iddiasıyla menfi ve müspet zararların talep edilemeyeceği, ayrıca sözleşme kapsamında da davacı şirketin zarar/tazminat vs. talep etme hakkının bulunmadığının, ayrıca talep edilen alacak kalemlerine ilişkin olarak, tüm bunların cari hesaba yansıtılması suretiyle bayinin ceza kesintilerinden mahsubu sağlanmış olduğundan, davacının işbu taleplerinin de reddi ile huzurdaki haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.DELİLLER VE GEREKÇE;Mahkememizin 08/10/2019 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında; "...Taraflar arasında imzalanan 12/09/2011 tarihli Kurumsal Satış Ortaklık Sözleşmesi ve eki protokol,KKS duyuruları, ihtarnameler,ihbarnameler, cari hesap ekstresi, faturalar, tarafların ticari defter ve kayıtları, dayanılan diğer tüm deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan bilirkişi inceleme sonucu ile birlikte rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.Taraflar arasında 12/09/2011 tarihli Kurumsal Satış Ortaklığı Sözleşmesinin varlığı, iş bu sözleşmenin, ... 22.Noterliği’nin, ... yevmiye ve ... tarihli ihtarnamesi ile feshedildiği konusu ihtilafsızdır. Davacı taraf sözleşmenin haksız olarak fesh edildiğini, davalı taraf ise haklı olarak fesh edildiğini iddia etmekte olup, ihtilaf, taraflar arasındaki sözleşmenin ticari ahlaka aykırı hükümlerinin olup olmadığı, sözleşmenin haklı olarak fesih edilip edilmediği ve haksız fesh edildiği iddia edilen sözleşme nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise miktarının tespiti noktalarında toplanmakta olup, varsa alacak miktarının tespiti için dayanak belgelerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususların bilirkişiye tespit ettirilmesi mümkündür.Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesine karar verilmiş, dosyamız Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ...'e tevdi edilerek bilirkişi ön raporu alınmış, alınan raporda; "...Türkiye Kapsamında yapılan ... Aboneliklerine ilişkin olarak; 2011 yılı 11-12 ay, 2012 yılı1,2,3,4,5,9,10,11 ve 12. Ay dönemleri 2431 adet abonelik kayıt yapılmış olduğu,2013 yılı 1. Çeyrek döneminde (1,2,3ay ) 1258 adet abonelik kaydı yapılmış olduğu, 2013 yılı 2. Çeyrek döneminde (4,5,6 ay ) 1115 adet abonelik kaydı yapılmış olduğu, 2013 yılı 3. Çeyrek döneminde (7,8,9 ay ) 1655 adet abonelik kaydı yapılmış olduğu, 2013 yılı 4. Çeyrek döneminde (10,11,12 ay ) 1335 adet abonelik kaydı yapılmış olduğu, CD içerisinde yer alan fatura kayıtları incelemesinde davalı ... tarafından davacı Ditel İletişim'e 17/01/2013-19/12/2013 tarihleri arasında toplam 58 adet fatura kesilmiş olup, kesilen fatura toplam tutarının toplam 172.721,10 TL olduğu, fatura detayları ve ayrıntılı tutarlarının EK-1'de rapor içerisinde sunulmuş olduğu, tespitleri yapılmıştır. Dosya içerisinde davalı ... tarafından sunulan CD içerisinde, davacı Ditel İletişim şirketine ait prim, hakkediş bilgilerinin yer aldığı excel dosyalarının yer almakta olduğu, dava kapsamında CD içerisinde tespiti yapılan kayıtların mali bir bilirkişi tarafından incelenmesi durumunda davacının davalıdan bir meblağ isteyip istemeyeceği hususunda tespit yapılabilmesi mümkün olacaktır... " mütalaa edilmiştir. Dosyamız bilirkişiler İTÜ Hukuk Fak. ..., SMMM ..., Bilişim Uzmanı ...'e tevdi edilerek10/09/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmış, alınan raporda; "... somut olayda davalının 54,954,14 TL alacağı olduğu, bu alacağın tahsili için 30.09.2014 bitim tarihli 100.000,00 TL lik Teminat mektubunu nakde çevirerek alacağını tahsil ettiği, yapılan cari hesap incelemesinde davalının 01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında cari hesap bakiyesi olarak 7.482,70 TL alacağının bulunduğu ,Bilgisayar Mühendisi Bilirkişi ...'ÜN CD incelemesinde davalı tarafından davacıya 48 adet fatura düzenleyerek 172.721,10TL sözleşme 7/b maddesi ve sözleşmenin 30,1,01 maddesi gereğince muhtelif kesinti cezalarının uygulandığı, Davalının sözleşmenin 29/c maddesinde yer alan; ... gün önceden noter kanalı ile Kurumsal Satış Ortağına ihbarda bulunmak sureti ile bu sözleşmeyi her zaman tazminat ödeme yükümlülüğü altına girmeksizin sona erdirebilir mealindeki hükmü gereğince ... 22.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının kurumsal satış ortaklığı sözleşmesini feshettiği, Sözleşmenin delil şartı ile ilgili 8. maddesinde; Sözleşme' den doğabilecek tüm uyuşmazlıklarda .... SADECE ...'nın Defter Kayıtları ile Defterlerinin dayanağını teşkil eden evrak ve belgelerin delil olarak kullanılabileceğinin akden yanlarca mukarrer kılındığını; ancak bu noktada HMK md. 193/son hükmünün de gözetilmekliği gerekeceği, anılan akdi hükme nazaran ise taraflar davalının kayıtlarına dayanmayı beyan ve taahhüt eder mealindeki hükmün yüce Mahkemece irdelenmekliği icap edeceği, mevcut teknik ve mali değerlendirmeye göre, davacı yanın davadaki istemini muhik kılacak surette davadaki savını ortaya koyamadığının düşünülebileceğini..." görüş ve mütalaa edildiği görüldü.Davacı vekilinin itirazları üzerine, aynı bilirkişilerden ek rapor alınmış, “….bilirkişilerin kök raporda belirttiklerini görüşlerinin değişmediği…” mütalaa edilmiştir. Davacı vekilince, 24/10/2016 tarihli dilekçe ile, 30.000,00 TL olan dava değeri, 94.569,21-TL. ıslah edilerek, dava değeri 124.596,21-TL.olarak belirtilmiş ve ıslah harcı yatırılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmede 2. maddesi ile sözleşmenin konusu belirlenmiş, sözleşmenin 5. maddesi ile kurumsal satış ortağının yetkisi düzenlenmiş, 7. Maddesiyle kurumsal satış ortağının ...'nın bildirimlerine uygun hareket edeceği kabul edilmiş, 8. maddesiyle işyeri ve dekorasyon belirlenmiş, 25. maddesi ile denetim yükümlülüğü getirilmiş, kurumsal satış ortağı, ...'nın sözleşme doğrultusundaki denetim ve ikazlarını peşinen kabul edilmiş, kayıtlar arasında uyumsuzluk olduğunda ...'nın kayıtlarına üstünlük tanınmış, 28. maddesi ile kurumsal satış ortağının ...'nın hak ve menfaatlerini koruma yükümlülüğü getirilmiş, 30. madde ile prim, cezai şart ve para cezası hususu düzenlenmiş, 4. maddesi ile sözleşmenin süresi ve feshi hususunu, 29. Madde c bendi uyarınca ...'nın 7 gün önceden yazılı olarak bildirmek kaydıyla her zaman sözleşmeyi fesih edebileceği ve fesih halinde ...’nın tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, kurumsal satış ortağının herhangi bir nedenle fesih halinde hiçbir tazminat veya hak talebinde bulunmayacağı açıkca düzenlenmiş, yine 44. maddesi ile ise delil şartı düzenlenmiş, buna göre sözleşmenin feshinde, davalının defter ve kayıtlarının kullanılacağı kabul etmiştir. TTK. 18/2. Maddesi gereği, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmü karşısında, davacının, sözleşmenin tek taraflı standart bir sözleşme olduğunu ve sözleşmenin ticari ahlâka aykırı hükümler içerdiğini iddia etmesinin, davacının tacir olması ve sözleşmenin faaliyetinin konusu itibariyle de dikkate alındığında kabulü mümkün görülmemiş olup, sözleşme hükümlerinin her iki tarafın tacir olması nedeniyle taraflar için bağlayıcı olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce toplanan tüm deliller, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshini düzenleyen hükümler bir arada değerlendirildiğinde, mahkememizde de, sözleşmenin, 29/c maddesi gereğince, davalının, bayii hakkında sebep göstermeden dahi sözleşmeyi fesh etmesinin mümkün bulunduğu, davalı tarafından, sözleşme hükümleri kapsamında haklı ve usulüne uygun olarak sözleşmenin fesih edildiği, sözleşmenin genel hatlarıyla yukarıda belirtilen hükümleri karşısında incelenen, davalı ticari defter ve belgeleri sonucunda, teknik bilirkişi heyetince verilen, denetlenen ve benimsenen kök ve ek raporlar ile, davacı tarafından talep edilen prim ve destek hak ediş ödemelerinin, ... projesi primlerinin davalının cari hesap ekstresine işlendiği ancak, davalının davacıdan 54.954,14-TL. alacaklı olduğu, bu alacak nedeniyle, 30/09/2014 tarihinde teminat mektubunun nakde dönüştürüldüğü ve alacağın tahsil edildiği, davalının, 01/01/2013 ve 31/12/2013 tarihleri arasında cari hesap bakiyesi olarak davacıdan 73.482,70-TL. alacaklı olduğu ve davalı tarafından davacıya, düzenlenen 48 adet fatura ile 172.721,10-TL. kesinti cezalarının uygulandığı, davalının, tahakkuk etmiş fakat henüz ödenmemiş ve/veya tahakkuk edecek primlerden her türlü kesintiyi yapma hakkına sahip olduğu, yapılan bu kesintiler nedeniyle, davacının davalıdan, prim destek hak ediş, cari hesap, teminat mektubundan kaynaklanan alacağının bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında, davacı şirket, davalı şirketin mobil elektronik haberleşme hizmetini verebilmesi için,gerekli olan sim kart satışına aracılık etmeyi, diğer ürün ve hizmetleri davalı şirket nam ve hesabına satılmasını, abonelik sözleşmesi ile aboneliğin tesis edilmesi için gerekli olan evrakların davalı şirket nam ve hesabına alınmasını üstelendiği, tüm bu hizmetleri gereği gibi yapması için gerekli personel, bilgi giriş sitemi, dekorasyon, araç kiralama, kira yükümlülüklerinin davacıya ait olduğu anlaşıldığından buna yönelik taleplerinin de yerinde olmadığı kanaati oluştuğundan, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının REDDİNE;..." karar verildiği,Kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul BAM 43. HD'nin, 02/11/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla; "...Dava, sözleşmenin haksız feshi iddiasına dayalı zarar ile sözleşme uyarınca haksız yapıldığı iddia olunan kesinti - ceza bedeli ve prim-destek hakedişleri alacağının tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı tarafından ... tarihli ve ... yevmiyo nolu ... 22. Noterliğinden gönderilen ihtarname ile taraflar arasında 12.09.2011 tarihinde imzalanan Kurumsal Satış Ortaklığı Sözleşmesinin 29-c maddesine atıf yapılarak bu madde kapsamında sözleşmenin feshi yoluna gidildiği, bahsi geçen ihtarnamede söz konusu fesih işleminin ihtarnamenin karşı tarafa tebliğ tarihinden itibaren 7. günün sonunda hüküm ifade edeceği belirtilmekle taraflar arasındaki satış ortaklığı ilişkisinin davalı tarafça 24.09.2013 tarihinde sona erdirildiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki 12.09.2011 tarihli kurumsal satış ortaklığı sözleşmesinin 2. maddesinde sözleşmenin konusunun ...'nın kullanıma sunduğu ...Haberleşme Hizmeti'ni verebilmesi için gerekli olan SİM Kart'ların satışında aracılık hizmeti verilmesi ve sözleşme kapsamındaki küçük ve orta büyüklükteki işletmelere yönelik hazırlanmış diğer ürün ve hizmetlerin kurumsal satış ortağı ve istihdam edeceği doğrudan satış ekibi tarafından ... adına ve hesabına satılması ve yine sözleşme kapsamındaki iş ve işlemlerin ... adına ve hesabına yapılması, ...Haberleşme abonelik sözleşmesinin ve ... tarafından imzalatılması talep edilen ... tarafından onaylı başka tür sözleşmelerin ve taahhütnamelerin ... adına ve hesabına akdedilmesi, bu ürün ve hizmetlerin satımında ve iş ve işlemlerin yapılmasında ...'ya aracılık hizmetinin verilmesi, bu hizmetlerinin gereği gibi yerine getirilebilmesi için abone bilgi giriş sisteminin kurulması, bu sistemin kurumsal satış ortağı personeli tarafından kullanılabilmesi için eğitilmesi, bu sistemin bakımının ve onarımının yapılması, dekorasyon desteğinin sağlanması, ileride ... tarafından bildirilecek diğer ürün ve hizmetlerin satılması ve diğer iş ve işlemlerin yapılması faaliyetinin sözleşmede belirlenen koşullara uygun olarak münhasır yetkili olmaksızın kurumsal satış ortağı tarafından icra olunması olduğu, 'Süre başlığı' altında düzenlenen 4.maddesinde sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarihten itibaren 1 yıl süre ile yürürlükte kalacağı, taraflardan herhangi birisi tarafından sözleşme süresinin bitiminden en geç otuz gün önce gönderilecek bir fesih bildirimi ile sözleşme feshedilmedikçe, sürenin sona ermesinden itibaren birbirini takip eden 1 yıllık yeni sürelerle sözleşmenin kendiliğinden yenileneceği,'Kurumsal satış ortağının yetkisi' başlığı altında düzenlenen 5.maddesinde kurumsal satış ortağının, sözleşme konusu faaliyetleri ve ileride ... tarafından bildirilecek kurumlara yönelik diğer ürün ve hizmetlerin satılması ve diğer iş ve işlemlerin yapılması faaliyetlerini ... adına ve hesabına icra edecek ve bu ürün ve hizmetlerde, iş ve işlemlerde ve SİM Kart'ların satışında ...'ya aracılık hizmeti vereceği, belirlenen konu dışında kurumsal satış ortağının ... adına ve hesabına veya kendi adına ... hesabına hiç bir işlem yapamayacağı, abonelik sözleşmesi ve ... tarafından imzalatılması talep edilen ... tarafından onaylı başka tür sözleşmelerin ve taahhütnamelerin dışında herhangi bir sözleşme akdedemeyeceği, ...'yı her ne nam altında olursa olsun borç altına sokamayacağı, ...'ya herhangi bir mükellefiyet yükleyemeyeceği veya 43.maddede öngörülen şekilde ... tarafından yetki yerilmedikçe sözleşme konusu faaliyetlerle ilgili olarak hiç bir suretle vaatlerde bulunmayacağı veya garanti vermeyeceği, 'Prosedürlere ve standartlara uygunluk' başlığı altında düzenlenen 7.b maddesinde davacının sözleşme faaliyetlerinde davalı tebliğlerine, talimatlarına, duyurularına emirlerine, standart ve yönetmeliklerine aynen riayet edeceği ve herhangi bir sebeple bunlara aykırı hareket etmeyeceği; e bendinde davacının davalının bildirmiş olduğu tebliğler, talimatlar, duyurular, emirler, standart ve yönetmeliklere uygun olarak, abonelik alan bir abonenin hattının açılabilmesi için davalının uygun gördüğü evrakları tam ve eksiksiz olarak almak evrakların doğruluğunu kontrol etmek ve aboneye verilecek diğer hizmetleri de vermek zorunda olduğu,'Dekorasyon başlığı' altında düzenlenen 8.maddesinde bu maddenin sözleşme süresi içerisinde herhangi bir zamanda ...'nın kurumsal satış ortağına bildirimde bulunması halinde yürürlüğe gireceği, kurumsal satış ortağının sözleşme kapsamında onaylanan işyeri için gerekli olan dekorasyon tanıtım, teçhizatları ve malzemeleri ... veya yetkili kıldığı firma tarafından tespit edilecek olup, dekorasyon amacıyla temin edilecek bu malzeme için ...'nın kısmen veya tamamen mali destek sağlayabileceği, ...'nin dekorasyon desteği sağlaması durumunda ... tarafından belirlenen dekorasyon yetkili firma tarafından gerçekleştirildikten sonra kurumsal satış ortağının bu dekorasyon üzerinde hiçbir değişiklik yapmayacağı, dekorasyonu olduğu gibi hiçbir ekleme ya da çıkarma yapmadan muhafaza edeceği, 'Maddi destekler ve karlılık' başlığı altında düzenlenen 26.maddesinde ...'nın, kurumsal satış ortağına, kurallara ve duyunulara uygun olarak yaptığı ve ... tarafından kabul edilen sözleşme konusu faaliyetleri için bildireceği kriterler ve oranlar çerçevesinde ve dönemsel olarak prim verip vermemekte serbest olduğu, aynı şekilde ...'nın kurumsal satış ortağının sözleşme konusu faaliyetleri nedeniyle yaptığı bazı harcamalara karsılık olarak destek primi verip vermemekte serbest olduğu,'Sözleşmenin sona ermesi' başlığı altında düzenlenen 29.c maddesinde ...'nın 7 (yedi) gün önceden noter kanalı ile kurumsal satış ortağına ihbarda bulunmak koşulu ile işbu sözleşmeyi her zaman tazminat ödeme yükümlülüğü altına girmeksizin sona erdirebileceği, "Sözleşmenin prim kesintisi cezai şart ve para cezası" başlığı altında düzenlenen 30. maddesi 30.1.1. bölümünde davacının işbu sözleşme ile ekleri kapsamındaki yükümlülüklere aykırı hareket etmesi, yükümlülüklerini hiç yada gereği gibi yerine getirmemesi halinde davalının davacıya tahakkuk etmiş fakat henüz ödenmemiş ve veya tahakkuk edecek primlerinden her türlü kesinti yapma hakkına sahip olduğu, 30.3.1 bölümünde davalının davacı işyerinde yaptığı, yaptırdığı denetimlerde vaya müşteri şikayetleri sonucunda davacının davalı tarafından bildirilen prosedüre (abonelik, müşteri hizmetleri, bayi, kurumsam satış ortağı yönetim, fraud vb.) aykırı davrandığının aktivasyon veya tahsilat yetkisini kötüye kullandığının ya da iş hacmine göre yeterli miktarda SIM kart paketi, kontör yükleme kartı ve diğer davalı ürünlerini bulundurmadığının tespit edilmesi halinde davalı tarafından fatura edilen miktarda para cezasını davalının bildirdiği süreç içerisinde ödeyeceği , davalının uygun göreceği cezayı davacının priminden mahsup edebileceği veya davacıdan ödeme yapmasını isteyebileceği,'Sözleşme ekleri' başlığı altında düzenlenen 40. maddesinde davalı tarafından uygulamalara ilişkin işlemlerin prosedürler ile ilgili zaman zaman bildirilecek hususlar ve değişiklikler sözleşmenin eki olarak kabul edileceği ve davacı tarafından aynen uygulanacağı,'Delil şartı' başlığı altında düzenlenen 44. maddesinde sözleşmeden dolayı taraflar arasında doğabilecek tüm uyuşmazlıklarda sadece ve sadece ...'nın defter kayıtları ile defterlerinin dayanağını teşkil eden evrak ve belgelerin delil olarak kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.Taraflara arasında imzalanan ek protokol hükümlerine göre ek protokolün konusunun bayinin ... Projesi kapsamında Marifed üyelerine satılan hatlar üzerinden primlendirilmesi olduğu, ek protokol ile ...'nın 01.09.2012 tarihinde ... ve ... arasında akdedilen sözleşme kapsamında açılacak her bir hat için bayiye duyurularla belirtilmiş primlendirme sistemi uyarınca prim ödeyeceği, diğer kurumsal bayilerin ... projesi kapsamında açtığı hatlardan da bayiye... no'lu duyuru ile bildirilen sarı tarifeler için 5,00 TL (KDV dahil), mavi tarifeler için 10,00 TL (KDV dahil) kırmızı tarifeler için 20,00 TL (KDV dahil) prim ödeyeceği, diğer kurumsal bayiler tarafından açılan hatların bayinin hedefine dahil edilmeyeceği, ek protokolün 01.09.2012 tarihinden itibaren 12 ay süre ile geçerli olacağı kararlaştırılmıştır. Davacı, Kurumsal Satış Ortaklığı Sözleşmesi hükümlerinin TMK'nın 2. ve 23.maddeleri, TBK'nın 20 ve 27.maddeleri gereğince geçersiz / hükümsüz sayılması gerektiğini, belirsiz süreli sözleşmede taraflardan her birinin herhangi bir şebebe dayanmadan olağan fesih ile sözleşmeyi sona erdirebilmesi için fesih bildirim sürelerine uyması gerektiğini ancak fesih bildirimi süresine uyulmadan feshedilen davaya konu sözleşme nedeniyle genel işlem koşullarına ilişkin TBK'nın 25.maddesi çerçevesinde davalının, davacının durumunu dürüstlük kuralına aykırı olarak ağırlaştırdığını, sözleşme tarihi olan 12.09.2011 tarihinden sözleşmenin feshine kadar olan süreçteki prim alacaklarının hatalı hesaplandığını, davalı tarafından eksik ve geç ödeme yapıldığını, davacı şirket tarafından kendilerine proforma onayı bildirilmediğinden Ağustos-2013 ile Eylül-2013 aylarına ilişkin prim ve destek hak edişlerinin fatura edilemediğini, prim alacakları için belirlenen satış ve aktivasyon hedeflerinin gerçekleşebilir olup olmadığının bilinemediğini, işyerinin standart hale getirilmesi maksadıyla yapılan harcamaların davalı tarafından karşılanması gerektiğini, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle zararlarının olduğunu (işyeri kira ofis desteği, 3 aylık fesih süresinin verilmesi halinde sözleşmenin feshinden itibaren üç aylık hakediş bedeli, iş akitleri Eylül ve Ekim 2013 aylarında sona ererek feshedilen davacı çalışanlarına ödenen ücret ve kıdem tazminatları, araç kiralama şirketinden kiralanan araçların erken iade edilmesi nedeniyle icraya konan erken iade ceza bedeli, teminat mektubunun paraya çevrilmesi gerek olmayan miktarı) bu zararların davalı tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürmüş, davalı ise feshin olağan fesih olması sebebiyle feshin haksız olmadığını, fesih yetkisinin tarafların ortak ve serbest irade beyanları ile akdedilen sözleşmeden ileri geldiğini, haksız fesih iddiasıyla menfi ve müspet zararların talep edilemeyeceğini, sözleşme kapsamında davacı şirketin zarar/tazminat vs. talep etme hakkının bulunmadığını, talep edilen alacak kalemlerinin ceza kesintilerinden mahsubunun sağlandığını, davacı şirkete sözleşmenin devamına ilişkin güvenin verilmiş olduğuna ilişkin hiç bir somut delil ortaya koyamadığını, olağan fesih hakkını düzenleyen sözleşmenin 29.c. maddesi uyarınca fesih öneline ilişkin süreye uyulmak suretiyle feshedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede davacı şirkete olağan fesih hakkının tanınmamasının Türk hukukunda egemen olan sözleşme serbestisi ilkesinin bir yansıması olup, bu durumun haksız şart olduğunun ileri sürülemeyeceğini, davacı şirketin bakiye borcuna istinaden teminat mektubunun nakde çevrildiğini, iade edilen faturaların sözleşme ve sözleşmnin ekleri olarak kabul edilen duyurular uyarınca düzenlenerek gönderildiğini, Ağustos-2013 ile Eylül-2013 aylarına ilişkin prim ve destek hak edişlerine ilişkin ödemelerin cari hesaba işlenmek kaydıyla gerçekleştirildiğini, diğer kalemlere ilişkin borcun bulunmadığını savunmuştur. Dosya kapsamına alınan bilirkişi heyeti raporunda ...'nın defter kayıtları ile defterlerinin dayanağını teşkil eden evrak ve belgelerin delil olarak kullanılabileceğinin sözleşme ile kararlaştırıldığı, bu noktada HMK md. 193/son hükmünün gözetilmesi gerekeceği belirtilmiş ise de Yargıtay'ın yerleşik uygulaması ve HMK 193/2 maddesi uyarınca taraflar arasındaki münhasır delil sözleşmesine rağmen bu delilin aksi yine aynı kuvvetteki başka bir delille ispatlanabileceği gibi taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir. Delil sözleşmesinin varlığı davacı tarafın yasal delillerini sunma olanağını ortadan kaldırmayacağı gibi ticarî defter ve kayıtlarının incelenmesine de engel teşkil etmeyecektir.Mahkemece davalı tarafından sunulan CD üzerinde yapılan incelemeler neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacı tarafından talep edilen prim ve destek hak ediş ödemelerinin, ... projesi primlerinin davalının cari hesap ekstresine işlendiği ancak davalının davacıdan 54.954,14 TL alacaklı olduğu, bu alacak nedeniyle 30/09/2014 tarihinde teminat mektubunun nakde dönüştürüldüğü ve alacağın tahsil edildiği, davalının 01/01/2013 ve 31/12/2013 tarihleri arasında cari hesap bakiyesi olarak davacıdan 73.482,70 TL alacaklı olduğu ve davalı tarafından davacıya düzenlenen 48 adet fatura ile 172.721,10 TL kesinti cezalarının uygulandığı, davalının tahakkuk etmiş fakat henüz ödenmemiş ve/veya tahakkuk edecek primlerden her türlü kesintiyi yapma hakkına sahip olduğu, yapılan bu kesintiler nedeniyle davacının davalıdan, prim destek hak ediş, cari hesap, teminat mektubundan kaynaklanan alacağının bulunmadığı , gerekli personel, bilgi giriş sitemi, dekorasyon, araç kiralama, kira yükümlülüklerinin davacıya ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.İstinafa konu uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmenin 29-c maddesi uyarınca davalı tarafından feshedilmesi nedeniyle davacının fesih tarihi öncesine ilişkin alacak talebinin, işyerinin standart hale getirilmesi maksadıyla yapılan harcama bedelinin, fesih nedeniyle zarar talebinin haklı olup olmadığı, davalının ceza kesintileri nedeniyle yaptığı mahsubun haklı olup olmadığı noktasındadır. Öncelikle davacı için belirlenen satış ve aktivasyon hedefi, hat satışları ve satış geri dönüşleri ilgili listelerin, ortalama satış hedeflerinin ve müşteri memnuniyeti anketlerinin dosyaya sunulması; davalı tarafından davacıya 2011-2012-2013 yıllarında "hatalı-eksik evrak kesintisi", "yasal takip cezası" ,"aktiflik ceza kesintisi", "aktivasyon prim kesintisi ", "jet prim kesintisi", "menü kampanya cezası", "desaktivasyon kesintisi", "sessiz hat kesintisi", "kampanya farkı cezası", "sms data kampanya cezası" adı altında kesilen ve hesaptan mahsup edilen 172.721,10 TL cezai yaptırım kesintisinin dayanağı işlemler ve buna ilişkin belgeleri dosyaya sunulması için taraflara sonuçları da hatırlatılarak usulüne uygun kesin süre verilerek dayanak belgelerin dosyaya celbinin sağlanması, cezai yaptırım kesintilerinin haklı ve yerinde olup olmadığının tespiti için iletişim uzmanı bilirkişinin bilirkişi heyetine dahil edilmesi ; iade faturalarına ilişkin tarafların ticari defterlerinde kayıt bulunup bulunmadığı, tarafların sözleşmeye ilişkin cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı, teminat mektubunun paraya çevrilmesinin haklı olup olmadığı yönünden davacı şirket ticari defterleri ve gerek duyulduğunda davalı şirket merkezinde yapılacak inceleme neticesinde konusunda uzman bilirkişi heyetinden taraf ve yargı denetimine elverişli rapor alınması; işyerinin standart hale getirilmesi maksadıyla yapıldığı ileri sürülen harcamalar ve sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle oluştuğu iddia edilen zarar kalemleri yönünden mahkemece değerlendirme yapılması gerekirken mahkemece eksik inceleme sonucunda davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hükme tesir edecek derecede deliller toplanıp değerlendirilmeden eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, ..." karar verildiği, İstinaf kaldırma kararı sonrası, mahkememize gelen dosyanın ... Esas sayıya kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin ...E... K sayılı kararıyla HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca Mahkememiz kararını kaldırarak , dosyayı yeniden görülmesi için göndermesi üzerine, dosya yukarıdaki Esas numarasına kaydedilmiş, yargılamaya devam edilmiş, İstinaf kararı doğrultusunda taraflara süre vererek tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi ... ve hukukçu bilirkişi ... tarafından hazırlanan 07/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle, (120.710,71 TL + 80.685,5 TL =) 201.396,21 TL tazminat alacağı bulunduğu, Davacı, işbu tazminat alacağını, sözleşmenin feshedildiği 13.09.2013 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etme hakkına sahip olduğundan, talebi gibi, fesih tarihinden daha sonraki bir tarih olan, (davacının 24.10.2016 tarihli dilekçesinde belirtiği) 24.12.2013 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 22/09/2025 tarihli Bilirkişi ek raporunda; "...Teknik yönden tespitlere göre kök raporu değiştirecek bir husus olmadığı, sözleşme ve mali yönden de kök rapordaki değinilen hususları değiştirecek bir husus bulunmamaktadır..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 10/05/2025 tarihli Bilirkişi ek raporunda; "...Taraf itirazlarının değerlendirildiği, taraflarca önceki raporları değiştirecek yeni bir belge sunulmadığından iş bu raporda da bir önceki rapordaki işaret eden görüşlerin korunduğu,..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 12.09.2011 tarihli Kurumsal Satış Ortaklığı Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin taraflardan birinin sözleşme süresinin bitiminden en geç otuz gün önce gönderilecek bir fesih bildirimi ile sözleşmeyi feshetmedikçe sürenin sona ermesinden itibaren birbirini takip eden 1 yıllık sürelerle uzayacağının kararlaştırıldığı, davalı tarafından 13.09.2013 tarihli ihtarname ile sözleşmenin 29/c maddesi uyarınca feshedildiği, davacının sözleşmenin haksız feshi iddiasına dayalı olarak zarar ile davalı tarafça yapılan kesinti-ceza bedelleri ile prim destek hakedişlerinin, işyerinin standart hale getirilmesi için yapılan harcama bedelinin tahsilini talep ettiği, sözleşmenin 7/b maddesine göre kurumsal satış ortağı olarak anılan davacının sözleşme konusu faaliyetlerinde davalının tebliğlerine, talimatlarına duyurularına riayet edeceğinin, 8. Maddesinde sözleşme kapsamında onaylanan işyeri için gerekli dekorasyon için davalının kısmen veya tamamen mali destek sağlayabileceği, 10. Maddesine göre davacının çalıştıracağı personellerinin mali ve sosyal haklarının sorumluluğunun davacıda olduğu, 26. Maddesinde davalının bildirdiği kriterler ve oranlar çerçevesinde ve dönemsel olarak davacıya prim verip vermemekte serbest olduğu, 29/c maddesinde davalının 7 gün önceden noter kanalıyla yapacağı indirimle sözleşmeyi her zaman tazminat ödeme yükümlülüğü altına girmeden feshedebileceği, 30. Maddesinde; davacının sözleşme kapsamında yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi halinde davalının henüz ödenmemiş, tahakkuk edecek primlerden her türlü kesinti yapma hakkına sahip olduğu, davacı tarafından prosedürlere uyulmadığının, aktivasyon veya tahsilat yetkisini kötüye kullandığının ya da iş hacmine göre yeterli miktarda davalının ürünlerini bulundurmadığının denetimle tespit edilmesi halinde para cezası uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin ... E... K sayılı kararı doğrultusunda davalı vekiline kesintilerin dayanağı işlem ve belgelerin dosyaya sunulması için Mahkememizce süre verildiği, tüm dosya kapsamına göre alınan 07/03/2025 tarihli bilirkişi kök ve ek raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın sözleşmenin 30.11. Ve 30.3.1 maddelerine dayalı olarak yaptığını iddia ettiği kesintilerin sözleşmeye uygunluğunun belgelerle destekleyemediği, davacının bu kesintiler nedeniyle uğradığı zararın tazmini talep etme hakkı bulunduğu, bilirkişi raporu ile tespiti yapılan 58 adet kesinti faturasından davalıya ödenen 120.710,71TL'lik tutarın tahsili ve davalı tarafça paraya çevrilen 100.000TL bedelli teminat mektubundan davalının taraf ve defter kayıtları ile tespit edilen 19.313,50TL'nin mahsubu ile bakiye 80.685,50TL'nin iadesini talep etme hakkı bulunduğu, davacı vekilince Mahkememizin 11/10/2016 tarihli celsesinde davadaki taleplerini açıklaması için süre verilmesi üzerine sunulan 24/10/2016 tarihli dilekçede ceza kesintileri için sonradan artırılmak üzere 10 TL, paraya çevrilen teminat mektubu yönünden talebi için 10TL olarak talep sonucunu açıkladığı, Mahkememizin 09/06/2016 tarihli celsesinde taraf vekillerinin ek rapor alınması talebinin reddine karar verilmesi üzerine davasını ıslah etmeden davanın kabulünü talep ettiği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile, 10-TL. ceza kesintilerinden kaynaklanan alacak ve 10-TL. teminat mektubunun iadesinden kaynaklanan alacak olmak üzere toplam 20-TL.'nın 24/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın 24/10/2016 tarihli dilekçede somutlaştırdığı sözleşme maddelerine göre davalının sorumluluğunda olduğu ispatlanamayan diğer talepleri yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, 10-TL. ceza kesintilerinden kaynaklanan alacak ve 10-TL. teminat mektubunun iadesinden kaynaklanan alacak olmak üzere toplam 20-TL.'nın 24/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 732-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 512,33-TL. harç ile 1.615-TL. tamamlama harcının toplamı olan 2.127,33-TL.'ndan fazla alınan 1.395,33-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 20-TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 27,70-TL. başvurma harcı + 512,33-TL. peşin harç + 1.615-TL. tamamlama harcının toplamı olan 2.155,03-TL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan 36.900-TL. bilirkişi ücreti + 547,50-TL. tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 37.447,50-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 599,16-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,7-Davalı tarafından yapılan 6.000-TL. bilirkişi ücreti + 100-TL. tebligat-müzekkere masrafları olmak üzere toplam 6.100-TL. yargılama giderlerinin kabul ve ret oranına göre 6.099,02-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geriye kalanın kendi üzerinde bırakılmasına,8-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/06/2026Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır ¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.