ankara 13. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari araç satışında indirim taahhüdü ihlali kaynaklı ceza bedeli faturasına yapılan itirazın iptali davası kararı.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Ticari Araç Satışında İndirim Taahhüdü İhlali Kaynaklı Ceza Bedeli Faturasına Yapılan İtirazın İptali Davası Kararı.

Özet: Bu itirazın iptali davası, bir araç bayisinin, özel indirimle sattığı araçları taahhüt edilen süre ve kilometreden önce üçüncü kişilere satan davalı şirketten, bu taahhüt ihlali sebebiyle yansıttığı ceza bedeli faturasının icra takibine yapılan itirazın kaldırılması ve takibin devamı ile %20 icra inkar tazminatı tahsilini talep etmesi; davalının ise borcun haksız olduğunu, faturaya itiraz ettiğini ve pandemi koşullarını mücbir sebep olarak ileri sürerek davanın reddini savunması üzerinedir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/860 Esas - 2025/501

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/860 Esas

KARAR NO : 2025/501

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/11/2023

KARAR TARİHİ : 02/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28.07.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ...-... marka araçların satış ve servis hizmetini vermekte olan bayi olduğunu, davalı şirketin yüklü miktarda araç alımı yaptığını, bu araçların alımı sırasında yapılan pazarlıklar doğrultusunda davalıya özel indirim sağlandığını, araçların üreticisi/ithalatçısı ... A.Ş'nin de bilgisi ve onayı doğrultusunda sağlanan bu indirimlere ilişkin davalıdan taahhütname alındığını, davalı tarafça bir kısım araçların 3. kişilere satışının yapıldığı tespit edilince ... A.Ş'den müvekkil şirkete 01.11.2022 tarihli fatura kesildiğini, müvekkil şirketin de davalıya 16.12.2022 tarihli ... İndirimi Ceza Bedeli açıklamalı 205.510,00 TL yansıtma faturası kestiğini ve ödenmesinin istendiğini, ödeme alınamaması üzerine .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının yetki ve borca itirazı üzerine dosyanın .... gönderildiğini, buradan gönderilen ödeme emrine de davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, ... indiriminin en önemli şartının, araçların trafik tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmeden ve araçla 10.000,00 km yol kat etmeden 3. Kişilere satılmaması gerektiğini, devletin de 6 ay ve 6.000,00 km sınırı ile ilk tescil tarihinden itibaren satışı yasakladığını, davacıya satılan araçların bu süre ve km'lere uyulmadan satışı yapılması nedeniyle diğer tüketici ve tacirlere göre kendisine uygulanan indirim, sözleşme taahhüt ve hukuka uygun bir şekilde geri talep edildiğini, davalının veridği taahhütlere ve mevzuata uymayarak kasten müvekkilinin zararına hareket ettiğini, alacağını almaya engellemeye çalıştığını ileri sürüp davalının .... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve zamanaşımı itirazı olduğunu, icra takibine konu alacağın haksız ve tek taraflı değerlendirme ile ortaya konulmuş bir alacak olduğunu, müvekkiline tebliğ edilen 16.12.2022 tarihli faturaya itiraz edilip 23.12.2022 tarihli ihtarnamenin davacıya tebliğ edildiğini, icra takibinin dayanaksız ve haksız şekilde kesilmiş bir faturayla ilişkili olduğunu, taahhüt ihlali iddiasıyla kesilen bu faturayla ilişkili olduğunu, taahhüt ihlali iddiasıyla kesilen bu faturanın açıklamaya ve ispata muhtaç olduğunu, taahhütnamelerin küresel salgın ve pandemi şartları altında düzenlendiğini, bu durumun üretici ...'a yazılı olarak bildirildiğini, bu durumun mücbir sebep oluşturduğunu, ağırlaşan durumun davacıya da bildirildiğini, ekonomik imkansızlığın taahhütnamede de beyan edildiğini bildirip, %20 kötüniyet tazminatı istemiyle davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, ticari satımdan kaynaklanan faturaya dayalı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesi isteğine ilişkindir.

.... Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla).... sayılı ilamı ile dosyanın Görevsizlik Kararı ile mahkememize geldiği ve yukarıdaki esasa kaydedildiği görülmüştür.

Tarafların Gösterdiği Deliller Toplanmıştır; ... İndirimi Müşteri Taahhütnamesi, .... Esas sayılı dosyası, .... Noterliği'nin 23/12/2022 tarih, .... yevmiye no'lu İhtarnamesi, ... Kayıtları, ....'a ve ...'a yazılan müzekkere cevabı, davacı ve davalı şirketlerin ticari defterleri ve BA-BS kayıtlarının getirdildiği, gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

....Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 14.06.2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 205.610,00 TL asıl alacak, 10.486,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 216.096,11 TL istendiği, ödeme emrinin davalıya 14.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 12.06.2023 tarihinde ödeme emrine, borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği, itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

HMK.nun 222/1, 220/3 maddeleri gereğince taraflara dava konusu ticari defter ve kayıtlarını sunması için süre verilmiş, taraflara tebligat yapılmış ve davalı ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmediği gibi bulunduğu adresi de bildirmemiştir. Bilirkişi tarafından davacının ticari defter ve kayıtları incelenmiştir.

Mahkememizce Görevlendirilen Trafik Bilirkişisi ...'ten aldırılan 20.12.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Tarafıma sunulan belge ve bilgilerin ve ilgili dava ve icra dosyalarının ve davalının yasal defter kayıtlarının tarafımdan yerinde incelenmesi neticesinde, varılan netice kanaatlerimiz şöyledir.

1- Davalının yasal defterlerinin TTK. Yönünden delil olma yeterliliğine sahip oldukları,

2- Davalı şirket ile davacı şirket arasındaki kayıtlar 02,07,2023 tarihinde 10,02,2023 tarihli .... nolu yevmiye maddesi ile son bulduğu, 02,07,2023 tarihi itibari ile davacının cari hesabının bakiye vermediği, dolayısıyla da davalının bu tarih itibari ile davacıya borcunun bulunmadığı yasal defterlerinde kayıtlıdır.

3- Davacının davalı adına tanzim etmiş olduğu icra işlemine ve davaya konu 205.610,00 TL tutarındaki fatura bedelinin ne şekilde ödendiği davalın muhasebe kayıtlarından tam olarak tespit edilemediği." Bildirilmiştir.

Mahkememizce Görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ...'den aldırılan 06.01.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Sayın mahkemenin kararı doğrultusunda, davacı şirketin ticari defter kayıtları ve belgeler ile dava dosyasındaki mevcut deliller üzerinde yapılan incelemeler neticesinde;

a)Davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı 6102 sayılı T.T.K 64-65-66 Maddeleri hükümlerine göre sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,

b)Davacının vermiş olduğu fatura muhteviyatı hizmetinin verilmediğine dair herhangi bir tespitin dosyada mevcut olmadığı,

c)Davacı şirketin dosyaya sunmuş olduğu — faturanın davalı firmanın(BA) formlarında yer alması ile mal ve hizmetin satın alındığı,

d)Davacının sözleşme ile yükümlülüklerini yerine getirdiği, hizmetlerin davalıya eksiksiz bir şekilde teslim edildiği,

e) Davacı tarafından düzenlenip davalıya gönderilmiş ancak davalı tarafından kabul edilmeyerek iade edilmiş olan 205.610,00TLTL.lik Temel e-faturaların davalı tarafından TTK.18. maddesine göre yasal süresi içinde iade edildiğinden, yapılan itirazın fatura alıcısı(davalı) tarafından süresinde yapılmış olup olmadığına ait değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

f)Rapor içeriğinde açıklandığı üzere, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan dava konusu olan faturadan 205.610,00 TL.lik Ana para tutarında alacaklı olduğu, bu tarihten sonra da davalı tarafından davacıya yapılmış bir ödeme kaydının ticari defter kayıtlarında yer almadığı, sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.

Mahkememizce Görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'ten aldırılan 14.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Yukarıda inceleme ve değerlendirme bölümünde detaylı olarak arz ve izah edildiği üzere, nihai takdiri, hukuki nitelendirmesi ve değerlendirmesi Sayın

Mahkemeye ait olmak kaydıyla; Davacı şirketin taahhütname eklerinde sunulan tutarlara bakıldığında; 43.587,60 +6.320,46 + 24.765,52 +31.602,30 TL olmak üzere; toplamda 106.275,88 TL olduğu, İcra takibi başlatılmadan önce TTK kapsamında herhangi bir ihtar ya da bildirimde bulunulmadığı anlaşıldığından; takip tarihinden sonra faiz talebinde bulunulabileceği, Sayın Mahkemece de davacının alacaklı olduğuna kanaat getirilmesi halinde, .... Esas numaralı dosyasında; asıl alacak miktarı olan 106.275,88 TL alacak bakımından itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte devamına ve takibin kaldığı yerden aynen devamına karar verilebileceği değerlendirilmekle birlikte nihai takdiri Mahkemeye ait olduğu." bildirilmiştir.

Bilirkişi raporları somut hadisenin gelişime uygun, denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; Tarafların kayıtları ve dosya üzerinde yapılan incelemede , taraflar arasında düzenlenen ve iade edilen faturanın ... indiriminden kaynaklandığı, davalının pandemi sebebiyle sözleşme şartlarını yerine getiremediğini savunmuş ise de buna ilişkin uyarlama davası açmadığı, davacı ve ... ile buna ilişkin yazışmaları olmadığı gözetildiğinde davacının davalıdan ... indirimine ilişkin yaptığı indirimi talep edebileceği kabul edilmiştir. ... indirim tutarının taahhütname ve eklerinde sunulan belgelere göre 106.275,88-TL olup davacı tarafından talep edilen aradaki fark bedele ilişkin belgelerin dosyada bulunmadığı dikkate alındığında, davanın kısmen kabulü ile davalının icra dosyasına yaptığı itirazın 106.275,88-TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, davacının faturanın tanziminden sonra bir ihtar ve ihbarının bulunmadığı anlaşıldığından işlemiş faiz talep edemeyeceği, fatura alacağı likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından davacının bakiye fatura bedeli olan 106.275,88-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne şeklinde aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiş, kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE

2-.....Esas sayılı dosyada davalının yaptığı itirazın 106.275,88 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,

3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Alacak likit olduğundan 21.255,17 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE

6-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 7.259,71-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.511,31-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.748,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 3.511,31-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.781,16TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

10-Davacı tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 987,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.987,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.162,48-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

11-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 1.612,73 TL'sinin davalıdan, 1.507,27 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

12-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair taraf vekillerinin e duruşma yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/07/2025

Katip .....

e-imzalı

Hakim ....

e-imzalı