Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sigorta şirketinin ticari vinç kazasında ehliyet yetersizliğinden kaynaklanan rücu alacağı için itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, trafik kazasında hasar gören araca ödediği tazminatı, sigortalının sürücüsünün yetersiz ehliyeti nedeniyle rücu etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazların iptalini talep ederken, davalı taraf ise sürücünün ehliyetsizliğinin kazayla illiyet bağı olmadığını, kazanın park halindeki aracın fren arızasından kaynaklandığını, dolayısıyla rücu hakkının doğmadığını savunarak davanın reddini istemekte ve mahkeme uyuşmazlığın çözümüne yönelik bilirkişi raporunu değerlendirmektedir.
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/1077 EsasKARAR NO : 2026/535 KararDAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 03/12/2025KARAR TARİHİ : 03/07/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalının maliki- işleteni olduğu ... plakalı araç (ticari vinç), müvekkil şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki ve işleteni olduğu ... plakalı araç, ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile park halindeki ... plakalı aracın zarar gördüğünü, müvekkili şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebi ile hak sahiplerine ... TL ödeme yapıldığını, davaya konu kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ... .... kaza tarihinde B sınıfı sürücü belgesi bulunmadığını, ancak bu sürücü bgelsi kullandığı araç için geçerli ve yeterli bir sürücü belgesi olmadığını, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli birsürücü belgesinin olmaması sebebi ile müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkı doğduğunu, davalı hakkında Korkuteli İcra Müdürlüğü’nün ... /... Esas sayılı dosyası ile , ödenen ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını, ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi ile takibin durduğunu, müvekkili şirketçe takip talebinde ana para olarak ödenen ... -TL'ye ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen dönem için avans faiz talep edildiğini, davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak takipten önce işleyen faizin de itiraz edildiğini, davalı tarafın bu itirazlarının da yerinde olmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, Korkuteli İcra Müdürlüğü’nün ... /... Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın; ana para, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi, rücu alacağı iddiasını kazaya karışan araç sürücüsünün ehliyetinin yetersiz olduğu iddiasına dayandırmadığını, ancak bu iddia, hukuken rücu şartlarını karşılamamakta olduğunu, davanın dayanaksız olduğunu, davacı şirketin, kazaya karışan aracın ... sınıfı ağır vasıta olması nedeniyle sürücünün ehliyetinin yetersiz olduğunu ileri sürdüğünü, bu husus varsayım olarak kabul edilse dahi, davacı şirket için rücu hakkı kendiliğinden doğmayacağını, Somut olayda; Kaza tespit tutanağında ehliyet yetersizliğinin kazaya etkisine dair herhangi bir tespit bulunmadığını, nitekim kaza şirkete ait ... plakalı aracın el freni çekilmiş halde park halindeyken frenlerinin tutmaması sonucu meydana geldiğini, şoförün ehliyetiyle herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını, Ekspertiz raporlarında ehliyet–kaza ilişkisini ortaya koyan tek bir teknik değerlendirme yer almadığını, davacı tarafın ehliyet yetersizliği olmasaydı kazanın önlenebileceğine dair somut ve bilimsel bir delil sunmadığını, bu haliyle ehliyet ile kaza sırasında illiyet bağı kurulmadığını, davacı tarafından başlatılan icra takibi; rücu şartları oluşmadan, illiyet bağı ispat edilmeden, hukuki dayanaktan yoksun şekilde başlatıldığın, müvekkili şirketin takibe yaptığı itirazın haklı ve yerinde olduğunu, bu nedenlerle davacının itirazının iptali davasının reddini, icra takibine yapılan itirazın haklı olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Korkuteli İcra Müdürlüğü'nün ... /... Esas sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; ilamsız icra takip tarihinin .. , takip alacaklısının ... Sigorta A.Ş., takip borçlularının ... ... ... ...Ltd.Şti. Ve ... ..., takip çıkışının ... -TL olduğu ve ilamsız icra takibinin borca itiraz nedeniyle durduğu anlaşılmıştır.... İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır. Davacı sigorta şirketi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosyamız arasına alınmıştır. Davaya konu ... ve ... plakalı araçların malik bilgilerinin Uyap üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce Sigorta Eksperi ... ... , Makine Mühendisi ... ... ve Adli Trafik Bilirkişisi ... ... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü sayın hakimliğinize ait olmak üzere, uyuşmazlığa konu dosya yukarıda açıklanan koşul ve sebepler birlikte incelendiğinde; A) Bu şartlarda aracın onarımı halinde, lüzumlu parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında aracın onarım maliyetinin ekonomik olmadığı tespit edildiğinden hasarlı vaziyetteki ederi şekli ile değerlendirilmesi durumunda; aracın kaza günü itibari ile piyasa rayiç değerinin ... TL olduğu, B) Dava konusu araç davalı tarafından kaza tarihi itibariyle hasarlı haliyle (sovtaj) ... TL. bedelle satılmış olup, bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, C) Davacının kaza tarihi itibariyle reel zararının (... TL. – ... TL.) ... TL. olduğu Davalı tarafın sigorta kuruluşu tarafından (... plakalı aracın %100 kusur oranına istinaden) Kaza tarihi itibari ile trafik poliçesi teminat limiti olan ... TL ödemiş olduğu, ödenen bedelin uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. D) ... plaka nolu araçta toplam hasarın parça + işçilik KDV DAHİL ... TL olduğu, hasarın onarımının ekonomik olmadığı, dolayısıyla söz konusu araca Pert işleminin yapılmasının doğru ve uygun bir işlem olduğu E) Rucu yönünden netice ve kanaat; Davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsü ... ... yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması yeterli sürücü belgesi olmaması tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 36 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceği" rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda;Dava; davacının rücu alacağından dolayı davalı aleyhine Korkuteli İcra Dairesinin ... /... E. sayılı dosyası ile giriştiği ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.Davacı şirkete ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın, ... tarihinde dava dışı ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar için, davacı sigorta şirketi, ... tarihinde ... -TL hasar bedeli ödemesi yapmıştır. Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebi ile davacı şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için 6102 sayılı yasanın 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olmuştur. Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekont dosyadadır. Davacı sigorta şirketi, hak sahiplerine ödediği hasar bedeli ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faizi ile birlikte toplamda ... -TL üzerinden icra takibine geçmiştir. Davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takip durduğundan işbu dava ile takibin iptalini talep etmektedir.Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı aleyhine arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı KTK. uyarınca; trafik kazalarından kaynaklanan hasarlara sebebiyet veren kusurları oranında söz konusu hasar bedelinden sorumludur. BK.49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple, davalı tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan kaynaklanan zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nin 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, … motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünün yer aldığı tehlike esasına ilişkin kusursuz sorumluluk hali de düzenlenmiştir. Keza KTK’nin 84/5. maddesinde, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükmü yer almaktadır. Aynı zamanda, 2918 sayılı KTK’nun 91 ve devamı maddelerinde düzenlendiği üzere; sigorta şirketi, ZMSS temin ettiği araçların üçüncü kişilere verdiği zarardan da poliçe limitleri dahilinde, kusur oranında sorumludur.Keza TTK.’nun 1472. maddesinin, “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmü gereği; sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısının haklarına halef olarak geri alma hakkı tanınmıştır. İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesinde düzenlenmiş olup, “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare: 02/07/2012- 6352 S.K./11. md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmü öngörülmüştür. Bu hüküm uyarınca, alacaklının kötüniyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir.Yargıtay uygulamasına ve öğretiye göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötü niyetli kabul edilir. Örneğin, alacağı kendisine tamamen ödenmesine rağmen icra takibine girişen, kefil hakkında kefalet limitinin üzerindeki bir miktar için takip yapan, vadeden önce icra takibine girişen veya kredi sözleşmesinde imzasının bulunmadığı kendisine bildirilen bankanın gerekli incelemeyi yapmaksızın icra takibi başlatması durumlarında alacaklı, İİK’nun 67.maddesi anlamında kötüniyetli sayılmalıdır. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, Ankara 2013, s. 258)... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı kamyon sürücüsü ... ...‘nın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde; Aracı park ettikten sonra el frenini çekmesi, yolun eğimli olması nedeniyle aracını birinci vitese takması, ön tekerlekleri sağa çevirmesi, arka tekerleklere takoz koyması gerekirken bunları yapmadığından dolayı bu kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında ASLİ/TAM kusurlu olduğu, park halinde bulunan ... plakalı kamyonet sürücüsü/sahibinin bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, park halinde bulunan ... plakalı minibüs sürücüsü/sahibinin bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, bu şartlarda aracın onarımı halinde, lüzumlu parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında aracın onarım maliyetinin ekonomik olmadığı tespit edildiğinden hasarlı vaziyetteki ederi şekli ile değerlendirilmesi durumunda; aracın kaza günü itibari ile piyasa rayiç değerinin ... TL olduğu, dava konusu araç davalı tarafından kaza tarihi itibariyle hasarlı haliyle (sovtaj) ... TL. bedelle satılmış olup, bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, davacının kaza tarihi itibariyle reel zararının (... TL. – .... TL.) ... TL. olduğu Davalı tarafın sigorta kuruluşu tarafından (... plakalı aracın %100 kusur oranına istinaden) Kaza tarihi itibari ile trafik poliçesi teminat limiti olan ... TL ödemiş olduğu, ödenen bedelin uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. ... plaka nolu araçta toplam hasarın parça + işçilik KDV DAHİL ... TL olduğu, hasarın onarımının ekonomik olmadığı, dolayısıyla söz konusu araca Pert işleminin yapılmasının doğru ve uygun bir işlem olduğu, davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsü ... ... yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması yeterli sürücü belgesi olmaması tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 36 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceği görüşüne varılmıştır. Yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, alınan bilirkişi heyeti raporu, ödeme dekontu, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda;... ... günü saat ... sıralarında sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonu (Vinç) ... ilçesi .... mahallesi ... mevkiinde bulunan yol inşaat sahasında aracını park ettikten sonra aracından indikten sonra park halinde bulunan ... plakalı kamyonun (Vinç) kendiliğinden geriye doğru hareket ederek arka sol köşe kısımlarıyla arkasında park halinde bulunan ... plakalı kamyonete çarpıp bu aracı 7 metre sürüklediği, bu esnada ... plakalı kamyonetin arkasında takılı bulunan römorkun (... ) dönerek bağlı bulunduğu... plakalı kamyonetin sağ yan kısımlarına çarptığı, ... plakalı kamyonun (Vinç) sağ arka köşe kısımlarıyla ile yine arkasında park halinde bulunan ... plakalı minibüsün sol yan kısımlarına çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... plakalı kamyon sürücüsü ... ...‘nın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde; Aracı park ettikten sonra el frenini çekmesi, yolun eğimli olması nedeniyle aracını birinci vitese takması, ön tekerlekleri sağa çevirmesi, arka tekerleklere takoz koyması gerekirken bunları yapmadığından dolayı bu kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında ASLİ/TAM kusurlu olduğu, park halinde bulunan ... plakalı kamyonet sürücüsü/sahibinin bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, park halinde bulunan ... plakalı minibüs sürücüsü/sahibinin bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI, bu şartlarda aracın onarımı halinde, lüzumlu parça ve işçilik bedelleri dikkate alındığında aracın onarım maliyetinin ekonomik olmadığı tespit edildiğinden hasarlı vaziyetteki ederi şekli ile değerlendirilmesi durumunda; aracın kaza günü itibari ile piyasa rayiç değerinin ... TL olduğu, dava konusu araç davalı tarafından kaza tarihi itibariyle hasarlı haliyle (sovtaj) ... TL. bedelle satılmış olup, bu bedelin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, davacının kaza tarihi itibariyle reel zararının (... TL. – ... TL.) ... TL. olduğu Davalı tarafın sigorta kuruluşu tarafından (... plakalı aracın %100 kusur oranına istinaden) Kaza tarihi itibari ile trafik poliçesi teminat limiti olan ... TL ödemiş olduğu, ödenen bedelin uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. ... plaka nolu araçta toplam hasarın parça + işçilik KDV DAHİL ... TL olduğu, hasarın onarımının ekonomik olmadığı, dolayısıyla söz konusu araca Pert işleminin yapılmasının doğru ve uygun bir işlem olduğu, davacı sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsü ... ... yapılan değerlendirme sonucunda kaza sonucu asli kusurunun olması yeterli sürücü belgesi olmaması tespiti ile davacı sigorta şirketinin 3. kişilere ödediği tazminat miktarını, sigortalısı davalıdan trafik sigortası genel şartı B.4/a ile b ve K.T.K. 36 maddelerine istinaden rucüen talep edebileceği tespit edilmiştir. Meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar için, davacı sigorta şirketi, ... tarihinde ... -TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebi ile davacı şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için 6102 sayılı yasanın 1472. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;1-Davanın KABULÜ ile ;-Davalının Korkuteli İcra Dairesi ... /... esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin aynen devamına,-Fazlaya dair hakların saklı tutulmasına,2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ... -TL karar ve ilam harcından davacının yatırmış olduğu ... -TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... -TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ... -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan ... -TL yargılama gideri (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri), ... -TL peşin harç ve ... -TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ... .-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/07/2026Katip ...¸e-imza Hakim ...¸e-imza