antalya bölge adliye mahkemesince incelenen, süresi dolduğu iddia edilen yabancı sürücü belgesinin kasko sigorta tazminatı ve pert araç bedeline etkisi davası.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesince incelenen, süresi dolduğu iddia edilen yabancı sürücü belgesinin kasko sigorta tazminatı ve pert araç bedeline etkisi davası.

Özet: Bu hukuki evrak, kasko sigortası kapsamında maddi hasarlı trafik kazası sonrası sigorta şirketinin, araç sürücüsünün yabancı ehliyetinin süresi dolduğu gerekçesiyle tazminat talebini reddetmesi üzerine açılan davada, davacının ehliyetinin geçerliliği ve bu geçerliliğin kasko poliçesi teminatı üzerindeki etkisi hakkında tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirerek, ilk derece mahkemesinin sürücü ehliyetinin geçerliliği konusundaki tespitlerini ve buna bağlı tazminat talebinin reddini incelemektedir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:10/06/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:20/11/2025

DAVANIN KONUSU:Tazminat

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:10/06/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki bulunduğu davalı ... Sigorta A.ş'ye kaza tarihini kasayan ... sayılı ... Genişletilmiş mavi kasko poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, 31.08.2016 tarihinde meydana gelen kazada müvekkilinin aracında maddi hasar oluştuğunu, müvekkilinin kazadan sonra durumu davalı sigorta şirketine ihbar ettiğini bunun üzerine sigorta şirketinin eksperi gelerek, ... nolu hasar dosyası kapsamında araçta hasar tespiti yaptığını ve müvekkilinin aracının pert olduğunun belirtildiğini, kazanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından sürücü belgesine sahip olmayna kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar hükmüne istinaden dosyanın değerlendirilemediğini ve hasar sigortasının ödemesinin yapılamadığını, sürücü belgesinin geçerli ve yasaya uygun olduğunu, KTK vd. Mevzuata ilaveten poliçenin IV Genel istisnalar başlıklı bölüm 3/k maddesine uygun olarak araç sürücüsünün aracın sınıfına uygun ehliyete sahip olması şartının bulunduğu her halükarda yabancı ülkeden alınan sürücü belgelerinin geçerli olduğu, kabul anlamına gelmemek kaydıya değiştirme süresi geçse dahi bunun sürcü belgesinin geçreliliğini kaldırmadığı, yaptırımının idari para cezası ile sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketinin "geçerli sürücü belgesi bulunmadığı yönündeki tespitinin hatalı ve mesnetsiz olduğu, hasarlı aracın B sınıfı olduğu ve B sınıfı ehliyet sahibi olan ... vatandaşı tarafından kullanıldığı, sürücü belgesinin B sınıfı araçlar için ehliyet özelliğinin "12/07/2002 - 03/10/2026 arasında geçerli olduğunu, sürücü belgesinin geçersiz olduğu iddia edilerek yapılan tazminat talebinin reddinin yersiz ve mesnetsiz olduğunu, aracın hasarı ve tazminat miktarının kesin olarak belirlenemediğini, sigorta şirketinden kasko sigorta poliçesi gereğince talep edilmesi için huzura gelinerek fazlaya ilşikin hakları saklı kalmak kaydı ile 9.000,00 TL maddi tazminatın ödenmesini ayrıca aracın yerine kullanılmak üzere ikame araç kiralanması nedeniyle müvekkilin ilave zarara uğradığını, kesinleşmemiş olan bahis konusu zararlar için de fazlaya ilşikin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL tazminat talebi olmak üzere toplam 10.000,00 TL kaza tarihi olan 31.08.2016 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı Sigorta şirketi vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ... plakalı aracın müvekkili sigorta tarafından ... poliçe nolu maksimum kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, hasar ihbarından sonra yasal prosedüre uygun olarak müvekkili şirket tarafından hasar dosyası açılarak gerekli araştırma ve incelemeler yapıldığını ancak kasko sigortası genel şartları uyarınca hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı kabul edilerek hasar bedelinin ödenmediğini, kazanın meydana gelmesinden sonra taraflar arasında tutulan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında davacı sigortalıya ait araç sürücüsü ... tarafından bildirilen ... numaralı sürücü belgesi veriliş tarihi 12.07.2002 olup anılan sürücü belgesi geçerlilik süresi'nin 10 yıl olduğunu, 31.08.2016 kaza tarihinde biraz ettiği ehliyetin geçerlilik süresinin 12.07.2012 tarihinde bittiğini, araç sürücüsünün eski ehliyetini geçerlilik süresi içinde yenilemediğini, kazadan sonra 03.10.2016 tarihinde yeni bir ehliyet çıkartıldığını kaza anında sürücü tarafından ibraz edilen sürücü belgesinin süresi geçeli 4 yıl olduğunu, değer listesine göre, hasarsız ikinci el piyasa değerine göre tamirinin ekonomik olmayacağının saptanması halinde aracın perte ayrılması gerekli olduğunu, kaza nedeni ile oluşan hasar bedeli tazmini talebi kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığından müvekkili şirketin kasko sigorta poliçesi ile ikme araç bedelinden de sorumlu olmadığını, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... tarafların iddia ve savunmaları, yürürlükte bulunan mevzuat, apostil şerhli 10/05/2017 tarihli ... Belediyesi yazısı, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası, Antalya Emniyet Müdürlüğü'nün cevabi yazıları dikkate alınarak davacının B sınıf ehliyetinin ilk olarak 12/07/2002 tarihinde aldığı, 03/10/2026 tarihine kadar geçerli olduğu, kaza tarihi itibari ile sürücünün geçerli bir sürücü belgesi bulunduğu anlaşıldığından.." şeklindeki gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait ... plakalı aracın, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... poliçe numaralı Genişletilmiş Mavi Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 31/08/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında davacı şirketin, müvekkili sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından ... nolu hasar dosyası açılarak gerekli incelemelerin yapıldığını, ancak kazaya karışan aracın sürücüsü ...'in kaza anında kullandığı ... ehliyetinin (... numaralı) geçerlilik süresinin dolmuş olduğunun tespit edildiğini, sürücü belgesinin 12/07/2002 tarihinde verildiğini, 10 yıllık geçerlilik süresinin 12/07/2012 tarihinde sona erdiğini, kaza tarihi olan 31/08/2016'da söz konusu ehliyetin süresinin dolduğunu ve bu sürenin üzerinden 4 yıl geçmiş durumda olduğunu, sürücünun, kaza tarihi 31/08/2016 tarihinden yaklaşık 2 ay sonra 03/10/2016 tarihinde yeni bir ehliyet çıkarttığını, mahkemece yeterli araştırma yapılmadan ve bilirkişi raporları dikkate alınmadan karar verildiğini, ... hukukuna göre süresi dolmuş bir ehliyetin, Türkiye'de de geçerli kabul edilemeyeceğini, ... Belediyesi'nin 10/05/2017 tarihli apostil şerhli belgesinde "03/10/2026 tarihine kadar geçerli" ifadesinin, yeni düzenlenen ehliyetin geçerlilik süresini gösterdiğini, bu belgenin, kaza tarihinde (31/08/2016) eski ehliyetin geçerli olduğunu göstermediğini, ıslaha karşı zaman aşımı def-inde bulunduklarını ancak mahkemece dikkate alınmadığını beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 15/01/2019 tarihinde verdiği karar neticesinde; kaza tarihi itibari ile sürücünün geçerli bir sürücü belgesi bulunduğu anlaşıldığından 100.960,34 TL hasar bedeli yönünden davacının davasının kabulüne karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile ''Mahkemece, ... yasalarına göre, süresi biten ehliyetnamenin sürücüye ait araç kullanma yetkisi verip vermediği, hususu araştırılarak sürücünün kaza tarihinde geçerli ehliyetinin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken'' denilerek mahkeme kararının kaldırıldığı, kaldırma ilamı doğrultusunda; İstanbul'da bulunan ... Başkonsolosluğuna müzekkere yazılarak ve müzekkere ekine davacı vekilinin daha önce sunduğu apostil şerhli sürücü belgesi eklenerek ve bu sürücü belgesi tetkik edilerek kaza tarihi olan 31/08/2016 tarihinde bu ehliyetin ... Krallığı mevzuatına göre geçerli olup olmadığı yine ... Krallığına göre süresi biten sürücü belgesinin sürücüye araç kullanma yetkisi verip vermediği hususunun sorulduğu, cevap gelmemesi üzerine ...'da bulunan ... (Karayolu Taşımacılığı Kurumu) 'den sorulması için Uluslar arası istinabe evrakının hazırlanmasına karar verildiği, ancak aradan geçen 4 yıl boyunca yazıya cevabın verilmediği anlaşılmaktadır.

Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. başlığı altında düzenlenen 5.4. maddesinde; "poliçede gösterilen aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre, gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması" teminat dışı haller arasında sayılmıştır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 88. maddesinde ise; "İlgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Türk vatandaşlarının dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;

1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 2 yıl süreyle araç kullanılabilir.

2) Altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları zorunludur.

3) İki yılın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur" şeklinde Türk vatandaşlarının Yurt Dışından aldığı ehliyetin geçerliliğine ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

05/06/2020 tarihli 31146 sayılı Resmi Gazetedeki değişiklik öncesinde ise Türk Vatandaşları için belirlenen süre bir yıldır. Ayrıca, eski Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgisi maddesinde yer alan "yurda dönüş" kıstası yeni yönetmelikte, "giriş" olarak değiştirildiğinden, yurda dönüşün ne anlama geldiğini açıklayan Emniyet Genel Müdürlüğünün 08/02/1996 tarihli, 53 sayılı genelgesinin de uygulanma alanı kalmamıştır.

Somut dosya kapsamında, davacının ehliyeti 12/07/2002 tarihinde aldığı, ehliyet süresinin 2012 yılında bittiği, 31/08/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında 2016 yılında ehliyetinin yenilendiği anlaşılmaktadır.

Kaza tarihi itibariyle, yurda girişten itibaren henüz bir yıllık sürenin geçmediği anlaşılmakla beraber, davacının kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesinin de olmadığı, kaza tarihinden sonra yenilendiği açıktır.

Mahkemece, kaza tarihi itibariyle geçerli sürücü belgesi olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi yerinde değildir.

6100 sayılı HMK m. 353/1,b-2 gereği; Bölge Adliye Mahkemesince, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun anılan sebeple kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2-A-Davanın REDDİNE,

B-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 29,20 TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,

C-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 170,78 TL peşin karar harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye kalan 561,22 TL karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, ilk derece mahkemesince yazılan harç tahsil müzekkeresinin mahkemesince iptaline,

D-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

E-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

F-Gider avansından kalan miktarların karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

3-İstinaf incelemesi yönünden;

a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcı toplamının talebi halinde davalıya İADESİNE,

b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 375,00 TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam 2.377,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

e-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince aynı Kanun'un 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

...