Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, araçtaki SOS, vites, motor ve çocuk kilidi gibi can güvenliğini tehdit eden gizli ayıplar nedeniyle satın alınan otomobilin ayıpsız misliyle değiştirilmesi talepli sözleşmeden kaynaklanan tazminat davası.
Özet: Davacı şirket, davalıdan satın aldığı aracın, S.O.S. uygulaması, vites, motor kulakçığı ve çocuk kilidi gibi donanımlarında garanti süresi içinde ortaya çıkan, bazıları can güvenliğini tehlikeye atan ve giderilemeyen gizli ayıplar nedeniyle ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep ederken; davalı ise davanın zamanaşımına uğradığını, kendisinin sadece satıcı olup üretim ayıplarından sorumlu olmadığını ve davacının seçimlik hakkını onarım yönünde kullanarak tükettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/159 Esas - 2024/110
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2023/159 EsasKARAR NO : 2024/110HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... VEKİLİ : ...DAVALI :1-... VEKİLİ : ...DAVALI : 2- ... VEKİLİ : ...DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 07/04/2023KARAR TARİHİ : 15/02/2024KARARIN YAZILDIĞI TARİH: ... Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı-müvekkil şirket tarafından, davalı ... Servis A.Ş.'den 01.04.2021 tescil tarihli ... plakalı 2021 model ... marka araç şirket yetkilisi eşinin kullanımına tahsis edilmek üzere satın alındığını, Araç satın alındıktan bir süre sonra aracın donanımında olan S.O.S adı verilen uygulama hata vermiş, bu uygulamanın aktif edilememesi nedeniyle araçta bluetooth özelliği kullanılamamış hatta kablo ile telefon bağlantısı yapıldığında dahi telefon ile konuşma özelliği kullanılamadığını, aracın teknik donanımında var olan özelliklerin kullanılamaması nedeni ile izah edilen sorunların fark edilmesiyle birlikte hemen davalı-şirkete başvuru yapılarak şikayet belirtilmiş ve arızanın giderilmesi talep edildiğini, davalı-şirket tarafından yazılımda hata olduğu yazılım güncellemesi gelmeden arızanın giderilemeyeceği beyan edilmiş ve bu arızanın giderilmesi yaklaşık 1 yıl sürdüğünü, 1 yıllık süre içerisinde araçtan beklenilen verim alınamadığını, Davalı-şirket tarafından bu arıza giderilmeden bu defa araçta otobanda kullanım halinde iken vites arızası uyarısı verilmiş, araç kaza atlatmış ve can güvenliği tehlikesi yaşandığını, bu olay üzerine hemen servise başvuru yapılmış, araç bakıma alınmış vites topuzunda arıza olduğu kabul edilmiş ve vites topuzu tamir edildiği söylenerek araç müvekkile teslim edildiğini, vites topuzu arızasının tamirinden bir süre sonra aynı arıza tekrar etmiş araç yeniden onarım için servise götürülmüş arızanın tam olarak giderilemediğinin tespiti üzerine davalı-şirket tarafından bu defa vites topuzu tamamen değiştirildiğini, davalı-şirketten yüksek miktarda ödeme yapılarak satın alınan araç can güvenliğini bile sağlayacak donanıma sahip olmadığını, kaldı ki; bu arızalar halen davalı şirket tarafından tam olarak giderilememiş araçtaki arızalar hala devam ettiğini, Davalı-şirketten alınan araçta garanti süresi içerisinde ses gelmesi nedeni ile araç yeniden hemen servise götürülmüş bu defa aracın motor kulakçığında boşluk olduğu bu durumun üretim hatası olduğu kabul edilmiş ve motor kulakçığı değiştirildiğini, Davalı-müvekkil tüm bu süreçte defalarca aracın değiştirilmesini talep etmiş ancak davalı-şirket tarafından bu isteği kabul görmediğini, Müvekkil şirketçe şirket yetkilisi eşine tahsis edilen araç bu sürede kullanılmaya devam etmiş, araç hareket halinde iken ve davacı-müvekkilin eşi çocuğu ile birlikte araçta iken araçta aniden çocuk kilidi devre dışı olmuş, çocuğun araç kapısını açması nedeni ile vahim bir kaza son anda atlatılmış, bu durum hemen davalı-şirkete bildirilmiş, araç davalı-şirkete onarım için götürülmüş davalı şirket tarafından bu sorun giderilememiştir. Araçta hala çocuk kilidi arızası ve vites topuzu arızası devam ettiğini, Davalı şirketlerden alınan aracın çok sayıda gizli ayıplar içerdiği ve bu ayıpların giderilemediği gibi can güvenliğini de tehlikeye attığının sabit olduğunu, bu nedenle davacı-müvekkilin almış olduğu ve satışta ağır kusurlu davalı-şirket tarafından araçta var olduğu iddia edilen teknik donanımların eksik, kusurlu ve beklentiyi karşılayacak derece de kullanılamaması nedeni ile aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi gerektiğini belirterek, dava konusu ... plakalı, 2021 Model ... marka aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Servis vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yasal süre içinde dava açmadığı gibi yasada belirlenen ayıp ihbarlarına ilişkin şekil ve süre şartına uymadan dava açtığından davanın zamanaşımı bakımından da reddi gerektiğini, davalı müvekkil ... , aracın satıcısı olup üretici veya ithalatçısı olmadığını, iddia olunan ayıplara karşı tekeffül borcu bulunmadığını, İddia olunan ayıplar kabul anlamına gelmemek kaydı ile üretim bandı sırasında oluşabilecek türden ayıplar olup satıcı müvekkilin bundan ötürü hukuki sorumluluğunun olduğu düşünülemeyeceğini, bu sebeplerle tarafımıza husumet tevcihi yasal olmadığından açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, araç ayıplı olmadığından, davacının ayıba karşı sorumluluktan doğan seçimlik hak kullanması mümkün olmadığını, kaldıki, davacı yasadan doğan seçimlik hakkını onarımdan yana kullanarak seçimlik hakkını tüketmiş bulunmadığını, ayıba karşı sorumluluktan alıcı lehine doğan seçimlik hakların kullanılabilmesi için önkoşul malın ayıplı olması olduğunu, dava konusu araçta, davacı tarafın iddia ettiği gibi bir ayıp bulunmadığından davacının seçimlik hak kullanmasını haklı gösterecek hukuki ve teknik koşullar oluşmadığını, değişim talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gibi, mk. 2’ de belirtilen iyiniyet kurallarına da aykırı olduğunu, davacı yanın araçta var olduğunu iddia ettiği söz konusu durumlar nedeni ile taleplerde bulunması iyiniyet kurallarına ve hakkaniyet gereklerine aykırı olduğunu, davacı yanın huzurdaki davanın nedeni olarak gösterdiği maddi vakıalar olsa olsa ücretsiz onarıma yol açacak nitelikte olduğundan davacı taleplerinin reddi gerektiğini, davacı aracı da tamamen onarılmış ve hatta orjinal parça değişimleri yapıldığını, bu sebeplerle davacının davası konusuz kaldığını, davanın zamanaşımı,husumet itirazlarımızın kabul edilerek reddine , mahkeme aksi kanaatte ise açıkladığımız nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davaya karşı zamanaşımı itirazımız mevcut olduğunu, davaya konu şirket adına kayıtlı araç 01.04.2021 tarihinde trafiğe çıktığını, dolayısıyla müracaat için süre geçmiş bulunmakta olup ayıp ihbar sürelerine de uyulmadığını, gerek Borçlar Kanunundaki ve gerekse de Tüketici Kanunundaki zamanaşımı süreleri dolmuştur. Bu nedenlerden ötürü açılan işbu davanın öncelikle usuli itirazlarımız doğrultusunda reddedilmesi gerektiğini, dava konusu ... plakalı ... şase numaralı ... araç, 12.04.2021 tarihinde trafiğe çıkmış, 45.000 km den fazla yol yaptığını, davacı tarafça dava konusu araçta S.O.S adı verilen uygulamada hata olduğu, vites arızası bulunduğu, motor kulakçığından ses geldiği ve çocuk kilidinin kendi kendine devre dışı olduğu beyan edilerek araçta gizli ayıp bulunduğu iddia edildiğini, Beyanlar ve yapılan işlemler tetkik edildiğinde, öncelikle S.O.S araç sürüşünde kullanılan bir özellik değildir. Sadece gerektiği anda otomatik ya da sürücü tarafından aktif edilerek 112 acil çağrı merkezini arayan ve ilk yardım talebinde bulunan bir özelliktir. Telefon ve Bluetooth ile alakalı şikayetlerin bu SOS sistemine bağlanması mümkün olmadığını, araçtaki çocuk kilidinin arızalı olduğu iddiası aracın 4 aydan fazla süredir şikayetsiz kullanıldığı düşünüldüğünde oldukça asılsız olduğunu, nitekim, davacı şirket sahibinin eşi ve çocuğu işbu araçta bulunuyor ve arıza devam ediyor ise çocuk kilidi onarımı için neden hala yetkili servise bu şikayet ile götürülmediği anlaşılamadığını, dava konusu araca yönelik vites mekanizması ile ilgili güncel bir şikayet hali olmadığı, şikayetin ücretsiz olarak giderildiğini, motor kulağındaki ses nedeni ile de değişim bedelsiz olarak yapıldığını, Sürüş ve yol şartlarını da bu tür kulak arızalarına sebebiyet olacağı unutulmaması gereken durumda olduğunu, şikayet hali ile karşılaşılmamasına rağmen davacı tarafça ayıpsız misli ile değişim talep edilmesi Medeni Kanun’un 2nci maddesine de açıkça aykırılık teşkil ettiğini, araçta, Tüketici Yasası'nda da tanımlandığı şekilde herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının, ayıp nedeniyle seçimlik haklarını kullanabilmesinin ön koşulu malın ayıplı olması olduğunu, ilgili kanun metninde belirtilmiş olduğu üzere, müvekkil ... tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, davacının makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki ve ekonomik eksiklikler davaya konu araç bakımından söz konusu olmadığını, Haliyle ayıbın varlığından da yasal olarak söz edilemeyeceğini, Haksız ve mesnetsiz dava ve taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce, dava konusu aracın, satış sözleşmesi, servis kayıtları, trafik tescil belgesi ve taraflarca ileri sürülmüş tüm deliller toplanmış ve ayıplı olduğu iddia edilen araç üzerinde keşif yapılarak, konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır. Mahkememizce,16/06/2023 tarihinde, dava konusu araç üzerinde bilirkişi vasıtasıyla yapılan keşif sonrası alınan 23/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu ... plakalı 2021 model ... marka ... tipi araç ile garanti süresi içerisinde en az 5 kez araçta görülen çeşitli problemler nedeni ile yetkili servise müracaat edildiği ve servis tarafından arızaya müdahale edildiği, Servis tarafından yapılan müdahalelere rağmen keşif tarihinde aracın elektrik kontrol ünitesinde kayıtlı arızaların devam etmekte olduğu, arızaların meydana geldiği aracın kullanılmışlık düzeyi, parçaların niteliği ve kullanım yeri göz önüne alındığında davaya konu araçta mevcut kusurun üretim kaynaklı bir ayıp olduğu ve kullanıcı tarafından satın alımdan önce tespitinin mümkün olmadığı, dikkatli bir biçimde muayene edilmeden fark edilemeyeceği, dolayısıyla gizli ayıp niteliği taşıdığı belirtmiştir. Mahkememizce dosyanın hesap uzmanı bilirkişisi ile önceki makine mühendisine tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından 09/12/2023 tarihli raporlarında; Taraflar tarafından dava dosyasına kök raporda yapılan tespitleri etkileyecek herhangi ek bir bilgi ya da belge sunulmamış olduğu anlaşıldığından kök rapordaki tespitlerimizde değişiklik olmadığını, Araçtaki arızalar gizli ayıp niteliğinde olduğunu, Yargıtay uygulamasına göre servise onarım için yapılan başvurular ayıp ihbarı niteliğinde olduğunu,, zira bu başvurular olağan bakım bakım başvuruları değil, araçta kendiliğinden ortaya çıkan farklı zaman ve türdeki arızalardan olduğunu, bu nedenle servise bu arızaların giderilmesi için yapılan başvurular gizli ayıpların ihbarı netliğinde olduğunu, TBK m. 223 f. 2 hükmü koşulu sağlandığını, Davalıların ağır kusurlu oldukları ( TBK m. 225) ve davalıların TBK m. 231 f. 2'de yer alan 2 yıllık zamanaşımından yararlanamayacaklarını belirtmişlerdir. Dava, TBK'nun 219.vd.maddeleri gereğince açılmış ve satın alınana araçtaki ayıplar nedeniyle, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine yönelik olduğu, davalı ... Servis A.Ş.'den 01.04.2021 tescil tarihli ... plakalı 2021 model ... marka arcın satın alındığını, bir süre sonra aracın donanımında olan S.O.S adı verilen uygulama hata vermiş, Davalı-şirket tarafından yazılımda hata olduğu yazılım güncellemesi gelmeden arızanın giderilemeyeceği beyan edilmiş ve bu arızanın giderilmesi yaklaşık 1 yıl sürmüştür. 1 yıllık süre içerisinde araçtan beklenilen verim alınamadığını, Davalı-şirket tarafından bu arıza giderilmeden bu defa araçta otobanda kullanım halinde iken vites arızası uyarısı verilmiş, araç kaza atlatmış ve can güvenliği tehlikesi yaşandığını, araç bakıma alınmış vites topuzunda arıza olduğu kabul edilmiş ve vites topuzu tamir edildiği söylenerek araç müvekkile teslim edildiğini, Vites topuzu arızasının tamirinden bir süre sonra aynı arıza tekrar etmiş araç yeniden onarım için servise götürülmüş arızanın tam olarak giderilemediğinin tespiti üzerine davalı-şirket tarafından bu defa vites topuzu tamamen değiştirildiğini, davalı-şirketten alınan araçta garanti süresi içerisinde ses gelmesi nedeni ile araç yeniden hemen servise götürülmüş bu defa aracın motor kulakçığında boşluk olduğu bu durumun üretim hatası olduğu kabul edilmiş ve motor kulakçının değiştirildiğini, mahkememizce bilirkişilerden alınan raporda,Davaya konu ... plakalı 2021 model ... tipi araç ile garanti süresi içerisinde en az 5 kez araçta görülen çeşitli problemler nedeni ile yetkili servise müracaat edildiği ve servis tarafından arızaya müdahale edildiği, Servis tarafından yapılan müdahalelere rağmen keşif tarihinde aracın elektrik kontrol ünitesinde kayıtlı arızaların devam etmekte olduğu, arızaların meydana geldiği aracın kullanılmışlık düzeyi, parçaların niteliği ve kullanım yeri göz önüne alındığında davaya konu araçta mevcut kusurun üretim kaynaklı bir ayıp olduğu ve kullanıcı tarafından satın alımdan önce tespitinin mümkün olmadığı, dikkatli bir biçimde muayene edilmeden fark edilemeyeceği, dolayısıyla gizli ayıp niteliği taşıdığı, Araçtaki arızalar gizli ayıp niteliğinde olduğunu, Yargıtay uygulamasına göre servise onarım için yapılan başvurular ayıp ihbarı niteliğinde olduğunu,, zira bu başvurular olağan bakım bakım başvuruları değil, araçta kendiliğinden ortaya çıkan farklı zaman ve türdeki arızalardan olduğunu, bu nedenle servise bu arızaların giderilmesi için yapılan başvurular gizli ayıpların ihbarı netliğinde olduğunu, TBK m. 223 f. 2 hükmü koşulu sağlandığını, Davalıların ağır kusurlu oldukları ( TBK m. 225) ve davalıların TBK m. 231 f. 2'de yer alan 2 yıllık zamanaşımından yararlanamayacaklarını, araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği, TBK'nun 219.vd.maddelerinde, ayıp nedeniyle sorumluluğu olanların belirlendiği, buna göre sadece servis hizmeti veren davalı ... Servis Ltd. Şti'nin araçtaki arıza nedeniyle sorumluluğu bulunmadığı, ancak, ithalatçı-satıcı firma olan davalı ... Servis ve Tic. A.Ş'nin davacı-devralanın aracındaki gizli ayıptan, 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi yollamasıyla 6098 sayılı TBK'nun 223/2, 225 ve 231/2 maddelerine göre de sorumluluğu bulunduğu, davalı ... Otomotivin, araçtaki ayıbın gizli ayıp olması ve çok sayıda tamir işlemine rağmen bu ayıbın giderilememesi nedeniyle zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı, kaldı ki araçtaki arızanın 2 yıllık garanti süresi içeresinde meydana geldiği, bu nedenle davalı ... vekilinin, davanın zamanaşımı süresi içeresinde açılmadığı ve davacının onarım hakkını kullanıp, aracın misliyle değişimini veya bedelinin iadesini isteyemeyeceği yönündeki savunmalarına itibar edilmemiş olup; Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;Davalı ... Servis Ltd. Şti. Hakkında açılan davanın reddine,Davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş hakkında açılan davanın kabulü ile; ... plakalı, ... Şasi nolu, 2021 model ... markalı aracın davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş tarafından yenisi ile değiştirilmesine, aynı anda davacı tarafından davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'ye teslimine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; Davalı ... Servis Ltd. Şti. Hakkında açılan davanın REDDİNE, Davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş hakkında açılan davanın KABULÜ ile; ... plakalı, ... Şasi nolu, 2021 model ... markalı aracın davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş tarafından yenisi ile değiştirilmesine, aynı anda davacı tarafından davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'ye teslimine, 2-Alınması gereken 27.164,80TL red harcındann, peşin alınan 6.791,20 TL ve ıslah ile alınan 6.791,20 TL olmak üzere toplam 6.971,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.193,70 TL harcın davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 11. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabulucuk ücretinin davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç ve 6.791,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.971,10 TL harcın tamamının davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 61.650,43 TL vekalet ücretinin davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, 6- Davalı ... Servis Ltd.Şti.i kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 61.650,43 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye ödenmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 802,75 TL posta gideri, 3.400,00 TL bilirkişi ücreti, 1.274,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.657,55 TL yargılama giderinin davalı ... Servis ve Ticaret A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, 8-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesi Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, alenen ve usulen tefhim kılındı.15/02/2024Katip ... Hakim ...