Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sigorta şirketinin hatalı doğum tarihi sebebiyle fazla ödenen sürekli iş göremezlik tazminatının iadesi talepli itirazın iptali davası.
Özet: Bu hukuki belge, bir sigorta şirketinin trafik kazası mağduru davalıya doğum tarihi hatası nedeniyle fazla ödediğini iddia ettiği 26.670,70 TL tutarındaki sürekli iş göremezlik tazminatının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ettiği davayı ele almaktadır; davalı ise, ödemenin rızaen yapıldığını, kendi hesaplamalarına göre eksik ödeme aldığını ve davanın hem esastan hem de zamanaşımı yönünden reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/135 Esas - 2024/181
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2023/135 KARAR NO : 2024/181HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI :... VEKİLİ :...DAVALI :... VEKİLLERİ : ...DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 29/03/2023KARAR TARİHİ : 29/02/2024GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosyası nezdinde başlatılan icra takibine davalı borçlunun herhangi bir borcunun bulunmadığını ifade ettiğini, yetkiye faizin oranına ve türüne itiraz ettiğini, icra takibinin durdurulduğunu, arabuluculuğa başvuru yaptıklarını ancak anlaşmanın sağlanamadığını, davalı tarafın itirazı üzerine ilgili icra dosyasının 21/12/2022 tarihinde yetkili Adana İcra dairelerine gönderildiğini, Adana 1.Genel İcra Dairesinin 2022/... E, başıyı icra takibine borçlunun 06/01/2023 tarihinde haksız olarak itiraz etmesi üzerine aynı tarihte icra takibini durdurduğunu, bunun üzerine yeniden arabuluculuğa başvuru yaptıklarını, 21/06/2018 tarihinde Konya istikametinden Karapınar istikametine seyir halinde olan ... plaka sayılı araç ile müvekkili sigorta şirketi nezdinde 28/08/2017 - 28/08/2018 vadeli ... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile sigortalı ... plakalı sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta yolculuk eden davalı borçlu ...'ın %5 oranında malul kaldığı iddiası ile müvekkili şirkete başvuruda bulunduğunu, davalıya ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik tazminatının da olması gerekenden daha yüksek şekilde 49.426,6 TL (olması gerekenden 26.670,70 TL daha fazla) olarak hesaplandığı ve hatalı hesaplanan tutarın 28/12/2018 tarihinde davalı tarafa ibraname ile ödendiğini, müvekkili şirket yetkilileri tarafından geçmişe yönelik olarak gerçekleştirilen incelemelerde davalı borçlu ...'ın doğum tarihi bilgisinin tazminat ödemesine esas aktüer raporunda hatalı belirlendiği anlaşılmış ve 01/01/1968 doğum tarihli ... için tekrar tazminat hesaplaması yapıldığını, buna göre ... için ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik tazminatının 22.755,30 TL olarak hesaplandığı ve müvekkili şirketin sehven 26.670,70 TL fazla ödeme yaptığının anlaşıldığını, hatalı ve yersiz şekilde fazla ödenen 26.670,70 TL nin müvekkil şirkete iade edilmesi amacıyla İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosya ile davalı borçlunun dosyaya haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz ettiğinden bahisle fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve yasal dayanaktan yoksun Adana 1.Genel İcra Dairesinin 2022/... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, takip tarihi itibariyle ana rakam ve faiz alacağının hüküm altına alınmasına, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından açılan davanın usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğunu, alacaklı görünen ... A.Ş tarafından müvekkili ... aleyhine İstanbul 5.İcra dairesinin 2020/... E. Sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, işbu takip dosyasına 21/08/2020 tarihinde yapılan itiraz ile takibin durduğunu ve davacı sigorta şirketinin davaya konu Adana Genel İcra Dairesindeki takibi başlatmak suretiyle zamanaşımını bertaraf etme gayretine girdiğini, 21/08/2020 tarihinde yapılan ilk itiraz ile itirazın iptali davası açma süresi başladığından 1 yıllık dava açma süresinin dolmuş olduğunu, davacı şirket tarafından sebepsiz zenginleşme iddiasının da zamanaşımına uğramış bir iddia olduğunu, alacaklı görünen tarafça icra takibine konu miktarın sehven yapılan fazladan ödemeye ilişkin olduğunu belirttiğini, yapılan ödemede sehven bir ödemenin söz konusu olmayıp, rızaen yapılan ödeme bulunduğunu, kaza tarihinde 2.714,00 TL maaşla çalışan müvekkilinin %8 oranındaki özrü dikkate alındığında ödenen ana para ve ayrıca bu ödemeye kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken sigorta şirketi tarafından iddiaların tam aksine eksik ödeme yapıldığından iade edilecek bir tutar bulunmadığını, sonuç olarak müvekkillerin alacaklı olarak görünen tarafa herhangi bir borcu olmayıp itirazda bulunduklarından bahisle müvekkili aleyhine açılan haksız davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER;Mahkememizce Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... E. Sayılı dosyası ve İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün 2020/... E.sayılı dosyaları celp edilmiş, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığına, davalı ... A.Ş'ne ve Trafik sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmış ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.Dava dosyasına ilişik 2023/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından 3.120,00 TL tutar üzerinden sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.İstanbul 5.İcra Dairesinin 2020/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı ... aleyhine toplam 30.373,18 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.Adana 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı ... aleyhine toplam 30.373,18 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce dosya tespit edilen uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek üzere hesap bilirkişisi Av. ... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; olayın meydana geliş şekli kazazedenin yaşı, maluliyet raporu ve dosyada bulunan 06/11/2018 tarihli tazminat hesabındaki veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamada kazazedeye rapor tarihi olan 06/11/2018 tarihinde ödenmesi gereken tazminat tutarının 30.708,07 TL olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından davalıya 28/12/2018 tarihinde 49.426,06 TL ödeme yapıldığı, hesaplanan tazminatın tutarının 30.608,07 TL olduğu, bu nedenle 49.426,06 - 30.608,07 = 18.817,99 TL fazla ödemenin olduğunu, tüm bu hesaplamalar ışığından davalının sorumluluğunun davacının talebinin; 26.670,70 TL asıl alacak 3.702,48 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.373,18 TL, hesaplanan fazla ödemenin 18.817,90 TL asıl alacak, 2.719,07 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.537,06 TL olduğu belirtilmiştir.Mahkememizce taraf vekillerinin itiraz ve beyan dilekçelerindeki hususlar değerlendirilerek inceleme yapılmak için ek rapor düzenlenmek üzere önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 19/12/2023 tarihli raporda; kök raporda yapılan hesaplamalar sonucunda olayın meydana geliş şekli, kazazedenin yaşı, maluliyet raporu ve dosyada bulunan 06/11/2018 tarihli tazminat hesabındaki veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamada kazazedenin yaşı, maluliyet raporu ve dosyada bulunan 06/11/2018 tarihinde ödenmesi gereken tazminat tutarının 30.708,07 TL, davacı sigorta şirketi tarafından davalıya 28/12/2018 tarihinde 49.426,06 TL ödeme yapıldığı, hesaplanan tazminat tutarının 30.608,07 TL olduğu, bu nedenle 49.426,06 - 30.608,07 TL = 18.817,99 TL fazla ödemenin olduğunun tespit edildiği, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin 2.719,07 TL olduğu bu sebeple takdir mahkemenin olmak üzere davacı sigorta şirketi tarafından davalıya 21.537,06 TL fazla ödeme yapıldığı belirtilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, davalı aleyhine alacak istemi ile başlatılan Adana 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibine davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67.maddesine göre; "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. " şeklinde düzenlenmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür." Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190).Mahkememizce tarafların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirlenen usule uygun şekilde belirtmiş olduğu deliller toplanarak dosyamız içerisine alınmıştır.İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu alacak değerlendirildiğinde, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş (kesin vade bulunması) veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri tarafından usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlenmişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır. Kesin vade olmadığı gibi temerrüde düşüren ihtarname de çekilmeden icra takibi yapılmış ise, takip tarihinde temerrüt gerçekleşir. Temerrüde esas icra takibi de bulunmuyorsa dava tarihinde temerrüt gerçekleşir. (Yargıtay 3. H.D. 2023/3853 E. Ve 2023/3843 K. Sayılı, Yargıtay 3. H.D. 2022/7725 E. ve 2023/2155 K. Sayılı ilamları.)Mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibarıyla değerlendirme yapıldığında; somut olayda 21/06/2018 tarihinde ... plaka sayılı araç ile davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta yolculuk eden davalı borçlu ...'ın %5 oranında malul kalması nedeniyle yapılan başvuru sonucunda, davalıya 49.426,60 TL hesaplanarak, hatalı hesaplanan tutarın 28/12/2018 tarihinde davalı tarafa ibraname ile ödendiği, tekrar tazminat hesaplaması sonucunda ödenmesi gereken sürekli iş göremezlik tazminatının 22.755,30 TL olarak hesaplanarak sehven 26.670,70 TL fazla ödeme yaptığının anlaşılması nedeniyle İstanbul 5.İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosya ile takip başlatıldığı, davalı borçlunun yetki itirazı sonrası dosyanın Adana 1.Genel İcra Dairesinin 2022/... Esasına kaydedildiği, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, mahkememizce aldırılan hüküm kurmaya elverişli 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; olayın meydana geliş şekli kazazedenin yaşı, maluliyet raporu ve dosyada bulunan 06/11/2018 tarihli tazminat hesabındaki veriler dikkate alınarak yapılan hesaplamada kazazedeye rapor tarihi olan 06/11/2018 tarihinde ödenmesi gereken tazminat tutarının 30.708,07 TL olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından davalıya 28/12/2018 tarihinde 49.426,06 TL ödeme yapıldığı, hesaplanan tazminatın tutarının 30.608,07 TL olduğu, bu nedenle 49.426,06 - 30.608,07 = 18.817,99 TL fazla ödemenin olduğunun tespit edildiği, her ne kadar bilirkişi raporunda ödeme tarihinden itibaren faiz hesaplaması yapılmış ise de somut olayda; temerrüt için ihtar zorunluluğu bulunmakta olup, davacı tarafından icra takibinden önce davalının temerrüde düşürüldüğünün usulüne uygun kanıtlanamadığı gibi dosyaya bu konuda herhangi bir somut delilin de ibraz edilmediği, davalı temerrüde icra takibi ile düşmüş olmakla talep edilen alacağa icra takip tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği, bu sebeple icra dosyasında alacağa yürütülen faizin yerinde olmadığı değerlendirilerek açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile 18.817,99 TL asıl alacağa davalının itirazının iptaline, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile,2-)Adana 1. Genel İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında başlatılan ilamsız takibe vaki toplam 18.817,99 TL asıl alacağa davalının itirazının İPTALİNE, takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,3-)Davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin KABULÜ ile takip konusu hüküm altına alınan alacağın %20'sine tekabül eden 3.763,59 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,4-)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.285,45 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 518,70TL harcın mahsubu ile bakiye 766,75 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-)Davacı tarafından işbu dava için yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 518,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 698,60 TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,6-)Davacı tarafından yapılan 179,75 TL tebligat/müzekkere gideri ile 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.379,75 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap olunan 854,83 TL sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye 524,92 TL'nin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,7-)7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabulucuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesap olunan 1.933,02 TL'sinin davalıdan, 1.186,98 TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,8-)Davalı tarafından işbu dava için yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,9-)Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T (madde 13/2) uyarınca alınması gerekli 18.817,99 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 10-)Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T (madde 13/2) uyarınca alınması gerekli 11.555,19 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, 11-)6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi gereğince artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın YATIRAN TARAFA İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/02/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır