bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin ticari satıştan kaynaklanan alacak davasında davacının ödenmeyen fatura talebi ve davalının gecikme cezası mahsup iddialarının bilirkişi raporlarıyla incelenerek çözümlenmesi.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satıştan kaynaklanan alacak davasında davacının ödenmeyen fatura talebi ve davalının gecikme cezası mahsup iddialarının bilirkişi raporlarıyla incelenerek çözümlenmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, ticari satımdan kaynaklanan alacak davasına dönüştürülmüş itirazın iptali talebini içermektedir; davacı, ödenmeyen faturalar nedeniyle icra takibi başlatmış ve takibin devamını talep ederken, davalı, davacının işi gecikmeli teslim etmesi sebebiyle maruz kaldığı cezai şart bedellerini mahsup ederek alacaklı olduğunu savunmuştur; yapılan bilirkişi incelemelerinde davacının 133.779,10 TL ile 218.942,26 TL arasında değişen alacak bakiyeleri tespit edilmiş, kayıt farklılıklarından kaynaklanan 85.163,66 TLlik bir uyuşmazlık belirlenmiş ve tarafların borcun döviz cinsinden değerlendirilmesi hususundaki itirazları mahkemenin değerlendirmesine sunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : .... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 22/08/2024

KARAR TARİHİ : 21/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında satış ilişkisi bulunduğunu, davacı tarafından 02.06.2023 tarihli fatura düzenlendiğini, davalı tarafından ödemelerin yapılmadığını, davalının borcu olmadığına dair ihtarname çektiğini, davacının da ihtarnamedeki iddia ve ithamları kabul etmeyerek cevabi ihtarname çektiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhinde müvekkili tarafından ... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... e. Sayılı dosyası ile takip başlattığını, davalının itiraz ederek takibi durduğunu, arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının iddialarının haksız olduğunu, davacı tarafın üstlenmiş olduğu işi 35 gün geç teslim ettiğinden, müşterisine de ürün geç teslim etmesi sonucu müşterisinin marketini geç açtığını ve kendilerine sözleşmede kararlaştırılan cezai şart ödemek zorunda kaldıklarını, müvekkiline bildirilen cezai şart tutarının 322.847,28 TL KDV hariç olduğunun belirtildiğini, hesaplamanın "proje bedeli olan 63.000 Euro'nun %5i cezai şart günlük olarak hesaplandığında (35 gün) 315 Euro yapmakta olduğu, ihtarname tarihi olan 16.10.2023 tarihinin ... kurunun ... üzerinden cezai şart hesaplandığı" ve davacı şirkete rücu edilmiş olduğunu, bu sebeple davacı şirketin alacağından bu tutar düşüldükten sonra müvekkili şirketin davacıdan KDV hariç 185.953,28 TL alacağının doğduğunun belirtildiğini, davacı tarafından bugüne kadar ödeme yapmadığı gibi ihtarnameye verdikleri cevapla da bu gecikmeyi kabul etmediklerini, davanın ve icra inkar tazminatı talebinin reddini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyası, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporuları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından 17/04/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunularak davasını alacak davasına dönüştürdüğü, ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği görüldü. Mahkememizce, Davalı tarafın ticari defterlerini mahkememiz yargı çevresi dışında olduğu anlaşıldığından davalı tarafın ticari defterlerinin bulunduğu yerin yargı çevresi içindeki ... ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde 1 SMMM bilirkişi incelemesi yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 15.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ve davacı ticari ilişkisinin Ağustos/2022'de başladığı ve 2022 yılındaki yasal kayıtlara göre, davacının 140.001,80 TL tutarında belge alacak kaydına karşılık, davalının 102.928,00 TL ödeme/borç kaydı sonrası 31.12.2022 itibariyle davacının 37.073,80 TL alacak bakiyesi olduğu, 2023 yılı yasal kayıtlarında, davacının 10.11.2023 tarihine kadar 859.888,66 TL fat./alacak (iade ve normal satım faturaları dahil) toplam 859.888,66 TL tutarında alacak kaydının olduğu, 2022 yılından devir alacak tutarı ile toplam 896.962,46 TL alacak kaydının olduğu, bu karşılık davalının da 549.407,00 TL ödeme, 213.776,36 TL de düzenlediği faturalardan olmak üzere toplam 763.183,36 TL borç kaydının olduğu ve ticari ilişkisinin muhasebe kayıtlarında son bulduğu 10.11.2023 itibariyle de davacının 133.779,10 TL alacak bakiyesinin bulunduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce, Davacı tarafa ait 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin mahkeme kaleminde 1 SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 04.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ticari defter kayıtlarına göre TL cinsinden; 08/05/2024 takip tarihi davacının davalıdan 218.942,26 TL alacaklı olduğu, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporuna göre, kayıtların son bulduğu 10/11/2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 133.779,10 TL alacaklı olduğu, mutabakatsızlık farkının 85.163,66 TL'nin önce ihraç kayıtlı düzenlenen ve sonrasında yurtiçi satışa çevrilip tahakkuk eden KDV'siz davalı kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı, tarafların bilirkişi raporuna itirazlarında, borcun döviz cinsinden değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu 6. Madde açıklandığı bildirilmiştir. Mahkememizce, Bilirkişi .... taraf vekillerinin itirazlarını karşılar ve ayrıca talimat yoluyla ... ... Asl. Tic. Mahkemesi eliyle Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda tespit edilen hususlarda kök raporla karşılaştırılarak ek rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 11.11.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının ticari defter kayıtlarına göre TL cinsinden; 08/05/2024 takip tarihi davacının davalıdan 218.942,26 TL alacaklı olduğu, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporuna göre, kayıtların son bulduğu 10/11/2023 tarihi itibariyle davacının davalıdan 133.779,10 TL alacaklı olduğu, mutabakatsızlık farkının 85.163,66 TL'nin önce ihraç kayıtlı düzenlenen ve sonrasında yurtiçi satışa çevrilip tahakkuk eden KDV'siz davalı kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı, davacının bilirkişi raporlarına hesaplamanın döviz cinsinden yapılması talebinin yerinde olmadığı 10. Maddede açıklanmış olup, TL cinsinden, 08.05.2024 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 133.779,10 + 85.163,66 TL KDV = 218.942,26 TL alacaklı olduğu, toplam talep edebileceği faiz 46.337,88 TL olarak hesaplandığı, davalının davacının malı geç teslimi iddiası nedeniyle uğradığı cezayı davacıya rücu edeceğine dair davacı ile yapılan bir sözleşmeye ve mal teslimi sırasında bir ihtarına dosyasında rastlanmadığı, davacının bakiyesinden düşme talebi hususunda takdirin mahkemeye ait olacağı bildirilmiştir.

Mahkememizce, Davalı vekilince yeni bir bilirkişi rapor talep edilmekle, masrafı davalıya ait olmak üzere taraflarca ticari defter kayıtları dosyaya daha önce sunulmuş olduğundan dosya üzerinden inceleme yapılarak rapor alınmak üzere ... talimat yazılmasına, dosyanın 1 SMMM bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki kök ve ek rapor, tarafların itirazları, özellikle takip konusu faturaların bir kısmının TL, bir kısmının ise yabancı paraya ilişkin olduğu gözetilerek rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 05.03.2026 tarihli bilirkişi raporunda; davacının kendi ticari defter dökümlerinde, takip tarihi itibariyle davalıdan fatura alacağı olarak alacağının 133.778,60 TL (3.842,68 Euro) olduğu, davacının talep ettiği 7.357,29 Eur ile defter kayıtları arasındaki farkın ise davacı tarafından davalı adına düzenlediği kur farkı faturalarının davalı şirket tarafından iade edildiğinden ve bu farklığın kur atışından kaynaklanan kur farkından oluştuğu, dosyaya sunulan Gümrük beyannamesi, ... yazışmaları ve dosyaya sunulu proforma irsaliye birlikte değerlendirildiğinde, malların tesliminin 02.06.2023 tarihinde gerçekleştiği, bu nedenle davacı tarafından davalı adına düzenlenen ihraç düzenlediği 01.06.2023 tarihli faturanın teslim tarihiyle uyumlu olmadığı, bu sebeple davacının KDV istinasından yararlanmadığı ve davacının haziran ayı KDV beyannamesini 28/10/2023 tarihinde düzelttiği dikkate alındığında, söz konusu faturanın KDV'sinden kaynaklı olarak davacının davalıdan 85.163,44 TL alacaklı olduğu, bu noktada davacının 3.842,68 Euro tutarlı kalan fatura alacağına 96,33 Euro faiz olmak üzere 3.939,01 Euro alacaklı olabileceği, takip tarihindeki Euro kuru olan (1 euro : 34,8139 TL kuru) ile ise (3.939,01 x 34,8139) = 137.132,20 TL'ye tekabül ettiği, davacının 86.163,44 TL tutarlı KDV alacağına ise 18.958,20 TL işlemiş faiz talep edebileceği, nihayetinde mali netice olarak, davacının davalıdan toplam (137.132,30 + 85.163,44 + 18.958,20=) 241.253,94 TL alacaklı olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. 05.03.2026 tarihli bilirkişi raporunda, taraf ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının davalıdan 137.132,30 TL , 86.163,44 TL KDV , 18.958,20 TL işlemiş faiz alacağının olduğu hesaplanmışsa da, davacının kendi ticari defter dökümlerinde, takip tarihi itibariyle davalıdan fatura alacağı olarak alacağının 133.778,60 TL (3.842,68 Euro) olduğuDavacı , itirazın iptali istemli davayı alacak davasına ıslah yolu ile çevirmiştir. Davacı , alım satıma ilişkin fatura ile ihracat işlemine yönelik KDV istisnasından faydalanmadığı belirterek KDV tutarındaki miktarı davalıya faturalandırmak sureti ile iki ayrı faturadan ötürü alacak isteminde bulunmuştur.Tarafların ticari defterleri incelendiğinde, davacı ticari defterlerinde 281.942,26 TL davacı alacağı kayıtlı olup, buna karşılık davalı ticari defterlerinde davacı alacağı 133.779,10 TL olarak kayıtlıdır. Davacının , mal satımından ötürü alacağı bakımından taraf ticari defterleri arasında ihtilaf yoktur. KDV istinasından davacının faydalanamaması nedeni ile davacının alacaklı olup olmadığı hususunda ihtilafa ilişkin bilirkişilerce davacının düzenlediği faturada teslim tarihi olan tarih olan 02.06.2023 olarak fatura tarihinin yer aldığı, ancak davalının kendi hatası ile , 3.kişi alıcıya 01.06.2023 tarihli olarak fatura düzenlemesinin , davacıyı bundan ötürü alacak isteminde haklı kıldığı belirtilmişse de, fatura konusu malın ... Gümrük Müdürlüğü üzerinden ihraç edildiği kayıtlarla sabit olup, buradaki istisnadan daydalanma malın gerçekten ihraç edilmesi şartına bağlı olduğu, somut olayda sözkonusu teslimin sabit olduğu, her iki fatura arasındaki 1 günlük farktan dolayı istisnadan faydalanmayı sağlayacak idari başvuru ve gerekli düzeltme imkanını kullanmadan, beyanname düzeltmesi yapan davacının , davalı tarafça ihraç edlmiş malın ihraç kaydını değiştirmesi nedeni ile davacının kusurlu olduğu kanaatine varılmakla, bilirkişi raporlarından bu yönü ile ayrılmak ve buna ilişkin talebin reddi gerekmiştir.Diğer yandan, davalı malın geç teslim edildiğinden dolayı zararının olduğunu ileri sürmüşse de, kendi ticari defter kayıtlarında buna ilişkin bir kayıt olmadığı da gözetilerek davalının bu yöndeki savunması yerinde görülmemiştir.Davanın kısmen kabulü ile 133.778,60 TL nin temettür tarihi 06.11.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 133.778,60 TL'nin 06.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 9.138,42-TL harçtan peşin alınan 4.796,04-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.342,38-TL harcın davalıdan tahsiline,

3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 8.887,50-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 3.064,70-TL ile peşin alınan 4.796,04-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 7.000,00-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 4.586,17-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/04/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır