Eski şirket yetkilisi tarafından düzenlendiği iddia edilen yüksek meblağlı senetlere dayalı haksız icra takiplerine karşı açılan menfi tespit davası ve ihtiyati tedbir kararına itirazın incelenmesi.
Özet: Bir şirket (davacı), eski bir yetkilisinin görevden ayrılmasından sonra düzenlediği iddia edilen ve esas borç ilişkisi bulunmadığını öne sürdüğü iki adet yüksek bedelli senede dayanarak aleyhine başlatılan icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkeme toplam 20 milyon TLlik borç miktarı üzerinden %15 nakdi teminat yatırılması koşuluyla icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı vermiş; davalı ise tebligatın usulsüzlüğünü, iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu ve kambiyo hukukunun sebepten mücerretlik ilkesi gereği davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11.HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: Antalya 1.Asliye Ticaret MahkemesiARA KARAR TARİHİ: 27/03/2026DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ: 17/06/2026İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Başkan Vekilinin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili; müvekkili şirket yetkilisi ... ile sanık ... , ... Denetim Ltd. Şti'nin pay devri hususunda anlaşmış olup, neticeten .. ın şirkete ait tüm hisselerini 14/06/2024 tarihinde ...e devrettiğini, işbu devir ile şüpheli .. ın şirket hissedarı ve yetkilisi sıfatının sona erdiği, şirket yetkilisinin müvekkili .... olduğu, 14/08/2024 tarihinde ise ... Yapı Denetim Ltd. Şti. unvan değişikliğine gittiği ve yeni unvanının .... Antalya Yapı Denetim Limited Şirketi olduğunu, bahse konu hisse devrinden yaklaşık 1.5 yıl sonra eski şirket yetkilisi ... tarafından düzenlendiği iddia olunan, 15.04.2024 tanzim 15.08.2025 vade tarihli 15.000.000-TL bedelli senet dayanak gösterilerek Antalya Genel İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyası ve 15.04.2024 tanzim 15.09.2025 vade tarihli 5.000.000,00-TL bedelli senet dayanak gösterilerek Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığı, müvekkili şirketin işbu takipler üzerine ticari defter ve her türlü kaydı incelediği, müvekkili şirketinin böyle bir ticari ilişkisinin olmadığını, böyle yüklü meblağlı bir işlemin ticari defter ve kayıtlarında yer almadığını tespit ettiği, kaldı ki, müvekkili şirketinin sermayesi ve kazancı bahse konu borçları karşılayacak miktarda olmadığını, işbu senetlerin yüksek miktarlı senetler olduğu, vadeleri arasında 1 ay ara olduğu nazara alındığında müvekkili şirketin belirtilen bedelleri ödeme ihtimalinin olamayacağını, bu şekilde senet tanzim edilmiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, icra takiplerinde eski şirket yetkilisinin çift imzası bulunmasına ve ....'ın da şahsen işbu borçlardan sorumlu almasına rağmen senedin sadece borçlu şirket aleyhinde işleme konulduğu, ....'a yönelik herhangi bir hukuki işlem yapılmadığının özellikle dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketinin ve mal varlığının haksız olarak hedef alındığı, davalı tarafından başlatılan Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ve Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra dosyaları ile müvekkili şirketi aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde icra takibi başlatıldığı, ancak müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla dava konusu haksız icra takibi sebebiyle müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğramaması için İİK'nın 72/3 maddesi kapsamında Antalya Genel İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyası ve Antalya Genel İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyaları için öncelikle teminatsız aksi kanaat halinde uygun görülecek bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, 15.04.2024 tanzim 15.08.2025 vade tarihli 15.000.000-TL bedelli senet dayanak gösterilerek Antalya Genel İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyası ve 15.04.2024 tanzim 15.09.2025 vade tarihli 5.000.000,00-TL bedelli senet dayanak gösterilerek Antalya Genel İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyası yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 27/02/2026 tarihli tensip zaptının (21) nolu ara karar ile; "... Dava konusu miktar olan 20.000.000,00-TL'nin %15'ine tekabül eden 3.000.000,00-TL nakdi teminat yatırılması ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubunun gösterilmesi halinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ve Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyasından icra veznesine girecek paranın İ.İ.K.'nun 72/3 maddesi uyarınca dava sonuna kadar davalıya ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir konulmasına" karar verilmiştir. DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı ..... vekili; dosya kapsamında müvekkili ....'a 04.03.2026 tarihinde yapıldığı belirtilen ve iddia edilen tebligatın usulsüz olduğu, dosya kapsamındaki tek tebligatın 04.03.2026 tarihinde yapıldığı belirtilen ve iddia olunan tebligat olduğu değerlendirildiğinde posta memuru tarafından tebligatın muhataba ya da kanunda belirtilen kişilere teslim edilmemesi halinde iade edilmesi gerekirken muhtara teslim edilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu, öğrenme tarihi olan 12/03/2026 tarihinden itibaren süresi içerisinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğu, kötü niyetli olduğunun davacı yanca iddia edilmesi ve bu iddianın da ispatı gerektiği, somut olayda yaklaşık ispatın sağlanamadığını, tüm iddiaların soyut olduğu, kambiyo hukukunun sebepten mücerretlik ilkesi doğrultusunda aleyhlerine açılan davanın reddini, ihtiyati tedbir kararı müvekkilinin ticari hayatını ve nakit akışını olumsuz etkilediğini, belirlenen teminat oranının oldukça düşük olduğu, icra takiplerinin güncel kapak hesapları 25.000.000,00-TL'den fazla olduğu ancak davanın sadece asıl alacak miktarları üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla teminat oranının %15 den daha fazla alınmasını, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; "...İİK'nın 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında Mahkememiz tensip ara kararı ile: " Dava konusu miktar olan 20.000.000,00-TL'nin %15'ine tekabül eden 3.000.000,00 TL nakdi teminat yatırılması ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubunun gösterilmesi halinde Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosyası ve Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosyasından icra veznesine girecek paranın İ.İ.K.'nun 72/3 maddesi uyarınca dava sonuna kadar davalıya ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir konulmasına, teminat yatırıldığında bu konuda icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına" karar verildiği, Davalı yanca ihtiyati tedbir sebebine ve teminat miktarına itiraz edildiği anlaşılmakla; 2004 Sayılı İİK'nın 72/3. maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." düzenlemesi yer almaktadır. İİK'nın 72/3.maddesindeki anlatımdan da anlaşılacağı üzere, düzenlemenin borçluya verilen bir hak olduğu, borçlunun icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde istemde bulunabileceği, söz konusu madde uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep koşulunun yeterli olduğu anlaşılmaktadır. ( Antalya BAM 11 HD 2021/560 esas sayılı emsal ilamı). Davalının teminat oranı ve miktarına yaptığı itirazın değerlendirilmesinde; Mahkememizce takdir edilen teminat oranı ve miktarının dava konusunun değeri dikkate alındığında hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu kabul edilmiş, neticeten ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Ara karara karşı, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin ihtiyati tedbir kararına itirazlarının reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini, somut olaya bakıldığında borçlunun gecikmeden doğan - doğabilecek zararları karşılamasının istenmediğini, güncel dosya hesabının yüzde onbeşi oranında bir teminat da alınmadığını, bu sebeple davacı tarafça madde metninde yer alan koşulların gerçekleştirilmediği için tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, davacının gecikmeden doğan zararları karşılamasının gerektiğini, aksi durumda davacının dava konusu edilen icra dosyalarındaki borçlarını ödeyerek İİK'nın 72/3. maddesi gereğince tedbir kararı almasının mümkün hale geleceğini, istinaf kararına konu edilen uyuşmazlıkta ise davacı tarafça bu koşulların yerine getirilmediğini, Yerel Mahkemenin ara kararının ve mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, tedbir kararı verilmesi için dosya kapsamında yaklaşık ispat koşullarının da oluşması gerektiğini, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, davacının müvekkilinin haklı alacağını sürüncemede bırakmayı amaçladığını, kötü niyetli olarak hareket ettiğini, davacı tarafın yaklaşık olarak haklılığını ispat edemediğini, belirlenen teminat oranının düşük olduğunu, teminat oranına da açıkça itiraz ettiklerini, bonoların icra takibine konu edildiği için asıl alacak ve ferileri üzerinden dosya kapak hesapları üzerinden teminat yatırılmasına karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki yorumun hatalı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Talep, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karara yapılan itirazın reddine dair ara kararın kaldırılması isteminden ibarettir.Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355/1. maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı .... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ..... vekilinin İlk Derece Mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin olarak alındığından YENİDEN ALINMASINA YER OLMADIĞINA, 3-Davalı ....'ın istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE, 5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 17/06/2026...