Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin düzeltilerek yeniden esas hakkında verdiği kararın temyiz incelemesiyle uyuşmazlığın değerlendirilmesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili talepli davada, ilk derece mahkemesi kararlarının istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesi, bilirkişi raporu ve keşifte usul hatası bulmamasına karşın, davanın kısmen kabulü durumunda reddedilen kısım için davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesinin mülkiyet hakkı ihlali oluşturmasını ve eski parsel numarası üzerinden hüküm kurularak infazda tereddüt yaratılmasını hatalı bularak ilk derece mahkemesi kararını düzelterek davanın kısmen kabulüne karar vermiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11871 E.  ,  2026/1673 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/561 Esas, 2025/1095 Karar
KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/561 Esas, 2024/456 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Ağrı ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 43... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin kısmen red kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, zira keşif tarihinin esas alınması gerektiğini, dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına objektif değer artışı güncel değeri uygulanmasının hukuken ve hakaniyet gereği yerinde olacağı olup bu nedenle ıslah talebi doğrultusunda davanın tümden kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda düzenleme ortaklık payı oranı belirlendikten sonra ancak raporun tanzim edilebileceğini belirttiği halde mahkemece karar verildiğini, davacının bir hakkının olup olmadığını varsa bir hakkının düzenleme ortaklık payı oranın imar düzenlemesi neticesinde ortaya çıkmasıyla belirlenebileceğini bu durumunda yakın zamanda oluşabileceğini bildirdiklerini ve imar düzenlemesine geçileceğini gösterir meclis kararını sunduğumuz halde karar yoluna gitmesinin hatalı olduğunu, emsal araştırma yöntemi ve uygulaması doğru olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetinin usul ve esaslara göre tayin edilip keşif yapılmasında, taşınmazın arsa olarak kabul edilmesinde, zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesine uygun, emsal esasına göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik görülmediği; ancak kamulaştırmasız el atma davalarının kısmen kabulü halinde, reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmiş olmakla, kurulan hükümde bu hususun gözetilmemesi, 05.04.2024 tarihli fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın güncel kaydının ... 1 43... parsel olduğunun belirtilmesine karşılık, eski parsel numarası üzerinden hüküm kurularak infazda tereddüt yaratılmasının hatalı olması sebebiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.