Suriyeli tarafların karşılıklı boşanma davasında, müşterek milli hukukun araştırılmadan Türk hukukunun uygulanmasının hatalı bulunarak kararın bozulması.
Özet: Yabancılık unsuru taşıyan ve Suriye vatandaşı eşler arasında görülen boşanma davasında, mahkemenin 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda belirtilen kanunlar ihtilafı kurallarını göz ardı ederek, eşlerin ortak milli hukuku olan Suriye hukukunu resen araştırmadan ve bu hukukun uygulanabilirliğini değerlendirmeden doğrudan Türk hukukuna göre karar vermesi hukuka aykırı bulunarak, yabancı hukukun tespit edilememesi veya kamu düzenine aykırılığı durumları hariç, öncelikle eşlerin ortak milli hukukunun araştırılıp uygulanması gerekliliği vurgulanarak temyiz edilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
2. Hukuk Dairesi         2025/10230 E.  ,  2026/5215 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/997 E., 2025/2542 K.
DAVA TÜRÜ: Karşılıklı Boşanma
İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 7. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/374 E., 2024/249 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-birleşen dosya davalısı kadın vekili tarafından kusur belirlemesi, tedbir , yoksulluk nafakası miktarı, maddi ve manevi tazminat talebinin reddi yönünden; davalı birleşen dosya davacısı erkek vekili tarafından ise asıl davanın kabulü, maddi ve manevi tazminat talebinin reddi, kusur belirlemesi ile aleyhine toplu yoksulluk nafakası verilmesi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.Taraflar Suriye vatandaşı olup dava, tarafları bakımından "yabancılık" unsuru taşımaktadır. Bu durumda davada uygulanacak hukuk, 5718 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi hükümlerine göre tespit edilecektir. Bu Kanuna göre, boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri, eşlerin müşterek milli hukukuna tabidir. Tarafların ayrı vatandaşlıkta bulunmaları halinde müşterek mutat mesken hukuku, bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır. Hakim, Türk Kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku re'sen uygular. Bu hususta yetkili yabancı hukukun muhtevasının tespitinde tarafların yardımını isteyebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi halinde Türk hukuku uygulanır. Uygulanacak yabancı hukukun kanunlar ihtilafı kurallarının başka bir hukuku yetkili kılması, sadece kişinin hukuku ve aile hukukuna ilişkin ihtilaflarda dikkate alınır ve bu hukukun maddî hukuk hükümleri uygulanır. Yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hallerde, Türk hukuku uygulanır.
2.Tarafların ikisi de Suriye uyruklu olduklarına göre, boşanma sebepleri bakımından müşterek milli hukuklarının araştırılarak öncelikle bu hukukun uygulanması, yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi ya da tespit edilen yabancı hukukun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde Türk hukukunun uygulanması gerekirken, tarafların müşterek milli hukukları araştırılmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacı birleşen dosya davalısı kadın vekilinin, davalı birleşen dosya davacısı erkek vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.