istanbul bölge adliye mahkemesi 45. hukuk dairesinin, inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve teminat mektuplarının haksız nakde çevrilmesi iddiasıyla başlatılan iflas takibine itirazın kaldırılmasına ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin, inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve teminat mektuplarının haksız nakde çevrilmesi iddiasıyla başlatılan iflas takibine itirazın kaldırılmasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir alt yüklenicinin, tamamladığını iddia ettiği inşaat işine rağmen ana yüklenicinin haksız yere teminat mektuplarını nakde çevirmesi ve hak ediş ödemelerini yapmaması nedeniyle uğradığı zararların tahsili amacıyla başlattığı iflas takibine yapılan itirazın kaldırılması talebi hakkındadır; alt yüklenici gecikmeleri dış etkenlere ve ana yüklenicinin ödeme aksaklıklarına bağlarken, ana yüklenici ise alt yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini eksik ve hatalı yerine getirdiğini, sahayı erken terk ettiğini ve bu durumun kendisine zarar verdiğini ileri sürerek iflas talebine karşı çıkmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/...

KARAR NO: 2026/717

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHK.

TARİHİ: 17/12/2025

NUMARASI: 2024/537 Esas - 2025/1128 Karar

DAVANIN KONUSU: İflas (Adi Takip, İtirazın Kaldırılması İflas (İİK 156))

KARAR TARİHİ: 13/05/2026

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Dava konusu iş sahibi ... A.Ş., müteahhit ... A.Ş. ve davacı arasında 04.11.2011 tarihli “... ve Hes İnşaatı Sözleşmesi imzalandığını, işin teslim süresinin 12 ay olduğunu, dava dışı ... A.Ş. ile davalı arasındaki sözleşmenin yüklenici sözleşmesi, müvekkili ile müteahhit ... A.Ş. arasındaki sözleşmenin alt yüklenicilik sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin alt yüklenicilik sözleşmesi gereği 21/11/2011 tarihli ve ... nolu 1.448.000TL bedelli teminat mektubunu ve 14/11/2014 tarihli ve ...nolu 586.000TL bedelli teminat mektubunu sözleşmenin kesin teminatı olarak müteahhit ... A.Ş.'ye verdiğini, harici nedenlerle ve müteahhit ... A.Ş.'nin hakediş ödemelerini zamanında yapmaması nedeniyle işin tesliminde gecikme ve aksamalar olduğunu, ana sözleşmeye ek protokoller imzalandığını, anahtar teslimi usulüne göre sözleşmenin ek protokol ile 04.03.2014 tarihinden itibaren birim fiyat usulüne çevrildiğini, harici nedenlerle gecikme olsa da, davacının taahhüdündeki işi tamamladığını ve teslime hazır hale getirdiğini, ancak müteahhit ... A.Ş.'nin işte eksiklikler bulduğundan bahisle hakediş ödemelerini yapmadığını ve işi teslim almaktan kaçındığını, müteahhit ... A.Ş.'nin sözleşme henüz yürürlükte iken yani sözleşme feshedilmeden davacının teminat mektuplarını 20.12.2016 tarihinde nakde çevirdiğini, 09/09/2016 tarihinde müteahhit ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin birleştiğini, birleşmenin ... üzerinden yapıldığını, bu nedenle davayı ... A.Ş. aleyhine açtıklarını, davacının , nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin geri ödenmesi için davalıya .... Noterliğinin 04/01/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, ancak davalının teminat mektubu bedellerini iade etmediğini, bunun üzerine davacının .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası ile icra takibi yaptığını, davacının icra takibinin açılmasından sonra dosya alacağını .... Noterliğinin ... yevmiye nolu temliknamesi ile 3. kişi ...'a temlik ettiğini, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, temlik alacaklısı ...'un İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/613 E. sayılı itirazın iptali davasında Mahkemenin, davayı husumet yönünden reddettiğini, davalı tarafından haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin temerrüt tarihinden itibaren avans oranındaki temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tanzimi için davalı aleyhine açılan İstanbul.... İcra Müdürlüğünün ... sayılı iflas takibine davalının itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, işin gecikmesinin davacıdan kaynaklanmayan sebeplerden dolayı uzadığını, davalının sözleşmenin teminatı için kendisine verilen teminat mektuplarını paraya çevirmesinin sözleşme maddelerine ve Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykırı olduğunu, 08/12/2016 tarih ve ... seri nolu 2.034.000TL bedelli faturada, fatura alacağının nedeninin “sözleşmeye istinaden eksik kalan işler bedeli” olarak gösterildiğini, ... ve ... nolu kesin hakediş raporuna göre, davacının , davalıdan 1.264.043,43 TL hakediş alacağı bulunduğunu belirterek davalının İstanbul.... İcra Müdürlüğünün 2020 / 1739 E. sayılı iflas takibine yaptığı itirazın kaldırılmasına ve davalının iflasına karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında 04/11/2011 tarihinde ... Projesi İnşaatı Sözleşmesi düzenlendiği, davacının ikrar ettiği üzere 12/04/2016 tarihli geçici kabul tutanağı alınırken, davacının çoktan sahayı terk ettiğini ve müvekkilinin farklı muhataplarla çalışmaya başladığını, davacının teminat mektuplarına dayalı alacağını .... Noterliğinin 23/02/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı temliknamesi ile ...'a temlik ettiğini bildirdiğini, temlik alan ... tarafından bu dava ile paralel bir şekilde .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile müvekkili şirket aleyhine 2.267.589,58 TL tutarında icra takibine başladığını ve ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrine itiraz edilmesi sebebi ile İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/613 E. itirazın iptali davasının ikame edildiğini, davacı şirketin sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeyi ihmal ettiğini, eksik ve hatalı ifada bulunduğunu, bu kapsamda davacının alacaklı olmadığı gibi, esasen davalının zarara uğradığını, sözleşme ile davalıya götürü bedel olarak 33.900.000,00 TL ödemeyi taahhüt ettiğini, işin süresinin 12 ay olarak belirlendiğini ve sürenin başlangıç tarihinin de yer teslim tutanağının imzalandığı tarih olarak kararlaştırıldığını, sözleşmenin 26. maddesinde de işin davacıdan kaynaklanan sebeplerle gecikmesi halinde de günlük götürü bedelin %0,075'i oranında gecikme cezası ödeneceğinin düzenlendiğini, 04/11/2011 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre 12 ay olarak belirlenen iş teslim süresinin 2015 senesinde dahi bitirilmediğini, davalının davacıya defalarca ek süre verdiğini, davalının yapılan iş ile ilgili yaptırdığı denetimlerde boru montajında yapılan hata ve eksiklikler ile beton dayanımlarında gizli ayıpların da tespit edildiğini, eksik yapılan imalatlar sebebiyle 984.459,68 TL, kusurlu imalatlar sebebiyle 2.883.164,22 TL olmak üzere toplamda 3.867.623,90 TL zarar hesaplandığını, davacının 17/02/1015 tarihli ihtarnamesinde projenin %99'unun tamamlandığını belirttiğini, ancak ihtarnamenin gerçeği yansıtmadığını, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı .... Ünite için Temmuz 2016 tarihi itibariyle kısmi geçici kabul, ..., Ünite için Temmuz 2017 tarihi itibariyle kabul düzenlediğini, tüm bu hususlar dikkate alındığında davacı şirketin şantiyeyi bıraktığı tarih ile geçici kabuller arasında neredeyse 2 sene süre geçtiğinin görüldüğünü, bu nedenlerle öncelikle süresinde olmayan davanın reddini, davacı şirketin müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığından davanın tümden reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dava; davacı ile dava dışı olup, davalı ... ile birleşen ... ...Şti. arasındaki alt taşeronluk sözleşmesinde verilen teminat mektuplarının haksız olarak paraya çevrildiği iddiası ile davalı hakkında yapılan iflas yoluyla takibe itiraz nedeniyle itirazın kaldırılması ve iflas talebine ilişkindir.

...........

Somut dosya kapsamında istinaf ilamı gereğince dosya eksik hususların ikmali için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, son duruşma tarihine göre depo tutarı hesaplandıktan sonra ara karar oluşturulmak sureti ile davalı tarafa belirlenen depo emri tutarını yatırması için ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, davalı tarafça belirlenen depo tutarının mahkememiz veznesine yatırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda itirazın kaldırılması ve iflas talepli bu davada takibe konu alacak ile ilgili hesaplanan depo tutarı borçlu tarafından ödenmiş olmakla iflas davasının reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma ilamı ve itirazlar doğrultusunda çelişkileri giderecek ve mevcut delillerin tamamının incelenmesinin sağlanarak yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınması gerekirken bu eksikliğin giderilmediğini, depo emrine istinaden depo emrine uyulmaması halinde davalının iflasına karar verilmesi riski olduğundan hesaplanan depo emri tutarının mahkeme veznesine depo edildiğini ancak davacının uzun bir süre geçtikten sonra işbu davayı haksız ve dayanaksız olarak ikame etmesi, davacının davasını ispata yarar herhangi bir somut bir delil sunamaması, sözleşmede teminatla güvence altına alınan edimlerinin yerine getirip getiremediğini ispatlayamaması, tarafların işbu sözleşmedeki edimlerinin yerine getirip getirilmediğinin denetime elverişli ve hüküm kurmaya elverişli bir şekilde bilirkişi heyeti tarafından incelenmemesi, sahadaki yükümlülüklerinin yerine getirdiğini ispat edememesi, rapordaki afaki değerlendirmelerin mahkemece dikkate alınması, BAM kaldırma kararındaki eksikliklerin giderildiğini gösteren bir gerekçe bulunmaması nedenleriyle davanın reddi gerektiğini, gecikme olgusu ve cezai şart hakkının hatalı değerlendirildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, İİK'nin 154 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan, iflas yoluyla takip sonucu, borçlunun icra takibine itirazı nedeniyle açılan itirazın kaldırılması ve iflas davasıdır.

İstanbul.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında; davacı tarafından, davalı aleyhine, 08.01.2017 tarihli haksız olarak nakde çevrildiği belirtilen 21.11.2011 tarih ve ..... numaralı 1.448.000,00 TL bedeli ve 14.11.2014 tarih ve ..... numaralı 586.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden dolayı oluşan toplam bedelin reeskont faiziyle birlikte borçludan tahsili aksi halde borcun iflasına karar verilmesi talebiyle 2.034.000,00 TL asıl alacak+903.987,62 TL faiz olmak üzere toplam 2.937.987,62 TL alacağın iflas yoluyla takip başlatılmış, davalı vekilinin itirazı üzerine takip durmuştur.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda 2021/277 E. 2023/740 K. sayılı ilam ile konusu kalmayan davanın esasaı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda 2024/42 E 2024/907 K. sayılı ilam ile; ''.....Teminat mektubunun nakite çevrilmesinde haklılık durum ve oranı, sözleşme koşulları ile dosyaya sunulan tüm deliller incelenerek değerlendirilmelidir. Bu amaçla, sözleşmede yüklenilen edimlerin davacı tarafça ifa edilip/ edilmediği hususun incelenebilmesi için, sözleşme maddelerinde yer alan yükümlülükler göz önünde bulundurularak bilirkişi raporuna yönelik sunulan itirazları karşılayacak ve denetime elverişli olacak şekilde rapor tanzim edilmesi sağlanılmalı ve varılacak sonuç dairesinde karar verilmelidir.

-Depo emrinin yerine getirilmesi halinde davanın reddine karar verileceği yönünde yapılan inceleme :

Bilindiği üzere, İİK'nin 156/3. fıkrasında "Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir." İİK'nin 156/4.fıkrasında ise "İflas istemek hakkı ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer." düzenlemesi yer almaktadır.

''Borçlu, yedi günlük depo süresi içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat eder ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi iflas davasının reddine karar verir.

.......Borçlu depo kararındaki süreden sonra fakat nihai karardan önce, takip konusu borcu davacıya tamamen ödemişse, 'konusu kalmayan davanın reddine' karar vermesi gerekir.'' (bkz. Mahmut Coşkun, Konkordato ve İflas, Seçkin Yayınları, 2. Baskı, s:442)

Somut davada, depo emri tutarının yasal süre içerisinde yatırıldığı ve iş bu nedenle davalı konusuz kaldığı belirtilerek esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Ancak, yukarıda açıklandığı üzere borçlunun, yedi günlük depo süresi içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat edilir ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi tarafından iflas davasının reddine karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına,'' dair karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen kaldırma kararından önce yapılan tespitler:

... .... A.Ş., ... Projesi İnşaatı Sözleşmesi'nin incelenmesinde; iş bu sözleşmenin ...... A.Ş. ile ...... Şti. arasında ''... ve HES'' projesi kapsamındaki inşaat işlerinin sözleşmede belirtilen şart ve esaslar dahilinde yapımı amacıyla imzalandığı belirtilmiştir. Sözleşmenin ''TANIMLAR'' başlıklı maddesinde dava dışı ... Üretim A.Ş.'nin işveren, ...... A.Ş.'nin müteahhit ve ...... Şti.'nin ise taşeron olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.

Sözleşme konusunun, taşeron tarafından sözleşme hükümlerini ve sözleşme ekinde yer alan şartnamelere ve uygulama projelerine uygun olarak ''... ve HES'' projesine ait ... üzerinde ... Regülatörü, ... üzerinde ..., ... biriktirme havuzu, ... iletişim kanalı, ... iletim tüneli, ... iletim borusu ... kaplama betonu, sabit ve kayıcı mesnet betonları, tüm inşaat sürecinde ihtiyaç duyulacak daimi işletme ulaşım yolları, santral binası ve kuyruksuyu kanalı yapımı işi ve fakat bununla sınırlı olmamak üzere iş bu sözleşme kapsamında yer alan şartnamede tanımlanan uygulama projelerinde gösterilen tüm işlerin tam ve amaca uygun olarak ifa edilmesine yönelik olduğu belirtilmektedir. İş için gerekli yolların yapımı ve iş süresi boyunca bakımı taşeron kapsamında olup resmi kurumlar tarafından özel bir standart talep edildiği takdirde iş bu iş için oluşacak maliyetin ayrıca tarafların karşılıklı görüşülmesiyle sonuçlandırılacağı, işin yapımı sırasında işin bünyesine giren her türlü malzeme ve nakliye ile işçilik ve işi yapmak ve gerektiğinde test etmek için gereken her türlü makine, ekipman ve el aletinin taşeronun kapsamında olduğu kararlaştırılmıştır.

04.11.2011 imza tarihli sözleşmenin teminat mektuplarının paraya çevrilmesi ile ilgili düzenlenen maddeleri aşağıda belirtilmektedir.

''4: İŞİN FİYATI

İşin fiyatı 33.900.00 TL götürü bedeldir. Katma değer vergisi (KDV )hariçtir .

.....

5.18: TAŞERON, hata, ihmal, hile ve kusurundan kaynaklanan gerek MÜTEAHHİT ve personeline karşı gerekse 3. kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni tüm doğrudan ve dolaylı zarar ve ziyanlardan sorumlu olup , anılan sebeplerden kaynaklanan bir zarar ve ziyanın ortaya çıkması halinde, MÜTEAHHİT in ilk yazılı talebinde, derhal zarar ziyan tazmin edeceğini, TAŞERON'un bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde MÜTEAHHİT in söz konusu zarar ve ziyanlar için gerek kesin teminatı bu gerekse ek kesin teminatı paraya çevirmek hakkına sahip olduğunu, MÜTEAHHİT tarafından verilen süre içerisinde TAŞERON tarafından ödenmeyen zarar ve tazminatları bu teminatlardan mahsuba yetkili olduğunu gayri kabili rücu kabul ve beyan eder.

....

8.3:İşin toplam süresi (12) oniki aydır. Bu süre yer teslim tutanağının imzalanması ile başlar .

10.6. TAŞERON 'un personel sayısı, işin iş programına uygun olarak yürütülmesi için asgari sayı ve kalitede olmalıdır. Bu sayı ve klasifikasyon MÜTEAHHİT in talimatı doğrultusunda artırılıp eksiltilebilir. TAŞERON daha az personelle ve /veya kalifiye olmayan personelle çalışır ve/veya mücbir sebep olmaksızın işler gecikir veya şartnamelere uygun olmayan işçilik uygulaması yapılırsa MÜTEAHHİT ,TAŞERON 'ı ikaz etmeye ve gerekli gördüğü takdirde işin bir kısmını sözleşme kapsamında çıkarak kendi ekipleriyle yapmaya veya başkasına yaptırmaya icabı halinde sözleşmeyi fesih etmeye yetkilidir .

......

11.2. MÜTEAHHİT, TAŞERON tarafından yapılmış bulunan işin veya işlerin noksan, hatalı ve kusuru bulunduğu veya malzemenin şartnameye uygun olmadığı emare ve delilleri gördüğü takdirde, gerek yapım sırasında gerekse kesin kabule kadar olan sürede yapılan imalatın bir kısmını veya tamamının yıkılarak ve/ veya sökülerek yeniden yapılmasını TAŞERON dan isteyebilir. TAŞERON, tespit edilen hatalı veya noksan imalatı yeniden ve mükemmelen yapmayı peşinen kabul ve taahhüt eder. TAŞERON kendi hatasından doğan ve yeniden yapılması istenen iş veya işleri yapmak istemez ise hatalı ve kusurlu veya malzemesi kötü yapı ve yapılar TAŞERON un nam ve hesabına yapılarak bedeli hak edişlerinden veya teminatından kesilir.

......

22:TAŞERON iş bu sözleşme kapsamındaki işleri bitirmesine müteakip , geçici kabul MÜTEAHHİT tarafından idareden talep edilecektir .İdarenin geçici kabul onayı alındıktan sonra MÜTEAHHİT en geç (3) üç ay içinde TAŞERON un geçici kabulünü yapmak zorundadır .

İşin kesin kabulü ise, İDARE ile MÜTEAHHİT tarafından yapılacak protokole göre idarenin öngördüğü tarihte yapılacak olup ,MÜTEAHHİT bu kesin kabul tarihinden itibaren en geç (3) üç ay içinde TAŞERONUN kesin kabulünü yapmak zorundadır .

.....

SÖZLEŞMENİN FESHİ

23.1: TAŞERON sözleşmede belirtilen emniyet tedbirleri dahil vecibelerden herhangi birine , mücbir sebep olmaksızın riayet etmediği takdirde ve kendisini işyeri olarak teslim edilen yerde , gerek programında belirtilen sürelerde bitirmeme ve gerekse teknik yetersizlik göstermesi halinde , MÜTEAHHİT in noter kanalıyla yapacağı yazılı (2) bildirim ile iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak iş bu sözleşmenin 16.3 maddesinde belirtildiği şekilde feshe yetkilidir .

23.2: Sözleşmenin MÜTEAHHİT tarafından feshi halinde TAŞERON' un fesih tarihine kadar kendisine ödenmiş veya MÜTEAHHİT' ce onaylandığı halde ödenmemiş olan hak edişlerinin dışında başkaca herhangi bir hak ediş ,tazminat ,alacak veya benzeri bir talebi olmayacaktır .

23.3: TAŞERON' nın 25. Maddeye göre alınmış olan kesin teminat mektubu , fesihten sonra 22. Maddeye göre yapılacak olan kesin kabule kadar MÜTEAHHİT tarafından tutulacak ve ayrıca fesihten dolayı MÜTEAHHİT'in uğrayacağı zararlar da teminat mektubundan kesilecek ve/veya yasal yollardan tahsil edilecektir .

23.4:Bu sözleşme şartları gereğince sözleşmenin MÜTEAHHİT tarafından haklı feshedilmesi halinde TAŞERON' ın itiraz hakkı yoktur. Sözleşmenin haklı feshinden dolayı teminatın irat kaydedilmesi hakkı MÜTEAHHİT tarafından saklı tutulur .

AVANS VE TEMİNATLAR

25.1: TAŞERON bu sözleşmenin imzalanmasında MÜTEAHHİT'e toplam götürü bedelinin %6'sı tutarında MÜTEAHHİT tarafından kabul edilen bir bankadan (3) üç yıl süreli ve ilk yazılı talep üzerine derhal ödeme taahhüdünü içeren nitelikte gayrikabili rücu kesin teminatı mektubunu verecektir

......

25.3: Kesin teminat mektubu ise madde 22 ye uygun şekilde yapılacak olup , teminat mektubunun %50'si geçici kabulden sonra , kalan %50'si kesin kabulde eksik ve kusurlu olunmaması halinde ve sosyal sigortalar kurumu müfettişliğince tanzim edilen '' kayıt inceleme tutanağı ''nın getirilmesinden sonra TAŞERON 'a iade edilir .

CEZALAR

26.1: madde 7'de belirtilen süre içerisinde TAŞERON un şantiyeyi mobilize olmaması durumunda , bu süreyi aşan hangi gün için götürüp bedelin binde biri oranında ceza kesilecektir .Toplam ceza götürü bedelin %2'sini geçmeyecektir . Toplam gecikme süresinin 15 günü geçmesi halinde MÜTEAHHİT hiçbir ikazda gerek kalmaksızın SÖZLEŞMEYİ tek taraflı feshe yetkilidir

GARANTİLER

28.1:TAŞERON ,bu sözleşme kapsamında yapmış olduğu işlerde , kendi temin ettiği malzeme ve işçilik kusurlarından dolayı , kesin kabul tarihinden itibaren 1 yıl boyunca sorumludur .

28.2: bu süre içerisinde yukarıda sayılan kusurlardan dolayı meydana gelecek hasar , kaza ve her türlü olayların maddi ve manevi tazminatları ile bu tazminatlar ile ilgili avukat ücretleri , mahkeme hukuki sonuçlarından TAŞERON sorumlu olup masrafları ve gecikme faizleri de TAŞERON tarafından ödenir veya kesin teminat mektubundan tahsil edilir .

28.3: 28.1 ve 28.2 maddelerinde sayılan hususlardan dolayı MÜTEAHHİT aleyhine herhangi bir idari veya hukuki işlem yapılırsa , bu işlemin tüm idari ,hukuki ve mali sonuçları TAŞERON a ait olmak üzere MÜTEAHHİT tarafından TAŞERON a rücu edilecektir. Böyle bir durumla karşılaşıldığı takdirde ,MÜTEAHHİT in masrafları TAŞERON a hiçbir ihtarda bulunmaya ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminat mektubundan kesilir .'' hükümleri yer almaktadır.

Protokoller:

-13.06.2013 tarihli protokol: davacı ve davalı ile davalı dışı ...... A.Ş. arasında düzenlenen iş bu protokolda, 15 Eylül 2013 tarihinde taşeronun Eylül 2013 ayına kadar ara hak edişi düzenleyeceği ve işin 30.10.2013 tarihinde taşerondan kaynaklanan sebeplerle bitmemesi halinde bu tarihten itibaren 15.11.2013 tarihine kadar geçecek 15 günlük süre sonunda yine işin bitmemiş olması halinde 15 günlük süre için gecikme cezasının %0,01 olarak uygulanacağı, müteahhidin taşeron tarafından yapılacak Eylül 2013 ara hakedişini kendisine teslim tarihinden itibaren en geç üç gün içinde onaylayacağı, Haziran 2013 tarihinden başlayarak kalan hakedişlerin taşeron tarafından her ayın son günü müteahhide teslim edileceği ve en geç 15 gün içinde müteahhit tarafından onaylanıp ödemesinin yapılacağı belirtilmiştir.

04.03.2014 tarihli taraflar arasında düzenlenen protokolde; sözleşmenin 04.11.2011 tarihli sözleşme eki olarak taraflar arasında varılan mutabakatın koşul ve şartlarını düzenlemek amacıyla düzenlendiği ve taraflar arasında devam eden ... yapım işiyle ilgili olarak Ocak 2014 hakedişine dahil edilmiş işler sonrasında kalan iş ve imalatlar ile bunların hak edişe bağlanması ve ödenmesi konusunda protokolde belirtilen şartlarla mutabakata varılan anlaşma yapıldığı belirtilmiştir. Bu protokol ile birlikte imzalanan iş planına uyulmadığı takdirde taşeronun ana sözleşmede belirlenen cezai şart hükümlerinin uygulanmasına peşinen kabul ve taahhüt ettiği hüküm altına alınmıştır.

28.02.2015 tarihli toplantıda, ...... A.Ş.'nin yatırımlarından ..... ilinin ...ilçesinde tesis edilmekte olan, ... ve HES tesisi müteahhit ...... Şti.'nin söz konusu tesisin inşaat işleri taşeronluğunu yapmakta olan ...... Ltd. Şti. ile 28.02.2015 tarihinde işlerin ilerlemesinde oluşan aksamaların giderilmesi amaçlı toplantı yapılacağı belirtilmiş ve iş bu toplantıdan alınan hükümlerine göre işin bitmemesine, geçici kabule hazır olmamasına rağmen, taşeronun talebi üzerine 30.12.2014 itibarı ile geçici kabul tutanağının 30.03.2015 tarihinde tanzim edilerek teslim edileceği, ancak ana sözleşmenin 25.3 maddesinde belirtilmiş olan geçici kabul sonrası iade edilmesi gereken teminat mektubunun yine ana sözleşmenin aynı maddesindeki şartlar dahilinde iade edileceği konusunda tarafların mutabık kaldığı, geçici kabul tutanağının yapılmış olmasının, taşeronunun işin kalitesi ve işin teknik şartlara uygun olarak yapılmasının, diğer sözleşmesel yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı, ana sözleşme kapsamında yapılması gereken işler dışında ilave işinin yapılması gerektiği takdirde, yapım şartlarında tarafların anlaşması şartıyla ihale muhtevasına alınması konusunda mutabakata varıldığı, ... regülatörü enerji nakil hattı mülkiyetinin ...... A.Ş.'ye devredileceği ve bunun için 40.000,00 USD+KDV tutarında bedel ödeneceği, faturanın son hak edişe eklenerek hak ediş ile birlikte ödeneceği kararlaştırılmıştır.

İhtarnameler

Davalı tarafça... seri numaralı toplam 2.034.000,00 TL bedelli faturanın ''sözleşmeye istinaden eksik kalan işler karşılığı'' açıklamasıyla düzenlenmiştir.

1-Davacı tarafça davalı tarafa gönderilen 14.12.2016 tarihli ihtarnamede; ... seri numaralı toplam 2.034.000,00 TL bedelli faturanın içeriği kabul edilmediği ve fatura aslının iade edildiği ifade edilmiştir.

2-Davalı tarafça .... Noterliği vasıtasıyla ... yevmiye numaralı, 23.12.2016 tarihli davacıya gönderilen ihtarnamede, 2.034.000,00 TL bedelli faturaya itiraz edilerek iade edilmiş ise de, sözleşme kapsamında üstlenilen edimlerin gereği gibi yerine getirilmediği, başka firmalarla anlaşma yapılmak zorunda kalındığı ve bu bakımdan zarara uğranıldığı, sözleşme konusu işin hatalı ve eksik teslim edilmiş olması sebebiyle sözleşmenin 26. maddesi uyarınca fesih ile cezai şart hakkının doğduğu, sözleşme kapsamında 4.891.830,47 TL alacağın oluştuğu, bu kapsamda tüm çabalara rağmen mutabakata varılamadığı için teminat mektuplarının tazmin edilmek zorunda kalındığı ve bakiye alacak yönünden de fatura düzenlendiği, işbu fatura bedelinin 5 gün içinde ödenmesi gerektiği aksi halde yasal yollara başvuracağı belirtilmiştir.

3-Davacı tarafça .... Noterliği vasıtasıyla... yevmiye numaralı, 04.01.2017 tarihli davalıya gönderilen ihtarnamede, gerek 04.11.2011 tarihli sözleşme gerekse imalat aşamalarında yapılan ek protokoller gereği davacının tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiği, imalatın teslim edildiği, ...tarafından kabullerin yapıldığı ve milli enerjiye geçilerek tesisin işletmeye açıldığı, enerji üretim ve satımına uzun zamandır başlandığı ve devam ettiği, buna rağmen ödemelerin yapılmadığı, eksik ve ayıplı imalat iddiaların asla kabul edilmediği, hüküm altına alınmış hiçbir alacağın olmamasına rağmen 1.448.000,00 TL ve 586.000,00 TL bedelli 2 adet kesin teminat mektubunun 20.12.2016 tarihinde nakite çevrilmesinin kötü niyet oluşturduğu, bakiye 1.264.043,43 TL alacağın ödenmediği bu alacağın ticari faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiği belirtilmiştir.

.... Noterliği'nin 14.02.2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle, davacı tarafça kesin teminat mektuplarının iade edilmesi talep edilmiştir.

Kesin teminatı mektubunda belirtilen alacak miktarı .... Noterliğinin ... yevmiye nolu temliknamesi ile 3. kişi ...'a temlik edildiğinden, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile davalı hakkında başlatılan takibe yönelik yapılan itirazın iptali istemli, temlik alacaklısı ...'un İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/613 E. sayılı itirazın iptali davasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın husumet yönünden reddine dair karar verilmiş ve iş bu kararın 20.06.2019 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi düzenlenmiştir.

Tespit Dosyası:

İnebolu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/2 D.İş sayılı dosyasında mimar bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, keşif günü yapılan incelemede ... projesinin ayaklarından biri olan ana santral binasının bulunduğu yerde, ... iletim hattı ve civarında, Karahasan mahallesindeki yükleme havuzunun bulunduğu yerde, ...... köyündeki ... ... iletim hakkında yapılan ve yapılması gereken yerlerdeki alt ve üst sel geçişlerinde, tünel giriş ve çıkışlarında, ... köyündeki regülatör 1 de ve biriktirme havuzunda, ...ve ... köyü sınırları içerisinde bulunan regülatör ... ve ... borulu iletim hattında ve bulunduğu güzergah çevresinde herhangi bir işlem yapılmadığı, yapılan kısım ile işin durduğu işe devam edilmediğinin tespit edildiği, taşeron firma olan ...inşaatın tüm inşai faaliyetlerinin durduğuna yönelik tespitte bulunulmuştur.

Bilirkişi Raporu:

-Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 29.08.2022 tarihli kök raporda özetle ;davalı tarafından ileri sürülen davanın süresi içerisinde açılmadığı yönündeki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, davacının eksik işler nedeniyle temerrüde düşüldüğüne dair herhangi bir bilgi ve belge sunmayan davalının iddia ettiği eksik işler bedelini talep etme hakkı olmadığının değerlendirildiği, 30.12.2014 tarihli geçici kabul tutanağında yapılan işin taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve eklerine uygun olduğu, tespit edilen eksikliklerin işe teslimine engel olmadığının belirtildiği somut olayda iş süresinin 28.02.2015 tarihli toplantı tutanağı ile geçici kabul tarihinin 30.03.2015 olarak belirlendiği, geçici kabul eksiklikleri için verilen altı aylık sürenin 15.04.2015 tarihinden başlayarak 15.10.2015 tarihinde sona erdiği, Kastamonu Valiliği'nin projenin yapımındaki eksiklikleri öne sürerek 11.04.2015 tarihinde işin durdurulmasına, şantiyenin mühürlenmesine kararı verdiği ve 15.07.2015 tarihinde şantiyedeki mühürlemenin kaldırılarak davacı firmaya 30.07.2015 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten sonra davacının 15.10.2015 tarihine kadar çalıştığı, bu durumda iş bitimi süresinin 15.04.2015 tarihine altı ay eklenmesi ile 15.10.2015 olacağı, daha sonra 28.02.2015 tarihli toplantı ile projenin tamamlama tarihinin 02.05.2015 olarak belirlendiği, fakat davacının 15.10.2015 tarihinde işi bıraktığı, 30.12.2014 tarihli geçici kabul işleminin ...Bölge Müdürlüğü tarafından 06.06.2016 tarihinde onaylandığı ve böylece kesinleşmiş olduğu, sözleşmelerin 10.6, 16.3, 23, 23.3 ve 23.4 maddelerindeki teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin fesih koşuluna bağlandığı ve taraflar arasındaki sözleşme fesih edilmediğinden teminat mektuplarının 20.12.2018 tarihinde paraya çevrilmesinin sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği, için geçici kabulünün 06.06.2012 tarihinde yapılmış olduğu ve sözleşmeye göre işin kesin kabulünün 3 ay içinde yapılmış olmasının gerektiği ,davacının 01.08.2016 tarihi itibariyle SGK borcunun bulunmadığına dair belgeyi ibraz ettiği ve sözleşmenin feshi söz konusu olmadığından davacının teminat mektuplarının kendisine iadesi talebinde haklı olduğu, 2.034.000,00 TL teminatın irat kaydedildiği 08.01.2017 tarihinden 11.03.2020 tarihine kadar işlemiş avans faizinin 933.285,58 TL olarak hesaplandığı görüşünde bulunulmuştur.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03.02.2023 tarihli ek raporda özetle; yüklenicinin teminatlarının eksik işlerinin ifası nedeniyle nakde çevrildiğinin kabulü halinde, davalının eksik işlerin ifasına yönelik belge sunamadığı, teminat mektuplarının nakte çevirme koşullarının oluşmadığı, ayıp ve kusur bulunduğuna yönelik davacı yüklenici lehine olan fiili karinenin aksini ispat edici belge sunulmadığından eksik işlem nedeniyle teminatların nakite çevrildiğinin kabulü halinde teminat mektuplarının nakde çevirme koşullarının oluşmadığı, teminat mektuplarının yüklenicinin kusuru ile işte yaşanan gecikmeden ve iş sahibinin cezai şart alacağından dolayı nakte çevirdiğinin kabulü halinde ise, yüklenicinin işi 15.10.2015 tarihinde teslim etmesi gerektiği ancak süre uzatımlarının 14.10.2015 tarihinde dolduğu yani yüklenicinin (1) bir günlük gecikme karşılığı iş sahibine 25.425,00 TL cezai şart borcu bulunduğu, bu miktar uyarınca davalı iş sahibinin teminat mektubunu nakte çevirmekte haklı olduğu, davacının irat olarak kaydedilen 2.034.000,00 TL teminatın tamamının haksız olarak nakte çevrildiğinin kabulü halinde faiz ve anapara alacak miktarının 01.03.2023 tarihi itibariyle 3.827.709,37 TL olduğu belirtilmiştir.

Yeminli mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 03.06.2013 tarihli raporda, 27.09.2023 tarihi itibariyle icra dosyası toplamının (ana para +avans faizi +başvurma harcı +masraf+tahsilat +vekalet ücreti) 4.380.383,53 TL olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen kaldırma kararı uyarınca yapılan işlemler:

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19/06/2025 tarihli raporda ,İstinaf mahkemesi kararı uyarınca sözleşme maddeleri incelendiğinde, davalı/davacı arasındaki haklılık oranının tespitinin yapılmasını istemesi nedeniyle, davaya konu sözleşmeler incelenirken, uygulama esaslarını oluşturan resmi yazışmalar, taraflar arasındaki yazışmalar, kurum/idare arası yazışmalar sözleşmelerin nasıl uygulandığını ve dosya içine alınan yazışmalar üzerindeki yapılan tetkik ve araştırmalar neticesinde, sözleşmenin davaya konu amir maddelerinin uygulanmasında davalı yüklenicinin, davacı taşeronu haksız yere, istismar edici yönde, sözleşmeyi kullandığı ve davacı taşeronun, son hakedişlerini, edinimlerini eksik yaptığını ileri sürerek ödemediği gibi teminat mektuplarını da, aynı düşünceyle nakde çevirdiğinin kabulü gerektiği, davacı taşeronu, iş hızlı gitsin diyerek, kamulaştırma yapılmayan orman bölgelerinde, illegal olarak çalıştırmaya zorlayıp, çalıştırdıktan sonra, davalı yüklenicinin iş yaptığı kuruma karşı verdiği iş programında gün açısından öne geçmesini sağlayan davacıya gecikme cezası uygulaması ahde vefa ilkesine de iyi niyete de bağdaşmayacağı gibi, yazışmalardan ortaya çıkartılan bu durumun varlığı ile EK ve KÖK ve Ek raporda "Yüklenicinin işi 15/10/2015 tarihinde teslim etmesi gerektiği ancak süre uzatımlarının 14/10/2015 tarihinde dolduğu yani yüklenicinin 1 günlük gecikme karşılığı İş sahibine 25.425,00 TL cezai şart borcu bulunduğu, bu durumda davalı İş sahibinin teminat mektuplarını 25.425,00 TL miktarınca nakde çevirmekte haklı olduğu, Yüklenicinin teminatlarının 25.425,00 TL dışındaki (bu tutarı aşan) kısımlarının nakde çevrilmesinin haksız olduğu", kararımızı değiştirerek, yukarıda detaylı açıkladığımız sebeplerden dolayı, bir günlük gecikme cezasının kesilmesinin dahi, doğru olmadığı, dolayısıyla, davacı taşeronun, irat kaydedilen 2.034.000,00 TL Teminat Mektuplarının, tamamının Haksız olarak nakde çevrildiğinin kabul edilmesi gerektiğini, hesaplanan Faiz ve Anapara Alacak miktarının 31/08/2022 tarihli Ek Raporda olduğu gibi, 01/03/2023 tarihi itibarı ile 3.827.709,37 TL olduğu," görüşünde bulunulmuş ve heyette yer alan bilirkişi Doç Dr ... tarafından önceki raporda belirtilen görüşünde bir değişiklik olmadığına dair ayrık rapor düzenlenmiştir.

Mahkeme tarafından İstanbul....İcra Dairesine müzekkere yazılarak müdürlüğün ... sayılı dosyasından davacı şirkete ödeme yapılıp/yapılmadığı sorulmuş ve gelen yazı cevabında davacıya ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.

Mali müşavir bilirkişisi ...tarafından düzenlenen 13/11/2025 tarihli raporda Mahkemenin 2021/277 E. 2023/740 K. Sayılı Dosyasında 05/09/2023 tarihli ara kararında 4.380.383,53 TL depo emri kararı verildiği, davalı tarafından 15/09/2023 tarihinde mahkeme veznesine yatırıldığı, mahkemenin 05/11/2025 tarihli kararı çerçevesinde daha önce yatırılan depo emri tutarı mahsup edilerek hesaplama yapıldığı, mahkemenin iflasın açılmasına dair 17/12/2025 duruşma tarihine kadar depo hesabı yapılmış olup, 2.381.634,77 TL depo tutarı hesap edildiği açıklanmıştır.

Mahkeme tarafından 2.381.634,7 TL depo emri tutarının yatılması için düzenlenen 17/11/2025 tarihli muhtıra 22/11/2025 Tarihinde davalı tarafa tebliğ edilmiş ve davalı tarafça 01/12/2025 tarihinde mahkeme veznesine yatırılmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair karar verilmiş ve davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:

Yukarıda belirtilen kaldırma kararımızda ifade edildiği üzere, somut davada İstanbul....İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında düzenlenen ödeme emri 29/01/2020 tarihinde davalıya tebliğ edilmiştir. Covid-19 salgın hastalığı sebebiyle alınan önlemler kapsamında 13/03/2020 (bu tarihte dahil) tarihinden 15/06/2020 (bu tarihte dahil) tarihine kadar sürelerin durduğu nazara alındığında; 29/01/2020 tarihi ile 12/03/2020 tarihi arasında 1 ay 12 gün, 16/06/2020 tarihi ile 16/04/2020 tarihi arasında 10 ay süre geçtiği nazara alındığında; toplam 11 ay 12 gün geçtikten sonra yani 1 yıllık dava açma süresi dolmadan istinafa konu iş bu dava açıldığı anlaşılmıştır.

Yine kaldırma kararında teminat mektubunun nakde çevrilmesinde sözleşmenin feshinin gerekip/gerekmediği incelenmiştir. Yapılan açıklama ve tespitler ışığında, taraflar arasında düzenlenen ve dava konusu uyuşmazlıkla ilgili sözleşme maddeleri incelendiğinde, sözleşmenin feshi hallerini düzenleyen 23. maddede 25. maddeye göre alınmış olan kesin teminat mektubunun, fesihten sonra 22. maddeye göre yapılacak olan kesin kabule kadar müteahhit tarafından tutulacağı ve ayrıca fesihten dolayı müteahhittin uğrayacağı zararların da teminat mektubundan kesileceği ve/veya yasal yollardan tahsil edileceği hüküm altına alındığı, ancak sözleşmenin bütünü birlikte incelendiğinde, teminat mektubunun sadece fesih halinde değil, sözleşmeye aykırılık hallerini teşkil eden durumlar neticesinde de paraya çevrilebileceği kararlaştırıldığı ve dayanak sözleşmenin 5.18 maddesinde; taşeronun, hata, ihmal, hile ve kusurundan kaynaklanan gerek müteahhit ve personeline karşı gerekse 3. kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni tüm doğrudan ve dolaylı zarar ve ziyanlardan sorumlu olup, anılan sebeplerden kaynaklanan bir zarar ve ziyanın ortaya çıkması halinde, müteahhittin ilk yazılı talebinde ,derhal zarar ziyan tazmin edeceğini, taşeronun bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde müteahhitin söz konusu zarar ve ziyanlar için gerek kesin teminatı bu gerekse ek kesin teminatı paraya çevirmek hakkına sahip olduğu hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.

Aynı zamanda, ... Şubesi tarafından mahkemeye 21.10.2021 tarihinde gönderilen yazı cevabında, 21.11.2011 tarih ve ....... no lu 448.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu sureti gönderilmiştir. Dava dışı banka tarafından gönderilen kesin teminat mektubu suretinde, ...... A.Ş. tarafından açılan ihale sonucunda ... Projesi İnşaatı işini taahhüt eden yüklenici ... ... Ltd. Şti.'nin sözleşme hükümleri yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu belirtilen kesin teminat tutarının azami 1.448.000,00 TL'ni .... tarafından garanti edildiği belirtilmiştir. Bu haliyle, banka yazı cevabında belirtildiği üzere 1.448.000,00 TL bedelli kesimi teminat mektubunun sözleşme hükümlerinin yerine getirmesi amacıyla verildiği anlaşılmaktadır.

......A.Ş. Tarafından mahkemeye gönderilen 30.11.2014 tarihli yazı cevabında 14.11.2014 tarih, ...... no lu ve 586.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu örneği mahkemeye gönderilmiştir. Dava dışı banka tarafından gönderilen kesin teminat mektubu suretinde, ...... A.Ş. tarafından açılan ihale sonucunda ... Projesi İnşaatı işini taahhüt eden yüklenici ... ... Ltd. Şti.'nin sözleşme hükümleri yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu belirtilen kesin teminat tutarı olan 586.000,00 TL'nin garanti edildiği belirtilmiştir. Bu haliyle, banka yazı cevabında belirtildiği üzere 586.000,00 TL bedelli kesimi teminat mektubunun da sözleşme hükümlerinin yerine getirmesi amacıyla verildiği tespit edilmiştir. İş bu nedenle, sözleşmede yüklenilen edimlerin davacı tarafça ifa edilip/ edilmediği hususun incelenebilmesi için, sözleşme maddelerinde yer alan yükümlülükler göz önünde bulundurularak bilirkişi raporuna yönelik sunulan itirazları karşılayacak ve denetime elverişli olacak şekilde rapor tanzim edilmesi sağlanılmalı ve varılacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından bu konuya ilişkin yapılan tespitler incelendiğinde, sözleşmenin teminat mektuplarını nakde çevirme konusunda davalıya (yüklenici) keyfi bir serbestlik alanı tanıdığı, davacının (taşeron/alt yüklenici) işini tamamen eksiksiz bitirmesi halinde dahi davalı tarafça fatura düzenlenip, koşullar oluşmadan teminat mektubunun irad kaydedilebileceği gibi bir durumun oluştuğu, davalının sözleşme maddelerini ileri sürmesi yönündeki savunmasının gerçeği yansıtmadığı belirtilmiştir. Zira, davalının şekli gereklilikleri (hesaplama şeffalığı içinde hazırlanan eksik işlerin detaylı keşfinin, ataşmanların, yeşil defterin ve dahi eksik işlerin fotoğraflandırılıp teminat mektuplarının nakde çevirme dosyası hazırlanıp ek yapılması gibi) sağlamadan sadece sözleşme maddeleri ileri sürerek teminatların nakde çevrilemeyeceği, tarafların kurumlararası yazışmalarında yüklenici davalının davacı taşerona karşı edimlerini eksik yerine getirdiği (bu konuya ilişkin bilirkişi raporunun 14. Sayfasında örnekler belirtilmiştir) tespitinde bulunulmuştur.

Aynı zamanda yapılan tepitlerde davalı yüklenicinin, davacı taşeronun, eksik işleri için, tutmuş olduğu hiçbir ...../ yeşil defter, tutanak vb, dosyasında bulunmadığı gibi sadece iki firmadan alınan fatura mevcut olduğu, davalı firmanın yerinde yapılan defter incelemesinde, firma yetkilisi tarafından faturalara yönelik açıklayıcı bilgi verilmediği gibi faturaların, ne gibi işlerin icra edilmesi karşılığı kesildiğinin dökümünün verilmesi mümkün olmadığının bilirkişi heyetine ifade edildiği belirtilmiştir. Sunulan fatura ve belgelerin, doğrudan işin başka taşeronlara verildiğini ve karşı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını gösterdiği yönündeki davalı itirazını ispatlayamaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan bilgiler ışığında, davalı yüklenicinin kendi edimlerini yerine getirmemiş olmasına rağmen, davacı taşeronun edimlerini eksik ifa ettiği iddiasının yerinde olmadığı ve iş bu nedenle nakdi teminatların nakde çevrilmesinin yerinde olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Bilindiği üzere, borçlu, yedi günlük depo süresi içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat eder ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi iflas davasının reddine karar verilir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine dair karar verilmesi yerinde olup, yukarıda açıklanan tespitler, sözleşme maddeleri nazara alındığında davalının istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,

3-Harçlar Kanunu gereğince davalı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi, 7499 sayılı Yasa'nın 37/1.a maddesi ile değişik 2004 sayılı İİK'nın 164. maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 13/05/2026