Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Doğalgaz İstasyonu Yedek Parça Temini Yükümlülüğüne İlişkin İtirazın İptali Davası.
Özet: Bu hukuki evrak, bir doğal gaz istasyonu yapım işine ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan 300.000 TL alacak için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasını ele almaktadır; davacı yüklenici, edimini eksiksiz yerine getirdiğini ve kalan alacağının bulunduğunu savunurken, davalı işveren ise sözleşmenin anahtar teslim olduğunu, istasyonun ayrılmaz bir parçası olan yedek parçaların yüklenici tarafından temin edilmesi gerektiğini ve BOTAŞın kesin kabulü için bu yedek parçaların zorunlu olduğunu iddia etmektedir, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, teknik şartnamedeki "son kullanıcı" tanımı ve yedek parça temini yükümlülüğünün yorumlanması etrafında dönmektedir.
T.C. BURSA BAM ..... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO :.KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I.İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : .NUMARASI : .DAVACI :.DAVALI : .DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ :.KARAR YAZIM TARİHİ : . Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya incelendi. İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 25.11.2020 tarihinde ...Organize Sanayi Bölgesi RM-A İstasyonu Yapım işine ait sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında yüklenici müvekkili şirketin ... Sanayi Bölgesinde 20.000 Sm3/h kapasiteli konteyner tip (RM-A), 1(bir) adet basınç düşürme ile 1 (bir) adet ölçümleme istasyonu temini ve montajı işinin yapılmasını üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında edimini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, 28/05/2021 tarihli geçici kabul ile Botaş tarafından bölgeye doğalgaz verilmesinin sağlandığını, sözleşme bedelinin 4.030.000,00-TL olup, müvekkili şirket tarafından düzenlenen 05.07.2021 tarihli faturaya davalının herhangi bir itirazının olmadığını, faturanın her iki tarafın ticari defterlerine işlendiğini, faturaya konu borcun 3.730.00,00-TL’lik kısmının ödendiğini, müvekkilinin söz konusu faturadan bakiye 300.000,00-TL alacağının kaldığını, davalı tarafça gönderilen ....Noterliği’nin 21.03.2022 tarihli ihtarnamesinde müvekkili şirketin Botaş Rmsa istasyonu yapım şartnamesi ve taahhütleri gereğince istasyon yedek parçalarını teslim etmesi gerektiğinin iddia edildiğini, müvekkili şirketin, davalının iddia ettiği gibi yedek parça temini yükümlülüğü bulunmadığını, teknik şartnamede yedek parçaların son kullanıcı (davalı) tarafından temin edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı ile Botaş arasında son kullanıcı bağlantı anlaşması imzalandığını, bu kapsamda ihaleye açılan iş için müvekkili ile 25.11.2020 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 16. maddesinde ''Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar'' düzenlenmiş ve bu düzenlemede; ''Teknik şartnamede belirtildiği şekilde yapılacaktır.'' denildiğini, şartnamenin 17. maddesinde ''Yapımı son kullanıcılar tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda, son kullanıcı, EK -28A ve EK 28B'de verilen listelere uygun olarak yedek parça temin edip Botaş'a teslim edecektir.'' denildiğini, yedek parça temininin son kullanıcı olan davalı tarafça yerine getirilmesi gerektiğini, davalı tarafça müvekkili şirkete verilen cari hesap mutabakatnamesinde borcun kabul edildiğini ileri sürerek, davalı tarafından ..... İcra Müdürlüğü’nün.... esas sayılı icra dosyasında yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, taraflar arasındaki istasyon temini, montaj ve Botaş'a onaylatılmasına ilişkin sözleşmenin anahtar teslim sözleşme olup, istasyonunun yedek parçalarının istasyonun ayrılmaz parçası niteliğinde olduğunu, sözleşme, mevzuat ve taahhütler kapsamında muhatap tarafından karşılanması gereken konteyner istasyonu elektronik ve mekanik yedek parçalarının davalı yüklenici tarafından karşılanmayacağının müvekkiline sözlü olarak iletilmesi üzerine ihtarname ekinde yer alan Elektronik ve Mekanik Yedek Listelerinde belirtilen tüm yedek parçaların eksiksiz olarak teslimi, aksi halde taraflarından temin edilecek yedek parçaların bedelinin şirket ödemelerinden ve teminat mektubundan tahsil edileceği, bakiye bedel ya da oluşabilecek her neviden zarar için yasal yollara başvurulacağının Gönen 1.Noterliğinin 21 Mart 2022 tarih ve 02159 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, sözleşmenin 6. maddesinde işin tamamı için anahtar teslim götürü bedel kararlaştırılmış olup, RM-A istasyonunun yedek parçalarının istasyonun Botaş nezdinde kesin kabulünün yapılabilmesi için zorunlu unsurlardan olduğunu, yedek parçaların sözleşme kapsamındaki RM-A istasyonunun ayrılmaz parçası olduğunu, Botaş A Tipi Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonu Yapım Şartnamesinde son kullanıcı tanımından anlaşılması gerekenin Botaş dışındaki ''Yüklenici ve İdare'' olduğu, Şartnamenin Yedek parça başlıklı 17. maddesinde; ''Yapımı Son kullanıcı tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda son kullanıcı Ek-28A ve Ek28B'de verilen listelere uygun olarak yedek parça temin edip Botaş'a teslim edecektir. "Yapımı dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda dağıtım şirketi gaz arzının ve ölçümün güvenli ve kesintisiz olması için gerekli tüm yedek parçayı temin edecek ve stokta hazır tutacaktır. '' şeklinde bir ayrım yapıldığını, son kullanıcı tanımından kastın müvekkili ve davacı olduğunu, yüklenici tarafından kesilen faturanın peşin fatura olup işin yapıldığına karine olmadığı gibi istasyon yedek parçalarının teslim edilmediği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığını, faturanın uyuşmazlığın çözümünde öneminin bulunmadığını, işin tamamlanmadığını, yedek parçaların teslim edilmediğini ve edilmesi gerektiğinin ihtarname ile davacıya bildirildiğini, mutabakat belgesinin geçiş işlemi olup, taraflar arasında uyuşmazlık doğmadan önce mevcut durumu gösteren bir belge olduğunu, 31.12.2021 itibari ile yıl geçişinin sağlandığı ve muhasebeciler arasında rutin bir işlem olarak görülen durum belgesi niteliğinde olduğunu, uyuşmazlığın davacının yedek parçaları temin etmeyeceğini bildirdiği Bursa 10. Noterliğinin 29.03.2022 tarih ve 010729 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ortaya ortaya çıktığını, mutabakat belgesinin herhangi bir hükmünün bulunmadığını, belgenin müvekkilinin karar organı tarafından imzalanmadığını, geçerliliği bulunmadığını, taraflarca ve Botaş kabul komisyonu tarafından imza altına alınan 28/05/2021 tarihli durum tespit tutanağının Mekanik başlıklı 41. maddesinde istasyon yedek parçalarının temin edileceğinin açıkça belirtildiğini, tutanakta belirtilen eksikliklerin tamamının, taraflar arasındaki anahtar teslim RM-A yapım işi sözleşmesi gereğince yüklenici davacı tarafından giderilecek eksiklikler olduğunu, davacının şartnamedeki son kullanıcı ibaresinden kelime oyunları ile taahhüdünü yerine getirmemeye çalıştığı gibi, artan maliyetlerden kaynaklı olarak yedek parçaları temin etmek istemediğini, yedek parçaların müvekkili tarafından temininin gerektiği halde götürü bedelli sözleşmede bu durumun belirtilmesinin gerektiğini, sözleşme kapsamı dışında olan tek hususun, giriş ve çıkış vanaları olduğunu, davacının istasyon yedek parçalarını temin ve teslim etmemesi nedeni ile müvekkili yedek parçalar, 3. kişilerden temin edeceğinden bu nedenle uğranılan zarar için yasal haklarını saklı tuttuklarını savunarak, davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, taraflar arasında ...TL bedel karşılığında "... İstasyonu Yapım İşi" konusunda eser sözleşmesi akdedildiği, davacı yüklenici tarafından sözleşme konusu işin teknik şartnameye, projeye ve sözleşmeye uygun olarak teslim ve ifa edildiği, tesisin geçici ve kesin kabullerinin yapılarak faaliyete başladığı, Botaş tarafından 14/06/2021 tarihinden itibaren tesise gaz arzının sağlandığı, tesisin faaliyete geçtiği tarihten itibaren tam faal ve sorunsuz şekilde çalışmaya devam ettiği, taraflar arasındaki sözleşmenin Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar başlıklı 16. maddesinde "Teknik şartnamede belirtildiği şekilde yapılacaktır" şeklinde düzenlendiği, Botaş tarafından hazırlanan A-Tipi Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonu Yapım Teknik Şartnamesi 17. maddesinde yapımı son kullanıcı tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda son kullanıcı tarafından, yapımı dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda dağıtım şirketi tarafından yedek parça teminin sağlanacağı, yine davalı idare ile ... arasında akdedilen Doğal Gaz Alım-Satım Sözleşmesine göre davalı idarenin "Kullanıcı Birliği" olarak müşteri tanımının yapıldığı, söz konusu yapım işiyle birlik üyelerine gaz dağıtımı amaçlayan davalı idarenin sorumlu olduğu kullanıcı birliği bölgesi içerisinde dağıtım şirketi görevini üstlendiği, bu halde yedek parça temininin davalı idareye ait olduğu, yine söz konusu yedek parçaların yapım işinin olmazsa olmaz unsuru olmadığı, güvenli ve kesintisiz hizmetinin devamı için gerekli olup yedek parçaların temin ve tedarikinin de bu hizmeti sağlamakla yükümlü davalı idarenin uhdesinde olduğu, HMK.'nun 222 maddesi uyarınca taraf defterleri üzerinde yapılan değerlendirmeye göre davacı tarafından sözleşme konusu iş dolayısıyla 05/07/2021 tarih ve 4.030.000,00-TL fatura tanzim edildiği, düzenlenen faturanın taraf defterlerinde kayıt altına alındığı, faturaya davalı idare tarafından itiraz olunmadığı gibi taraflar arasında imzalanan 31/12/2021 tarihli mutabakat mektubunda davalı idarenin davacı şirkete 300.000,00-TL borçlu olduğu konusunda karşılıklı mutabık kaldıkları halde bakiye fatura bedelinin ödenmediği, TTK.'nun 21/2 maddesi uyarınca itiraz edilmeyen fatura içeriklerine konu hizmetin/işin kabul edilmiş sayıldığı, sözleşme edimini tam ve eksiksiz ifa ve teslim eden davacının TBK.'nun 97 ve 480 maddeleri uyarınca iş bedeline yönelik bakiye alacak talebinde haklı olduğu, 29/03/2022 tarihli ihtarname uyarınca temerrüt şartının gerçekleştiği, tarafların tacir sıfatı ve işin ticari niteliğine göre alacağa avans faizi uygulanması gerektiği, denetime elverişli bilirkişi raporuyla takip tarihi itibariyle davacının bakiye 300.000,00-TL fatura bedeli, 8.155,48-TL işlemiş faiz, 1.140,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 225,20-TL ihtiyati haciz karar harcı olmak üzere tespit edilen toplam 309.520,68-TL alacaklı olduğu gerekçesiyle, "Davanın kabulü ile Gönen İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, alacağın yargılamaya bağlı olarak belirlenmesi nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine," karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, mahkemenin icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının müvekkili şirkete borçlu olduğunu bilmesine rağmen süreci uzatmak amacı ile haksız ve kötü niyetli borca itiraz ettiğini, alacağın likit olduğunu, müvekkilinin sözleşme doğrultusunda işin tesliminden sonra 05.07.2021 tarihli 4.030.000,00-TL tutarındaki faturayı davalı şirkete gönderdiğini, davalının faturaya itirazda bulunmadığını, faturanın tarafların ticari defterlerine işlendiğini, mutabakat ile de davalının borcu kabul ettiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi için gerekli şartların oluştuğunu, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.Davalı vekili, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile Balıkesir ilçelerinde Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yargılama gerçekleştiren Asliye Hukuk Mahkemelerinin ticari davalarda yetkisi kaldırılarak, Balıkesir ili sınırları içerisinde ticari davalarda yetkili ve görevli mahkemenin Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, mahallinde yapılan keşif ve aldırılan bilirkişi raporunun yetkisiz ve görevsiz Gönen Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından talimat yolu ile icra edildiğini, hüküm kurmaya elverişli olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 6.maddesine göre işin anahtar teslim götürü bedelli olup, RM-A istasyonunun yedek parçalarının istasyonun Botaş nezdinde kesin kabulünün yapılabilmesi için zorunlu olduğunu, yedek parçalarının sözleşme kapsamında olduğunun açık olduğunu,... tarihli durum tespit tutanağında yapımı devam eden RM-A istasyonundaki eksikliklerin tutanak altına alınarak, tutanağın davacı, müvekkili, Botaş kabul komisyonu ve doğalgaz danışman firmaları tarafından kabul edilerek imzalandığını, tutanakta belirtilen eksikliklerin tamamının, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacı yüklenici tarafından giderilecek eksiklikler olduğunu, davacının şartnamedeki son kullanıcı ibaresinden kelime oyunları ile taahhüdünü yerine getirmemeye çalışarak, artan maliyetlerden kaynaklı yedek parçaları temin etmek istemediğini, aksinin yani yedek parçaların müvekkili tarafından temin edileceğinin kabulünün anahtar teslim götürü bedel sözleşmesinde açıkça belirtilmesinin gerektiğini, sözleşme kapsamı dışında olan tek hususun, giriş ve çıkış vanaları olduğunu, davacının ve Botaş yetkililerince imzalanan geçici kabul tutanağından yedek parçaların eksik olduğunun anlaşılması üzerine Gönen 1.Noterliğinin 21.03.2022 tarih 02159 numaralı ihtarnamesi ile davacı firmaya yedek parçaların temin edilmesinin, temin edilmemesi durumunda yedek parçaların 3. kişilerden temin edileceğinin ve zararın şirket ödemelerinden ve şirkete ait teminat mektubundan tahsil edileceğinin ihtar edildiğini, belirtilen süre içerisinde yedek parçaların temin edilmemesi nedeniyle, iş bu dava devam ederken yedek parçaların vekil eden tarafından 3. kişilerden 728.652,19.-TL. bedelle temin edilmek zorunda kalındığını, yedek parçaların müvekkili tarafından temin edildiği için kesin kabulün yapılabildiğini, dosyanın konusunda uzman farklı bir heyete tevdine ilişkin taleplerinin mahkemece reddedildiğini, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, geçici kabul tutanağında yedek parçaların eksik olduğunun belirtilmesine, bu hususta davacı firmaya ihtar çekmelerine ve ihtar gereğinin davacı tarafça yerine getirilmemesi üzerine tesisin faaliyete geçebilmesi için eksikliklerin 3. kişilerden müvekkili tarafından temin edilmek zorunda kalınmasına rağmen bilirkişi raporunda tesisin faaliyette olduğu belirtilerek söz konusu hususların atlandığını, davacının temerrüde düştüğü ve anahtar teslim sözleşme kapsamında yerine getirmesi gerektiği edimlerini yerine getirmediğinin ortada olduğunu, dosya kapsamındaki mutabakat belgesinin 31.12.2021 itibari ile yıl geçişinin sağlandığı, muhasebeciler tarafından rutin bir işlem olarak görülen durum belgesi niteliğinde olduğunu, 31.12.2021 tarihinindeki taraflar arasındaki cari hesabı göstermekte olup, taraflar arasında o tarih itibariyle dava konusu uyuşmazlığın belli olmadığını, uyuşmazlığın davacının yedek parçaları temin etmeyeceğini bildirdiği Bursa 10. Noterliğinin 29.03.2022 tarih ve 010729 Yv. numaralı ihtarnamesi ile ortaya çıktığını, mutabakat belgesinin herhangi bir hükmü bulunmadığını, belgenin müvekkilinin karar organı tarafında da imzalanmadığını bu nedenle geçerliliğinin bulunmadığını, taraflarca imzalanan 28.05.2021 tarihli durum tespit tutanağının mekanik başlıklı 41. maddesinde istasyon yedek parçalarının temin edileceğinin açıkça belirtildiğini, tutanakta belirtilen eksikliklerin tamamının, taraflar arasındaki sözleşme gereğince yüklenici firma olan davacı tarafından giderilecek eksiklikler olduğunu, Botaş A Tipi Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonu Yapım Şartnamesinde son kullanıcı tanımından anlaşılması gerekenin Botaş dışındaki '' Yüklenici ve İdare'' olup Şartnamenin Yedek parça başlıklı 17. maddesinde; ''Yapımı Son kullanıcı tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda son kullanıcı Ek-28A ve Ek28B'de verilen listelere uygun olarak yedek parça temin edip BOTAŞ'a teslim edecektir. Yapımı dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilen istasyonlarda dağıtım şirketi gaz arzının ve ölçümün güvenli ve kesintisiz olması için gerekli tüm yedek parçayı temin edecek ve stokta hazır tutacaktır. '' şeklinde ayrım yapıldığını, son kullanıcı tanımından kastın davacı olduğunu, şartnamede yalnızca dağıtım şirketi tarafından yapım işi üstlenilirse bir ayrımın söz konusu olduğunun belirtildiğini, işi yapan davacı yüklenici firma ile işveren vekil eden arasında bir ayrım yapılmadığını, RM-A istasyonunun yapım işinin anahtar teslim götürü bedel usulü davacı şirkete ihale edildiğini, şartnamede yapımı dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmeyen istasyonlarda yedek parçaların yüklenici firma tarafından karşılanacağının kast edildiğini, Botaş ile müvekkili arasında imzalanan bağlantı anlaşmasında davacının taraf olmadığını, bu anlaşmada vekil edenin son kullanıcı olarak tabir edilmesinin, Botaş şartnamesinde ki son kullanıcı tabiri ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itiraz nedeni ile itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili, davalı ile Botaş arasında son kullanıcı bağlantı anlaşması imzalanarak bu anlaşma kapsamında, müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde ... Bölgesi RM-A İstasyonu Yapım İşine Ait Sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin, sözleşme kapsamında 20.000 Sm3/h kapasiteli konteyner tip (RM-A) bir adet basınç düşürme ile bir adet ölçümleme istasyonu temin ve montaj edimini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, taraflar arasında cari hesap mutabakatı düzenlendiğini, sözleşmenin götürü bedelli olduğunu, 4.030.000-TL iş bedeli için 05/07/2021 tarihli düzenlenen faturanın davalı şirkete gönderildiğini ve herhangi bir itiraza uğramadığını, faturanın her iki tarafın ticari defterlerine işlenmiş olduğunu, fatura kapsamında 3.750.000-TL'nin ödendiğini, bakiye alacağın 300.000-TL olduğunu, söz konusu bakiye alacağın; Botaş Rmsa istasyonu yapım şartnamesi ve taahhütleri gereğince istasyon yedek parçaların müvekkilince teslim edilmediği iddiasıyla davalı tarafından ödenmediğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin yedek parça temin yükümlülüğünün bulunmadığını, teknik şartnameye göre söz konusu yedek parçaların davalı tarafça temin edilmesi gerektiğini ileri sürerek, sözleşme kapsamında ödenmeyen bakiye iş bedelinin tahsiline yönelik yapılan icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiş, davalı vekilince, dava konusu sözleşmenin götürü bedelli anahtar teslimli sözleşme olup istasyonun yedek parçalarının, istasyonun ayrılmaz parçası olması nedeni ile sözleşme kapsamına dahil olduğunu, söz konusu yedek parçaların Botaş nezdinde kesin kabul için zorunlu olduğunu, teknik şartnamedeki son kullanıcı tanımının idare ve yüklenici olduğunu, kesilen faturanın peşin fatura niteliğinde olduğunu ve yüklenicinin sözleşme kapsamında edimini tam olarak yerine getirmemesi nedeni ile faturaya itiraz edilmemenin önemi bulunmadığını, mutabakat ve faturanın taraflar arasındaki uyuşmazlıktan önceye ilişkin olduğunu, davacı tarafça sözleşme kapsamında yedek parçaların taraflarınca temin edilmeyeceğinin bildirilmesi üzerine uyuşmazlığın ortaya çıktığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiş, mahkemece yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Taraflar arasında imzalanan 25/11/2020 tarihli "Gönen Deri İhtisas ve Karma Organize Sanayi Bölgesi RM-A İstasyonu yapım işine Ait Sözleşme" kapsamında davacının yüklenici, davalının idare olarak tanımlandığı, sözleşmenin 3.3. maddesine göre; Gönen Deri İhtisas ve Karma Organize Sanayi Bölgesinde 20.000 Sm3/h kapasiteli konteyner tipi (RM-A) bir adet basınç düşürme ve bir adet ölçümleme istasyonu temini ve montajı işinin yapılması, proje ve her türlü BOTAŞ onay işleri (Giriş ve çıkış vanaları hariç) yapımı hususunda sözleşmenin 6.1. maddesine göre anahtar teslim götürü bedel üzerinden anlaşma sağlandığı, maddeye göre ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 4.030.000-TL toplam bedel üzerinden anlaşma sağlandığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 16 ve 16.1 maddelerinde, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartların teknik şartnamede belirtildiği şekilde yapılacağı belirtilmiştir.Öte yandan sözleşmenin 8. maddesinde ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması belirtilmiş olup, buna göre ilk sırada sözleşme, sonra Botaş konteyner Tip RM-A Teknik şartnamesi (İş Başlama Dosyası teslim tarihinde yürürlükte olan şartname) (ihale dokumanı kapsamında verilmemiştir), idari şartname, Yapım İşleri Genel Şartnamesi (ihale dokümanı kapsamında verilmemiştir), standart formlar belirtilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; .... bir başka dağıtım şirketinin dağıtım bölgesi içerisinde olmadığı, ... kurduğu Basınç düşürme ve ölçüm istasyonuna Botaş'dan temin ettiği doğal gazı, Birliği oluşturan tabakhanelere buhar üretmek üzere dağıtımını yaptığı bu haliyle ... dağıtım yöneten görevini yapması nedeni ile, Botaş tarafından hazırlanan A Tipi Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu Yapım Şartnamesi 17. Maddeye göre gaz arzının ve ölçümünün güvenli ve kesintisiz olması için dava dosyasında bulunan Ek-28A ve Ek-28B de verilen listelere uygun olarak yedek parça temin edip stokta hazır tutması gerektiği, söz konusu yedek parçaların basınç düşürme istasyonunun olmazsa olmaz asli parçaları olmadıkları, ilerde arıza yapması muhtemel kritik parçaların, malzemelerin yedekleri olduğu, bu yedekleri tesisin işletmeciliğini yapan kuruluş tarafından temin edilmesi gerektiği hususunda görüş bildirilmiştir.Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık 28/05/2021 tarihinde düzenlenen durum tespit tutanağında belirtilen ekli listede belirtilen (Mekanik 41. İstasyon yedek malzeme listesine göre yedek malzemeler temin edilecektir) yedek malzeme listesinde belirtilen malzeme bedellerinin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yüklenici edimleri arasında olup olmadığı hususundadır. Davalı tarafça söz konusu yedek malzemelerin anahtar teslim götürü bedelli sözleşme kapsamında olduğu savunulmuş, davacı tarafça ise sözleşmede bu hususun açıkça belirtilmediği, teknik şartnameye göre de davalı idarenin sorumluluğunda olduğu ileri sürülmüştür. Sözleşme kapsamında uyuşmazlık konusu iş dışında bakiye iş hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu işin (yedek malzemelerin tedarikinin) sözleşme kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi için sözleşme hükümlerine bakılması gerekir. Sözleşme hükümlerinin açık olmaması halinde sözleşmenin yorumlanarak içeriğinin belirlenmesi söz konusu olacaktır. Sözleşme yorumlanırken içeriğinin belirlenmesinde, tarafların uyuşamadığı ikinci derecedeki noktalarda hakimin uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlayacağı (TBK 2) ve tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı (TBK 19) kurallarından da yararlanılacaktır. Sözleşme içeriği belirlenirken işin teknik özelliğinin gerekleri de yorumlamada etkili olabileceğinden bilirkişi raporu alınması da gerekebilir.İçeriğin belirlenmesinde önemli olabilecek ise; yörede benzer işlere ilişkin sözleşmelerin ne şekilde yapıldığı, mahalli örf ve teamülün ne şekilde olduğu konusunda araştırma yapılmalıdır (M.Öztürk-Z. Gözütok Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması 4. Bsk.1089 sf).Mahkemece her ne İnşaat Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden oluşturulan ve yukarıda belirtilen rapor esas alınarak hüküm tesis edilmiş ise de heyet içerisinde Kamu ihale uzmanı bilirkişinin bulunmaması yerinde görülmediği gibi işin niteliği, tarafların sözleşme içeriği hususunda uyuşmazlıklarının bulunması bu nedenle sözleşmenin yorumlanmasının gerektiği dikkate alındığında heyette sektör bilirkişisinin de bulunmaması yerinde görülmemiştir.Bu itibarla, mahkemece dosyanın tüm ekleri ile birlikte (Uyap'ta bulunan dosya içerisine fiziken konulmamış belgelerle birlikte) içerisinde Kamu İhale Uzmanı ve Sektör Uzmanı bilirkişinin bulunduğu bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların tüm iddia ve savunmaları ayrıntılı olarak irdelenerek, taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşmenin 8. maddesinde belirtilen sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dokümanını oluşturan belgeler öncelik sıralaması da dikkate alınarak incelenmek suretiyle, öte yandan bezer sözleşmelerdeki uygulamalarda (benzer sözleşmelerde uyuşmazlığa konu yedek parça temini hususunda ne şekilde işlem yapıldığı, sözleşmelerde yedek parçaların kimin tarafından temin edildiği) araştırılarak uyuşmazlığa konu yedek parçaların teminin sözleşme kapsamında kimin yükümlülüğünde bulunduğu, buna ilişkin sözleşme hükümleri ve ihale dokümanını oluşturan belgelerin ve maddelerinin açıkça belirtilerek taraf ve istinaf denetimine açık rapor alınarak sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekir.Kabule göre de; Balıkesir Ticaret mahkemesinin yargı çevresi Balıkesir ilinin mülki sınırları olup, mahkemece mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken bu hususta talimat yazılması da yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle kaldırma nedeni göre sair hususlar ve davacı vekilinin istinaf itirazları bu aşamada incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, HMK’nın 353/1-a/6 maddesine göre, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Gerekçe ile; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile....Asliye Ticaret Mahkemesinin....sayılı kararının KALDIRILMASINA, Dairemiz kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 3-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinafa başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-g hükmü uyarınca kesin olmak üzere 21/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan...¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır